Proizvoljna tumačenja Zakona o visokom obrazovanju, prema kojima bi za diplomu postdiplomskih specijalističkih studija bilo dovoljno ostvariti 60 ECTS kredita iz bilo kojih predmeta sa bilo koje od dvije godine na master studijama, mogla bi narušiti akademske standarde i ugroziti kvalitet crnogorskih diploma.
To je “Vijestima” juče zvanično rečeno u Ministarstvu prosvjete, nauke i inovacija (MPNI), a sličnog je stava i više profesora i dekana Univerziteta Crne Gore (UCG), sa kojima je redakcija nezvanično komunicirala.
Studentsko vijeće Prirodno-matematičkog fakulteta (PMF) UCG nedavno je pozvalo nadležne institucije i fakultetske uprave da dosljedno primjenjuju član 172 Zakona o visokom obrazovanju i omoguće izdavanje diplome specijalističkih studija studentima koji su ostvarili najmanje 60 ECTS kredita. Tvrde i da su svjedoci tumačenja “koja pokušavaju da uvedu ograničenja kojih u zakonu nema”. Oni, međutim, nijesu htjeli da preciziraju zahtjeve, kao ni da saopšte da li je to problem samo studenata na PMF-u. Nisu precizirali broj studenata čiji zahtjeve zastupaju pred institucijama.
I iz Centra za građansko obrazovanje nedavno su podržali zahtjev studenata PMF-a i ocijenili da “pojedini fakulteti pokušavaju da kroz proizvoljna tumačenja uvedu dodatna ograničenja koja zakon ne poznaje”. Saopštili su i da se “odredbe iz člana 172 novog Zakona moraju tumačiti u korist onih na koje se odnose”.
Tog stava nisu u resornom Ministarstvu:
“Prelazna odredba člana 172 Zakona o visokom obrazovanju definisana je na zahtjev studenata koji su imali svog predstavnika u Radnoj grupi za izradu Nacrta zakona, a u vezi sa kojom je postignut konsenzus između predstavnika svih ustanova visokog obrazovanja, studenata, predstavnika privrede, NVO sektora i Ministarstva. Svjesni činjenice da će ovakvo zakonsko rješenje i ustanovama visokog obrazovanja u Crnoj Gori koje nikada nisu realizovale ni akreditovale studijske programe postdiplomskih specijalističkih studija, dati mogućnost izdavanja diplome saglasno članu 172 Zakona, predstavnici svih relevantnih institucija i studenata u Radnoj grupi saglasili su se da se navedena obrazovna isprava može steći samo ako su položeni svi ispiti i ostvareno 60 ECTS sa prve od dvogodišnjih master studija”, poručili su iz MPNI-ja.
Više profesora i dekana jedinica Univerziteta Crne Gore ocjenjuje da su programi koncipirani na osnovu korpusa predmeta i ishoda učenja za svaku godinu studija, pa bi, ako bi se popustilo pred “željama određenog broja studenata” upravo oni ostali uskraćeni za poznavanje određene materije, a što bi dovelo u pitanje i kvalitet njihovih diploma.
I iz MPNI-ja naglašavaju da bi tumačenje Zakona, kakvo očekuju pojedini studenti, “dovelo u pitanje akademsku koherentnost i cjelovitost prve godine master studija kao zaokružene obrazovane cjeline”.
“...Koja predstavlja temelj za dalje produbljivanje znanja i kompetencija na drugoj godini studija. Izdavanje diplome na osnovu parcijalno i nesistematično ostvarenih ishoda učenja, bez završenih svih obaveza sa prve godine, odstupalo bi od principa osiguranja kvaliteta i jasno definisanih standarda u okviru akreditovanih studijskih programa”.
Naglasili su da dosljedna primjena tumačenja “prema kojem je uslov za izdavanje diplome ostvarenje svih 60 ECTS sa prve godine master studija obezbjeđuje jedinstven standard na nivou visokog obrazovanja Crne Gore”.
“Ujednačen, transparentan i kvalitetom utemeljen pristup predstavlja osnov za očuvanje kredibiliteta sistema visokog obrazovanja Crne Gore. Takođe, kroz predstojeću akreditaciju specijalističkih studija na Univerzitetu Crne Gore koja je u pripremi, studentima se pruža prilika za priznavanje ranije položenih predmeta i kredita u okviru novoakreditovanih programa, gdje god to bude primjenjivo, a naročito imajući u vidu da će ključne kompetencije i ishodi učenja u najvećoj mjeri ostati nepromijenjeni. To će dodatno otvoriti prostor i mogućnosti za one studente koji u ovom prelaznom periodu nemaju zaokruženu cjelinu na nivou prve studijske godine master studija, te trenutno ne mogu steći diplomu specijalističkih studija”, rekli su iz MPNI-ja.
Univerzitet Crne Gore je još tokom pošlog semestra zatražio tumačenje Ministarstva u vezi sa članom 172 Zakona. Iz tog resora, prema dokumentima u koje “Vijesti” imaju uvid, odgovoreno im je 18. novembra 2025. da student mora imati položene sve ispite sa prve godine master studija, ako želi da mu se izda diploma, ekvivalentna diplomi o stečenom VII1 podnivou nacionalnog okvira kvalifikacija.
UCG je sa tumačenjem Ministarstva upoznao dekane univerzitetskih jedinica 24. novembra. Većina dekana sa kojima su “Vijesti” razgovarale tvrde da do sada nisu nailazili na otpor studenata zbog ovakvog tumačenja. Kažu i da se to nije ni dovodilo u pitanje jer se “nijedan nivo obrazovanja ne može završiti sa negativnim ocjenama, odnosno nepoloženim ispitima”.
“Čak mislim da je ovakvo tumačenje koje zagovaraju studenti sa PMF-a opasno i da bi ozbiljno moglo ugroziti kvalitet znanja, a time i stečenih diploma”, kazao je jedan od sagovornika redakcije.
Bonus video:
