CDT: Crna Gora postala država u kojoj društvo ubrzano stari

Crna Gora, iako je od povratka nezavisnosti napredovala u nekim demografskim oblastima, suštinski je postala država u kojoj društvo ubrzano stari, a regioni su sve više nejednaki, saopšteno je iz Centra za demokratsku tranzciju (CDT).

To je pokazala analiza demografskih kretanja od obnove nezavisnosti do danas koji je za CDT napisala predsjednica Društva statističara i demografa Crne Gore Gordana Radojević.

U Analizi se navodi da Crna Gora bilježi relativnu stabilnost ukupnog broja stanovnika i napredak u nizu ključnih demografskih i razvojnih pokazatelja kao što je ukupan broj stanovnika koji je povećan za 1,7 odsto.

"Očekivano trajanje života produženo je za više od pet godina, dok su stope smrtnosti odojčadi i djece višestruko smanjene, sa 11 odsto na 1,6 odsto. Istovremeno, broj visokoobrazovanih lica više je nego udvostručen, što ukazuje na značajan napredak u kvalitetu ljudskog kapitala“, kaže se u analizi.

Ocjenjuje se da se jedna od najpozitivnijih transformacija u prethodne dvije decenije odnosi na unapređenje obrazovne strukture stanovništva.

“Broj visokoobrazovanih osoba povećan je sa 61,8 hiljada u 2003. na 133,9 hiljada u 2023. godini, dok je broj lica bez škole ili sa nepotpunim osnovnim obrazovanjem smanjen sa 21,2 hiljade na svega 4,2 hiljade”, ističe se u analizi i dodaje da je, ipak, stopa prirodnog priraštaja niža.

"Broj živorođenih smanjen je sa 7.531 u 2006. na istorijski minimum od 6.910 u 2025. godini, dok je broj umrlih porastao sa 5.968 na 6.398. Posljedično, prirodni priraštaj smanjen je za gotovo dvije trećine, sa 1.563 na 512 lica godišnje, dok je stopa prirodnog priraštaja opala sa 2,5 odsto na svega 1,0 odsto“, piše u Analizi.

Jedan od ključnih problema, kako se navodi, jesu negativni migracioni tokovi.

Ocjenjuje se da posebno zabrinjava činjenica da se emigracija ubrzava u posljednjih deset godina.

Navodi se da je od 2015–2019. iz Crne Gore emigriralo više od 8.499 osoba, dok je od 2020. do 2023. taj broj porastao na 15.506, prema podacima Uprave za statistiku.

Dodaje se da je 2023. godine državu napustilo gotovo sedam hiljada osoba, što predstavlja najveći godišnji emigracioni odliv u novijoj statističkoj evidenciji.

"Posebno zabrinjava što emigracioni tokovi dominantno obuhvataju mlado i radno sposobno stanovništvo, čime emigracija direktno utiče na fertilitet, tržište rada i dugoročni razvojni potencijal zemlje“, dodaje se u dokumentu.

Navodi se da je analiza pripremljena u okviru dijaloga koji CDT sa Insitutom Damar pokreće povodom obilježavanja 20 godina nezavisnosti.