Mještani Mjesne zajednice (MZ) Darza, kojoj pripadaju sela Briska Gora, Darza, Ćurkaj, Sutjel i Sveti Đorđe, jedinstveni su i istrajni u namjeri da ne dozvole ponovno otvaranje kamenoloma, nakon što je Vlada nedavno usvojila koncesioni akt za ležište “Darza”.
To je, kako tvrdi u ime svih mještana, poručio predsjednik MZ Kasem Hodžić.
“Ponovno otvaranje kamenoloma na pragu naših kuća vodilo bi daljem odumiranju sela u MZ. Branićemo naše interese i pravo na normalan život, imamo podršku Opštine i NVO sektora iz grada i države. Ukoliko bude potrebno, blokiraćemo puteve i podnijeti prijave protiv svih koji su na bilo koji način učestovali u ovome”, kazao je Hodžić “Vijestima”.
On se pozvao i na zaključak Ministarstva energetike i rudarstva iz dokumenta od 29.12.2025, kada je najavljena javna rasprava u vezi sa Godišnjim planom davanja koncesija za detaljna geološka istraživanja i eksploataciju minerlanih sirovina za 2026. U zaključku, na kraju tog dokumenta, na strani 97-98 piše: “Polazeći od toga da se upravljanje mineralnim resursima zasniva na principima transparentnosti, održivog razvoja, racionalne eksploatacije neobnovljivih resursa, zaštite životne sredine i uvažavanja stava lokalne zajednice i lokalne samouprave, Ministarstvo će isključiti ili korigovati iz predloga Godišnjeg plana sve one lokalitete protiv kojih u toku Javne rasprave budu lokalne samouprave sa aspekta zaštite lokalne zajednice, Agencija za zaštitu životne sredine sa aspekta zaštite životne sredine i Uprava za zaštitu kulturnih dobara sa aspekta zaštite kulturnih dobara”.
“Iako smo se i lokalna uprava i mi kao MZ, kategorički protivili novoj eksploataciji kamena, Ministarstvo energetike nije prihvatilo naše primjedbe. Samim tim, Ministarstvo nije poštovalo ni sopstvene stavove po tom pitanju i mi ćemo ih na to u narednim danima i sedmicama stalno podsjećati”, kazao je Hodžić.
Kako su “Vijesti” ranije objavile, usvajanjem koncesionog akta za ležište “Darza”, otvoren je put za raspisivanje javnog oglasa za dodjelu koncesije za geološka istraživanja i eksploataciju tehničko-građevinskog kamena, uz procijenjene rezerve od oko 900.000 kubika. Planom koji je pripremilo Ministarstvo energetike i rudarstva predviđena je eksploatacija do 30 godina, uprkos protivljenju Opštine Ulcinj i više mjesnih zajednica koje su upozorile na moguće negativne posljedice po životnu sredinu, poljoprivrednu proizvodnju, lokalnu putnu infrastrukturu i bezbjednost saobraćaja.
Nimanbegu: Uvažiti stav lokalne zajednice
Predsjednik Opštine Genci Nimanbegu je na zahtjev predstavnika mjesnih zajednica Darza, Zoganje i Štoj, nedavno održao sastanak sa njima povodom postupka donošenja koncesionog akta.
Kako je saopšteno iz kabineta predsjednika Opštine, tokom sastanka predstavnici mjesnih zajednica izrazili su odlučno protivljenje planiranom davanju lokaliteta u koncesiju, ističući da će ukoliko njihovi zahtjevi i stavovi ne budu uvaženi, biti primorani da organizuju građanske proteste kako bi zaštitili interese lokalnog stanovništva, životnu sredinu i poljoprivredne resurse tog područja.
Opština Ulcinj je, podsjeća se, u više navrata zvanično reagovala prema Ministarstvu energetike i rudarstva.
“Primjedbe, sugestije i negativno mišljenje na predmetni koncesioni akt dostavljeni su 19. januara 2026. godine, kao i 11. maja 2026. godine, pri čemu je ukazano na moguće negativne posljedice po životnu sredinu, poljoprivredno zemljište, komunalnu infrastrukturu, bezbjednost saobraćaja i kvalitet života građana”, navodi se u saopštenju.
Nimanbegu je podržao zahtjev da se u procesu odlučivanja uvaže stavovi lokalne zajednice, naglašavajući da se pitanja od posebnog značaja za građane Ulcinja ne mogu rješavati bez njihovog aktivnog učešća i bez sveobuhvatne procjene mogućih posljedica.
U primjedbama tokom javne rasprave, Opština Ulcinj je istakla da katastarske parcele koje su obuhvaćene predmetnim nacrtom, prema planskoj i katastarskoj dokumentaciji imaju namjenu poljoprivrednog zemljišta, pašnjaka i šumskog zemljišta.
“Imajući u vidu osjetljivost prostora i moguće negativne posljedice eksploatacije, smatramo da je neophodno izraditi detaljan elaborat procjene uticaja na životnu sredinu prije donošenja bilo kakve odluke o davanju koncesije. Na osnovu analize predmetnog nacrta, neposrednog uvida u stanje na terenu, kao i iskustava iz perioda prethodne eksploatacije na istom lokalitetu, konstatujemo da bi planirano davanje lokaliteta ‘Darza’ u koncesiju proizvelo ozbiljne, dugoročne i neprihvatljive posljedice po životnu sredinu, poljoprivredu, komunalnu infrastrukturu, bezbjednost saobraćaja i kvalitet života lokalnog stanovništva”, naveli su iz Opštine Ulcinj.
Iz lokalne uprave su ukazali da eksploatacija tehničko-građevinskog kamena na tom lokalitetu predstavlja značajan potencijalni izvor zagađenja vazduha mineralnom prašinom, koja bi se taložila na poljoprivrednim kulturama i obradivim površinama u KO Darza, naročito na parcelama koje se nalaze u neposrednoj blizini kamenoloma.
Pored ostalog, naveli su da bi imajući u vidu da je planirano trajanje koncesije 30 godina, takvi uticaji dugoročno bi ugrozili produktivnost i kvalitet višegodišnjih poljoprivrednih i voćarskih zasada.
“Pored toga, planirana eksploatacija nosi povećan rizik od poremećaja podzemnih vodotokova i smanjenja dostupnosti vode za potrebe navodnjavanja, dok buka, vibracije i kontinuirani rad teške mehanizacije mogu ozbiljno narušiti mir i kvalitet života stanovništva, kao i izazvati opravdanu zabrinutost građana u pogledu bezbjednosti stambenih objekata i ukupnog životnog ambijenta”, navode iz Opštine Ulcinj.
Ministarstvo ne prihvata primjedbe
Ministarstvo energetike i rudarstva nije prihvatilo primjedbe Opštine.
“Na predmetnoj lokaciji se eksploatacija vrši od 1979. godine. Predmetna lokacija ležišta je u svojini države Crne Gore u obimu prava raspolaganja (1/1), bez terete i ograničenja i ispunjeni su svi uslovi propisani Zakonom o koncesijama. Koncescionar je dužan da poštuje propise iz oblasti zaštite životne sredine i da održava putnu infrastrukturu”, stav je Ministarstva energetike.
Prema podacima Monstata, prosječna tržišna cijena kamenog agregata u Crnoj Gori za 2025. godinu iznosila je oko 17,30 eura po metru kubnom.
“Što potvrđuje stabilnost tržišta i povoljan ekonomski okvir za eksploataciju ležišta ‘Darza’. Rok trajanja eksploatacije mineralne sirovine (vijek eksploatacije) zavisi od utvrđenih rezervi, godišnjeg kapaciteta eksploatacije i zahtjeva tržišta”, navodi se u Vladinoj dokumentacji.
U MZ Darza, koja pokriva možda i najživopisnije predjele Ulcinja, živi ukupno oko 250 stanovnika.
U prizemnom objektu, gdje je nekad bilo područno odjeljenje OŠ “Maršal Tito”, već nekoliko godina nema dječje graje. Posljednje godine rada područnog odjeljenja sa dvojezičnom nastavom časovima je prisustvovao samo jedan učenik.
“Nekad smo imali domaćinstva koja su brojala desetine grla krupne stoke. Danas je stočni fond značajno manji, ovaca skoro i da nema. A nekad nijesmo mogli pobrojati stočare pa je pitanje da li je to i u interesu resornog ministarstva. Nema ulaganja, resorna ministarstva ne rade ništa da motivišu ljude da se bave tim poslom. Naprotiv, zato nam mladi odlaze jer ne vide perspektivu”, kazao je ranije Hodžić “Vijestima”.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
