Komunalno preduzeće Tivat uputilo je niz primjedaba i sugestija na nacrt novog “Pravilnika o uslovima i kriterijumima za ostvarivanje prava na vez u komunalnom dijelu luke”, koji je pripremilo Ministarstvo pomorstva, ali je taj organ za sada odbio većinu ključnih primjedaba Tivćana.
Po nacrtu Pravilnika iza kojeg stoji Direkcija za brodsku i lučku djelatnost, koju vodi Anto Stanišić, Ministarstvo pomorstva ima ambiciju da za sve korisnike komunalnih vezova na Crnogorskom primorju, bez obzira na to kako su ti komunalni vezovi i sa kojom svrhom nastali, uvede jednoobrazna pravila za ostvarivanje prava na vez plovila. Međutim, ovim Pravilnikom Ministarstvo pomorstva, kroz dio bodovanja podnesenih zahtjeva, prednost za dobijanje komunalnih vezova, umjesto čamcima i brodicama za lične potrebe lokalnog stanovništva, daje vlasnicima plovila registrovanih za privredne svrhe - ribolov, odnosno prevoz putnika. Novi Pravilnik odnosi se na sve luke u Crnoj Gori (bez obzira na to da li su od nacionalnog ili lokalnog značaja) koje imaju dio sa komunalnim vezovima. Propisano je da pravo na komunalni vez može ostvariti fizičko ili pravno lice koje je vlasnik plovnog objekta za koji se zaključuje ugovor o komunalnom vezu, odnosno čije plovilo “pretežno boravi na području na kojem se nalazi luka i koje je upisano u Upisnik nadležne područne organizacione jedinice Ministarstva pomorstva - Lučke kapetanije”.
Šta je propisalo Ministarstvo
Ministarstvo je propisalo da prednost za dobijanje komunalnog veza “imaju vlasnici plovnih objekata koji imaju prebivalište, odnosno sjedište na području jedinice lokalne samouprave na kojoj se luka nalazi”. To bi, u prevodu, trebalo da znači da bi, na primjer, u gradskoj lučici Kalimanj u Tivtu, koja je sredinom osamdesetih godina prošlog vijeka izgrađena isključivo kao gradska lučica sa komunalnim vezovima za potrebe lokalnog stanovništva, prednost za dobijanje veza trebalo da imaju građani i firme iz Tivta. Međutim, Kalimanj, koji raspolaže sa nešto preko 330 vezova za male barke i plovila za sport i rekreaciju lokalnih stanovnika, već odavno je nedovoljan i postoje velike liste čekanja onih koji bi da ovdje smjeste svoje plovilo u slučaju da neko od postojećih korisnika, iz bilo kojeg razloga, izgubi pravo na vez. Kalimanjem, na osnovu ugovora o zakupu sa JP Morsko dobro, upravlja Komunalno preduzeće Tivat sa ambicijom da ne zarađuje na gradskoj lučici, već da načinom rada i cijenama koje je definisalo prvenstveno zadovolji javni interes – da Tivćani imaju gdje da drže svoja mala plovila, jer je to prepoznatljiv dio načina života primorskog stanovništva.
Novi Pravilnik propisuje obavezu da svaki upravljač luke koja ima komunalne vezove jednom godišnje raspisuje javni poziv za dodjelu vezova korisnicima, a prije toga treba da utvrdi i javno objavi broj komunalnih vezova namijenjenih za plovila registrovana za privredne svrhe, odnosno broj vezova namijenjenih za plovila registrovana za lične potrebe građana. Prilikom dodjele komunalnog veza upravljač luke raspoređuje plovne objekte prema njihovoj dužini i namjeni, “u skladu sa prostornim i tehničkim kapacitetima luke, planom prostorne organizacije luke, bezbjednosnim uslovima za privez plovnih objekata i namjenom pojedinog dijela luke”.
Zainteresovani za dobijanje komunalnog veza moraće jednom godišnje da se prijave na ovaj javni poziv na propisanom obrascu i sa odgovarajućom dokumentacijom, a njihove zahtjeve bodovaće posebna komisija upravljača i u odnosu na to formiraće rang-listu za dodjelu vezova.
Ministarstvo pomorstva propisuje da se kod rangiranja podnesenih zahtjeva za vez boduju prebivalište podnosioca, namjena plovnog objekta, tip gradnje plovila, vrsta pogonskog uređaja, period prethodnog korišćenja komunalnog veza u istoj luci, odnosno eventualno vrijeme provedeno na listi čekanja za vez. Pravilnik favorizuje plovila namijenjena za privredni ribolov, odnosno komercijalnu djelatnost prevoza putnika, jer je za njih predviđeno više bodova (12) u odnosu na plovila za lične potrebe, koja mogu dobiti 11 bodova, koliko i “ostala plovila za privredne svrhe”.
Ne uvažavaju se lokalne specifičnosti
Pravilnik favorizuje i tradicionalna plovila građena od drveta, kojima daje 15 bodova, u odnosu na 10, koliko mogu dobiti sva ostala plovila, a u odnosu na vrstu pogona 10 bodova dodjeljuje se plovilima na motorni pogon, 12 bodova plovilima na vesla i najviše - 15 bodova plovilima koja “kao primarni pogonski uređaj koriste električni brodski ili vanbrodski motor”.
Međutim, imajući u vidu specifičnosti Tivta i njegove gradske lučice Kalimanj, Komunalno preduzeće Tivat, koje je operater ove luke, u više navrata je do sada Ministarstvu pomorstva upućivalo niz primjedaba i sugestija na novu regulativu, smatrajući da ona ne uvažava u dovoljnoj mjeri specifičnosti i potrebe lokalnog stanovništva Tivta za komunalnim vezovima.
U dopisima Odbora direktora Komunalnog, upućenim Direkciji za brodsku i lučku djelatnost Ministarstva pomorstva, naglašava se da lučica Kalimanj ima zvanični status luke od lokalnog značaja.
“Taj status dodatno potvrđuje potrebu da se prilikom uređivanja načina korišćenja komunalnih vezova uvaže specifičnosti ove luke i potrebe lokalne zajednice kojoj ona prvenstveno služi. Privremenim ugovorom o korišćenju morskog dobra, zaključenim između JP za upravljanje morskim dobrom i DOO Komunalno Tivat, koji je trenutno na snazi, utvrđeno je da luka Kalimanj ima najviše 4% vezova koji mogu biti komercijalni (privredni ribolov, prevoz putnika i ostale privredne djelatnosti), dok su 96% komunalni vezovi za lične potrebe. Navedeno dodatno potvrđuje da komunalna funkcija luke Kalimanj nije samo pitanje njene faktičke višegodišnje namjene, već karakteristika koja je izričito prepoznata i u formalnom statusu luke i u ugovornom režimu njenog dosadašnjeg korišćenja”, navedeno je u jednom od tih dopisa u koje su “Vijesti” imale uvid.
Stoga Komunalno Tivat traži da se bodovi koji se u procesu rangiranja zahtjeva za vez dodjeljuju plovilima za lične potrebe građana ne izjednače, već da budu daleko veći od broja bodova koje dobijaju plovila za privredne svrhe. Ističu da, imajući u vidu specifičnosti Kalimanja, treba drugačije bodovati namjenu čamaca i brodica koji se u tu luku vezuju, dajući prednost prvenstveno plovilima za ličnu upotrebu građana, jer je Kalimanj za njih i građen. Isto tako, smatraju da sistemom bodovanja treba dati prednost onim korisnicima komunalnih vezova koji ih već duže vrijeme adekvatno koriste, poštuju komunalni red u gradskoj lučici i uredno izmiruju sve svoje obaveze. Smatraju da pet bodova, koliko Pravilnikom za prethodno korišćenje (bez obzira na broj godina korišćenja) maksimalno predviđa Ministarstvo, nije adekvatno, posebno u odnosu na broj bodova predviđen za druge kriterijume, za koje podnosioci mogu dobiti znatno više poena.
“Navedeni odnos bodova može dovesti do situacije da lice koje nikada ranije nije koristilo vez u luci Kalimanj ostvari veći ukupan broj bodova od građanina Tivta koji je komunalni vez u istoj luci uredno koristio više decenija”, navodi se u primjedbama Komunalnog Tivat.
Odbijena većina primjedaba
Međutim, činovnici resora kojeg vodi ministar Filip Radulović (PES) većinu primjedaba i sugestija iz Tivta na novi Pravilnik su odbacili i poručili da ostaju pri svojim rješenjima jer se “Pravilnik donosi na nivou Crne Gore, na osnovu Zakona o lukama i treba da uspostavi jedinstvena pravila za sve luke u državi koje imaju komunalni dio luke”.
“U tom smislu teško je Pravilnikom predvidjeti poseban normativni režim samo za luku Kalimanj, odnosno prepustiti jednoj luci da posebnim internim aktom utvrđuje drugačije uslove i kriterijume u odnosu na one koji važe za ostale luke”, otpisali su Tivćanima iz Ministarstva pomorstva, dodajući da su “prilikom definisanja kriterijuma nastojali da naprave odgovarajući balans između interesa postojećih i novih korisnika” komunalnih vezova.
“Lokalnim stanovnicima sa uredno prijavljenim prebivalištem već je data određena prednost, kao što je i period prethodnog korišćenja komunalnog veza prepoznat kao kriterijum. Dodatno značajno povećanje bodova po tim osnovima moglo bi dovesti do prekomjernog favorizovanja postojećih i dugogodišnjih korisnika i praktično otežati pristup novim zainteresovanim licima”, naveo je u odgovoru Komunalnom Tivat načelnik Direkcije za brodsku i lučku djelatnost Anto Stanišić.
On je podvukao da davanje više bodova plovilima za privredni ribolov i prevoz putnika u odnosu na plovila za lične potrebe građana u novom Pravilniku “predstavlja pokušaj uspostavljanja ravnoteže između različitih legitimnih interesa” i da se “davanjem blage prednosti plovilima za privredni ribolov i određene privredne namjene vodi računa i o podsticanju ribarstva, privrednih aktivnosti i razvoju pomorske privrede”.
Na listi čekanja 400 zahtjeva
Tivćani napominju da je trenutno na listi čekanja za vez u Kalimanju preko 400 zahtjeva zainteresovanih novih korisnika i da novi Pravilnik, ovako kako ga je Ministarstvo pomorstva napisalo, unosi rizik da se naruši dugogodišnji način rada gradske lučice, koji je do sada funkcionisao bez problema.
“U ovakvim okolnostima značajnije vrednovanje kontinuiteta urednog korišćenja vezova smatramo važnim za očuvanje stabilnosti postojećeg sistema i uspostavljanje pravične ravnoteže između interesa dugogodišnjih urednih i novih korisnika. Posebno treba imati u vidu osjetljivost ovog pitanja za lokalnu zajednicu, kao i činjenicu na koju smo već ukazali - da su građani Tivta učestvovali u izgradnji luke Kalimanj izdvajanjem sredstava putem samodoprinosa, kao i ustupanjem zemljišta za potrebe njene izgradnje. Zanemarivanje ovih specifičnosti prilikom konačnog utvrđivanja kriterijuma moglo bi dovesti do izraženog nezadovoljstva lokalnog stanovništva”, upozorio je Odbor direktora Komunalnog Tivat nadležne u Ministarstvu pomorstva. Podvukli su da gradska lučica ima “poseban istorijski, lokalni i komunalni karakter koji potvrđuje da je njena osnovna svrha od samog nastanka bila zadovoljenje potreba lokalnog stanovništva”, te da bi novi kriterijumi Ministarstva pomorstva “mogli dovesti do toga da se u praksi izgubi upravo ona namjena zbog koje je luka Kalimanj izgrađena i koju je decenijama imala”.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
