Osobe na psihijatrijskom liječenju nijesu samo pacijenti, već ravnopravni članovi društva

Osobe koji se nalaze na psihijatrijskom liječenju nijesu samo pacijenti, već ravnopravni članovi društva i obaveza nadležnih je izgradnja sistema koji će poštovati njihovo dostojanstvo i pravo na život u zajednici, saopšteno je tokom posjete delegacije Ministarstva ljudskih i manjinskih prava (MLJP) Specijalnoj bolnici za psihijatriju „Dobrota“.

Delegaciju MLJMP koju je predvodio resorni ministar Fatmir Đeka i generalna direktorica Direktorata za zaštitu i jednakost lica sa invaliditetom Irena Rakočević, posjetila je bolnicu „Dobrota“ u Kotoru, sa ciljem sagledavanja uslova boravka i zaštite ljudskih prava pacijenata kao i identifikovanja izazova koje je potrebno obuhvatiti budućim politikama u oblasti zaštite i jednakosti lica sa invaliditetom.

Navodi se da je, tokom posjete i razgovora sa direktorom bolnice Jovom Đedovićem i zaposlenima, istaknuto da svaka osoba koja se nalazi na bolničkom liječenju ima pravo na jednako postupanje, dostojanstvo, privatnost, lični integritet i odgovarajuću zdravstvenu zaštitu, bez diskriminacije po bilo kom osnovu.

„Pravo na zdravstvenu zaštitu ne smije podrazumijevati odricanje od drugih ljudskih prava”, poručeno je tokom posjete.

Navodi se da osobe koje se nalaze na psihijatrijskom liječenju nijesu samo pacijenti, već ravnopravni članovi društva.

“Naša je obaveza da gradimo sistem koji će, uz odgovarajuće liječenje i podršku, poštovati njihovo dostojanstvo, samostalnost i pravo na život u zajednici“, saopšteno je tokom posjete.

U tom kontekstu, Ministarstvo je ukazalo na značaj dosljedne primjene Konvencije Ujedinjenih nacija o pravima osoba sa invaliditetom, posebno člana 19, kojim se garantuje pravo na samostalni život i uključenost u zajednicu, kao i člana 14, prema kojem postojanje invaliditeta ni u kom slučaju ne može samo po sebi opravdati lišavanje slobode.

Posebna pažnja, kako se dodaje, posvećena je osobama koje su završile bolničko liječenje, ali zbog nedostatka odgovarajućih usluga podrške i alternativnih oblika smještaja i dalje borave u institucionalnom okruženju.

“Naglašeno je da dugotrajni boravak u ustanovi ne smije postati zamjena za sistem socijalne i zdravstvene podrške u zajednici”, kaže se u saopštenju.

Iz Ministarstva su rekli da jedan od ključnih prioriteta budućih politika mora biti razvoj dostupnih i kvalitetnih usluga podrške u zajednici, kako bi se osobama kojima je takva podrška potrebna omogućio dostojanstven život, uz poštovanje njihovih prava, potreba i individualnih okolnosti.

Oni su naveli da se poseban segment razgovora odnosio na položaj žena koje borave u ustanovi, naročito onih koje su dodatno izložene riziku od diskriminacije, nasilja, uznemiravanja i povrede privatnosti.

“Naglašena je potreba za rodno osjetljivim pristupom, odgovarajućim zaštitnim mehanizmima i stvaranjem uslova koji garantuju njihovu bezbjednost, privatnost i dostojanstvo tokom boravka”, kaže se u saopštenju.

Đeka je istakao značaj rada zdravstvenih radnika i svih zaposlenih u bolnici, koji svakodnevno pružaju njegu i podršku pacijentima u zahtjevnim uslovima.

“Unapređenje prostornih, kadrovskih i organizacionih kapaciteta prepoznato je kao važan preduslov za kvalitetniju zdravstvenu zaštitu, bolje uslove rada zaposlenih i potpunije ostvarivanje prava pacijenata/kinja”, kaže se u saopštenju.

MLJMP će, kako se navodi, u okviru svojih nadležnosti i u saradnji sa Ministarstvom zdravlja, drugim relevantnim institucijama i organizacijama civilnog društva, nastaviti da doprinosi unapređenju politika zasnovanih na ljudskim pravima, jednakosti i nediskriminaciji.

Osobe na psihijatrijskom liječenju nijesu samo pacijenti, već ravnopravni članovi društva„Naš cilj nije samo unapređenje uslova unutar institucija, već stvaranje sistema u kojem dugotrajni institucionalni boravak neće biti jedina mogućnost za osobe kojima je potrebna podrška. Dostojanstvo, sloboda izbora i uključenost u zajednicu moraju biti polazište svake buduće reforme“, zaključeno je tokom posjete.

Iz MLJMP su rekli da će informacije prikupljene tokom posjete poslužiti kao jedna od osnova za definisanje prioriteta budućih politika u oblasti zaštite i jednakosti osoba sa invaliditetom (OSI), sa posebnim fokusom na unapređenje institucionalne zaštite, sprečavanje diskriminacije i dalji razvoj usaglašavanja antidiskriminacionog zakonodavstva u cilju zaštite i unapređenja ljudskih prava OSI.