MREŽA OF ŠOR FIRMI POVEZANE SA BROJNIM KORUPCIONAŠKIM AFERAMA

Provizija od EPCG obišla pola svijeta da bi se sakrio trag

Osnivači firme River, koja je uzela 6,8 miliona od provizije za prodaju akcija fondova u EPCG, jesu druge dvije of-šor firme sa ostrva Man, kojima su se bavila tužilaštva širom Evrope. U mnogim zemljama uspjeli su da otkriju konačne korisnike
10722 pregleda 14 komentar(a)
Potpisivanje ugovora o prodaji elektroprivrede, Foto: Savo Prelević
Potpisivanje ugovora o prodaji elektroprivrede, Foto: Savo Prelević

Vlasnici of-šor firme River Financial Trading Limited iz Londona, preko koje je misterioznim osobama plaćena provizija od 6,8 miliona eura za prodaju akcija privatizacionih fondova u Elektroprivredi Crne Gore italijanskoj komapniji A2A, u toku pregovora i tih transakcija bile su druge dvije of-šor firme sa ostrva Man - Reenstone i Rakestone.

Ove dvije firme i cijela njihova mreža drugih of-šor firmi povezane su sa brojnim korupcionaškim aferama širom svijeta. One se ne bave nikakvim komercijalnim poslovima, već su takozvane “firme poštanska sandučad” za sakrivanje imena i tokova novca. Prema onome što su objavljivali mediji širom svijeta upravo ove dvije firme sa ostrva Man koristili su ih funkcioneri ili njihovi članovi porodica i druge poznate ličnosti u Italiji, Španiji, Malti, Rumuniji, Francuskoj,... Neki od njih su i pravosnažno osuđeni, a za nekima se traga.

Vlasnik Atlas grupe Duško Knežević, CIN-CG i “Vijestima” je prije dva dana kazao da su sve poslove oko prodaje EPCG italijanskoj kompaniji A2A i paketa akcija privatizacionih fondova, direktno koordinirali Milo Đukanović i Branimir Gvozdenović, dok je sa fondovima posrednik bila Dušanka Jeknić a za kontakte ispred Rivera bio je zadužen njen rođak Damir Asović. Knežević je kazao da je direktno sa Jeknićevom pregovarao o visini provizije koju je morao platiti njegov Atlas fond.

Formalni vlasnici i direktori ovih firmi veoma često su se mijenjali, a neki su, kako se može naći u registrima, trajali samo jedan dan, odnosno da odrade ili potpišu samo jedan posao u ime stvarnih korisnika transakcija koji na taj način ostaju sakriveni.

Crnogorski privatizacioni fondovi, osim MIG-a, sklopili su u maju 2009. godine ugovore o posredovanju za prodaju njihovih akcija u EPCG sa River Financial Trading Limited, iako je već kao kupac navedena firma A2A. U tom trenutku vlasnici Rivera bili su Reenstone i Rakestone sa of-šor zone ostrva Man, britanske teritorije u Irskom moru. Korporativni upravnik Rivera bila je firma Bluebrook INC, sa Britanskih Djevičanskih Ostrva, kojom su rukovodili Edvart Petre-Mears i Sarah Louise Petre-Mears organizatori mreže sa karipskog ostrva Nevis od preko dvije hiljade of-šor firmi.

Novi zastupnik Rivera 16. juna 2009. postaje Guido Huber, iz Lugana u Švajcarskoj. U jednom od dokumenta od 16. juna 2009. godine kao dodatna adresa firme navedena je kompanija sa Malte Portman International Limited. Kompanija Portman se takođe bavi osnivanjem i zastupanjem of-šor firmi, a prije nekoliko godina bio je u centru skandala 2011. i 2012. godine kada je, kako su pisali mediji, jedan od njenih povezanih lica uhapšen zbog isisavanja preko 200 miliona eura na Britanska Djevičanska Ostrva u poslu u kojem je Vlada Austrije 2003. godine kupovala 18 borbenih aviona “typhoon” od konzorcijuma Eurofighter.

Of-šor firmu pod okriljem Portman International Limited sa Malte imala je i sestra predsjednika države - Ana Đukanović. Prema jednom od dokumenata iz 2015. godine, ona je mjesto direktora of-šor firme Ranin Limited napustila 23. oktobra 2015. godine a zamijenio je njen nevjenčani partner Radomir Vukčević. Firma Ranin Limited sa Malte pominjala se i u aferi “rajski papiri” jer je bila osnivač druge kompanije “Ruukki international”, gdje je suvlasnik i partner Đukanovićeve i Vukčevića, bio hrvatski kontraverzni biznismen Danko Končar. Nakon svega ovoga postavlja se pitanje da li je bila potrebna cijela mreža of-šor firmi, od karipskih ostrva, preko Lamanša, Londona, Švajcarske do Malte, da bi se obavila “obična posrednička transakcija” između Podgorice i Milana, kako tvrde predstavnici crnogorskih privatizacionih fondova. Ili je cilj cijele zamršene operacije bilo skrivanje osoba koje su, nakon pranja preko nekoliko mora i okeana, u svoj džep stavile 6,8 miliona eura. Ko je bio dovoljno moćan da to organizuje, da poveže sve fondove i garantuje da će A2A dobiti akcije EPCG i pored drugih boljih ponuda, ostaje da istraži nezavisno tužilaštvo. U drugim evropskim državama, njihova tužilaštva su, ipak, uspjela da razgrnu cijelu mrežu ovih of-šor firmi i dođu do konačnih korisnika.

U Španiji je u toku pravosudni postupak, jer je njihovo tužilaštvo otkrilo da iza mreže of-šor firmi, koji su kao i Rivera osnovali Reenstone i Rakestone, stoji sin bivšeg katalonskog predsjednika Jordi Pujol Ferrusola. On je optužen za zloupotrebu od šest miliona.

Firmu čiju su osnivači bili Reenstone i Rakestone sa ostrva Man, za skrivanje porijekla novca koristio je Alan Miljaćo, agent i prijatelj fudbalera Zinedina Zidana, koji je zbog toga 2012. godine osuđen na pet godina zatvora i 9,2 miliona eura kazne.

U Italiji je 2003. godine “La Republika” pisala o aferi koja se odnosila na više građevinskih poslova preko firme Simtex Management Limited, čiji su osnivači bile firme sa ostrva Man Reenstone i Rakestone. Jedan od umiješanih bio je sadašnji kosovski političar Bedžet Pacoli.

Rumunski mediji su 2011. godine pisali o mreži ruskih oligarha i rumunskih funkcionera koji su za svoje poslove koristili of-šor firme sa ostrva Man, koje su upravo osnovale kompanije Reenstone i Rakestone.

U Francuskoj je 2016. godine osuđeno više lica zbog utaje poreza preko firmi koje su osnovane preko firmi Reenstone i Rakestone.

Mediji u Italiji isticali su sumnje da je posao prodaje EPCG direktno dogovoren između Đukanovića i tadašnjeg italijanskog premijera Silvija Berluskonija, tokom njegove posjete Crnoj Gori, nekoliko mjeseci prije privatizacije EPCG. A2A je komunalna firma Milana i Breše, a najveći udio ima grad Milan u kojem je na vlasti bila Berluskonijeva stranka.