Institut za medije: Neriješeno ubistvo Jovanovića svjedoči o slabosti institucija

Nerazriješeno ubistvo glavnog i odgovornog urednika lista Dan Duška Jovanovića ostaje jedno od najozbiljnijih svjedočanstava slabosti institucija u suočavanju sa napadima na slobodu medija i javni interes u Crnoj Gori, saopštili su iz Instituta za medije (IMCG).

Iz IMCG su pozvali polititičare da to ubistvo ne koriste u dnevno-političke svrhe.

Oni su kazali da, više od dvije decenije nakon tog zločina, javnost i dalje nema potpune, jasne i uvjerljive odgovore o tome ko su nalogodavci, koji su bili motivi i kakva je puna pozadina ubistva Jovanovića.

“Činjenica da je za ovaj zločin osuđen samo Damir Mandić, kao saizvršilac, koji je odslužio kaznu zatvora u trajanju od 19 godina, dodatno potvrđuje da pravda u ovom slučaju nije dostignuta u punom obimu”, kaže se u saopštenju.

Navodi se da se od ubistva Jovanovića promijenilo više vlada, vrhovnih državnih tužilaca, direktora policije i ministara unutrašnjih poslova, ali da slučaj i dalje nema potpuni sudski epilog.

To, kako su upozorili iz IMCG, ozbiljno narušava povjerenje građana u sposobnost i spremnost države da rasvijetli najteže napade na novinare i pokaže da niko ne može biti iznad zakona.

Oni su ukazali na to da su dosadašnju istragu obilježili brojni propusti, neefikasnost, nedostatak transparentnosti i izostanak odgovornosti onih koji su bili zaduženi za postupanje u tom predmetu.

“Iako nadležne institucije ističu da istraga formalno traje i da predmet ne zastarijeva, sama činjenica da je slučaj otvoren ne može biti zamjena za konkretne rezultate, javnosti vidljiv napredak i sudski epilog”, kaže se u saopštenju.

Iz Instituta su rekli da posebno zabrinjava što su, prema dostupnim informacijama, nadležni organi tokom godina otvarali posebne predmete, provjeravali različite navode i saslušavali svjedoke, ali bez rezultata koji bi doveli do otkrivanja nalogodavaca, motiva i pune pozadine zločina.

Kako su naveli, ograničena komunikacija institucija o tom predmetu dodatno produbljuje nepovjerenje javnosti i ostavlja prostor za spekulacije.

Iz IMCG su rekli da su mediji, u takvom ambijentu, sve češće prinuđeni da preuzimaju ulogu koju bi trebalo da imaju istražni organi.

“Objavljivanje brojnih informacija o mogućim nalogodavcima, motivima i okolnostima ubistva, bez jasnog institucionalnog odgovora, potvrde ili demantija, otvara dodatna pitanja o tome šta nadležni organi znaju, šta su preduzeli i zašto javnost o tome nije blagovremeno obaviještena”, navodi se u saopštenju.

Ističe se da protok vremena ne smanjuje značaj tog slučaja.

“Naprotiv, svaka nova godišnjica bez rezultata dodatno naglašava obavezu države da pokaže institucionalnu odgovornost, profesionalnost i odlučnost u rasvjetljavanju jednog od najtežih napada na medijske slobode u Crnoj Gori”, kazali su iz Instituta.

Oni su rekli da je slučaj Jovanovića odavno prevazišao okvir pojedinačnog krivičnog predmeta.

“On predstavlja test institucionalne zrelosti, odnosa države prema slobodi medija, bezbjednosti novinara i novinarki, ali i spremnosti sistema da se suoči sa politički i društveno osjetljivim slučajevima”, kaže se u saopštenju.

Navodi se da demokratsko društvo ne može graditi povjerenje u institucije ukoliko ubistvo novinara ostaje bez pune istine, odgovornosti i pravde.

“Rasvjetljavanje napada na novinare i obezbjeđivanje odgovornosti za najteža krivična djela od javnog značaja dio su ključnih obaveza Crne Gore u oblasti vladavine prava, posebno u okviru pregovaračkih poglavlja 23 i 24”, rekli su iz IMCG.

Oni su istaki da zato nerazriješeni slučajevi, poput ubistva Jovanovića, ostaju ozbiljno opterećenje za unutrašnji demokratski razvoj države, ali i za njen evropski put i kredibilitet.

Iz IMCG su upozorili da se odgovornost države ne može iscrpljivati u deklarativnim porukama, povremenim obećanjima i formalnim podsjećanjima na godišnjice.

“Obećanja najviših državnih zvaničnika da će ovaj slučaj biti prioritet moraju biti praćena mjerljivim rezultatima, a ne korišćena za dnevno-političku promociju ili prikupljanje političkih poena”, navodi se u saopštenju.

IMCG će, kako su poručili, nastaviti da insistira na potpunom rasvjetljavanju ubistva Jovanovića, uključujući utvrđivanje nalogodavaca, motiva i svih odgovornih za propuste u dosadašnjem postupanju.

“Bez istine, odgovornosti i povjerenja u institucije nema ni stvarne slobode medija, ni vladavine prava, ni demokratski zrelog i evropski uređenog društva”, ističe se u saopštenju.