Crna Gora napravila je određene pomake u digitalizaciji zdravstva, zaštiti od zaraznih bolesti i unapređenju usluga mentalnog zdravlja, ali u kontroli duvana i suzbijanju štetne upotrebe alkohola nije bilo napretka, dok nacionalna strategija imunizacije još nije usvojena, navodi se u ovogodišnjem izvještaju Evropske komisije (EK) o napretku Crne Gore.
EK ukazuje i na potrebu daljeg usklađivanja propisa o pravima pacijenata u prekograničnoj zdravstvenoj zaštiti, kao i na važnost unapređenja pristupa zdravstvenim uslugama za ranjive grupe.
U dokumentu, u koji „Vijesti“ imaju uvid, konstatuje se da je Crna Gora u oblasti elektronskog zdravstva usvojila Zakon o upravljanju podacima u oblasti zdravstva i digitalnom zdravlju, kao i izmjene Zakona o zdravstvenoj zaštiti, kojima je predviđeno osnivanje Agencije za digitalno zdravlje.
Kada je riječ o kardiovaskularnom zdravlju, Evropska komisija preporučuje Crnoj Gori da prilikom izrade nacionalne strategije za tu oblast kao referentni dokument koristi evropski Plan za zdravo srce (Safe Hearts Plan).
Bez pomaka u kontroli duvana, bez strategije imunizacije
Evropska komisija konstatuje da u oblasti kontrole duvana nije bilo pomaka. U dijelu izvještaja koji se odnosi na zarazne bolesti i prekogranične prijetnje po zdravlje, EK navodi da je Crna Gora u januaru 2026. usvojila Akcioni plan za prevenciju i pripravnost za prekogranične zdravstvene prijetnje, kao i Zakon o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti.
„To je dovelo do organizovanja obuka i izrade operativnih procedura i dokumenata za pripravnost“, navodi se u izvještaju.
Međutim, EK upozorava da su potrebni dodatni napori kako bi se dovršilo usklađivanje sa Direktivom 2011/24/EU o primjeni prava pacijenata u prekograničnoj zdravstvenoj zaštiti.
Posebno ukazuje i na potrebu usvajanja nacionalne strategije imunizacije. „Nacionalnu strategiju imunizacije potrebno je finalizovati i usvojiti“, navodi se u dokumentu.
Konstatuje se da su pokrenute inicijative za povećanje stope vakcinacije djece protiv malih boginja (morbila), zaušaka i rubeole.
Kada je riječ o antimikrobnoj rezistenciji, EK navodi da su održane tri radionice s ciljem racionalizacije upotrebe antibiotika u bolnicama.
U dijelu koji se odnosi na krv, tkiva, ćelije i organe, EK podsjeća da je u martu 2026. izmijenjen Zakon o transplantaciji ljudskih organa, zajedno sa pratećim podzakonskim propisima.
Time je, navedeno je, obezbijeđeno usklađivanje sa pravnom tekovinom EU u pogledu kvaliteta i bezbjednosti ljudskih organa namijenjenih transplantaciji.
„U martu 2026. Vlada je usvojila Akcioni plan za supstance ljudskog porijekla, s ciljem jačanja kapaciteta u ovoj oblasti“, precizirano je u izvještaju.
Više od 2.600 poziva liniji za psihološku podršku
EK bilježi određene pomake u oblasti mentalnog zdravlja, uključujući uspostavljanje nacionalne telefonske linije za psihološku podršku i prvog odjeljenja dječje i adolescentne psihijatrije u okviru Kliničkog centra Crne Gore. U dokumentu se navodi da je nacionalna linija za psihološku podršku uvedena 2025. i funkcioniše u okviru Klinike za psihijatriju Kliničkog centra Crne Gore. „Linija je nastavila sa radom i tokom 2025. zabilježila 2.690 poziva, od kojih je 1.010 zahtijevalo stručnu psihološku intervenciju“, navodi EK.
U izvještaju se podsjeća da je Crna Gora osnovala i prvo odjeljenje dječje i adolescentne psihijatrije u okviru Kliničkog centra.
EK bilježi i da je nastavljeno sprovođenje Programa unapređenja mentalnog zdravlja za period 2025-2026, sa fokusom na usluge u zajednici i podršku mladima.
Državi preporučuju da kao referentni dokument koristi Saopštenje Evropske komisije iz 2023. godine o sveobuhvatnom pristupu mentalnom zdravlju. Istovremeno, upozorava da Crna Gora tek treba da uskladi svoje zakonodavstvo sa novijom pravnom tekovinom EU u oblasti procjene zdravstvenih tehnologija.
Nastavljeni skrining programi za rano otkrivanje kancera
Kada je riječ o prevenciji i liječenju malignih bolesti, EK podsjeća da je Vlada u decembru 2025. usvojila Program prevencije i kontrole malignih bolesti za period 2026-2028, sa akcionim planom.
U oblasti ranog otkrivanja raka nastavljeno je sprovođenje organizovanih skrining programa za rak dojke, rak grlića materice i kolorektalni karcinom.
„Aktivnosti su obuhvatile pozivanje ciljne populacije na preglede, praćenje pokazatelja kvaliteta programa, napore za povećanje obuhvata skriningom i primjenu standardnih operativnih procedura“, navodi se u izvještaju. U dijelu izvještaja koji se odnosi na zloupotrebu droga i prevenciju štetnih posljedica, EK podsjeća da je Vlada u septembru 2026. usvojila izvještaj o sprovođenju Akcionog plana za period 2024-2025. u okviru Strategije o drogama za period 2024–2027.
Međutim, u oblasti štetne upotrebe alkohola Komisija nije zabilježila pomake.
„U oblasti štetne upotrebe alkohola nije bilo pomaka o kojima bi se moglo izvijestiti“, konstatuje se u dokumentu.
Ranjivim grupama bolji pristup zdravstvenoj zaštiti
U dokumentu se precizira da je Crna Gora uvela mjere kojima je cilj unapređenje pristupa zdravstvenim uslugama za ranjive grupe. Te mjere, stoji u izvještaju, uključuju razvoj informacionog sistema za dobrovoljno savjetovanje i testiranje, kao i sistematizaciju radnih mjesta zdravstvenih medijatora za Rome i Egipćane u ustanovama primarne zdravstvene zaštite.
„Kada je riječ o nejednakostima u zdravstvu, uvedene su mjere za unapređenje pristupa zdravstvenim uslugama za ranjive grupe“, navodi se u izvještaju.
U dijelu koji se odnosi na osobe s invaliditetom, EK preporučuje Crnoj Gori da koristi nove smjernice Evropske unije za unapređenje pristupa zdravstvenoj zaštiti za osobe s invaliditetom.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
