Ukupni prihodi države u prošloj godini iznosili su 2,87 milijardi eura i za 13 miliona ili 0,4 odsto su manji od plana, dok su izdaci vrijedili 3,19 milijardi eura i bili su za 30 miliona ili jedan odsto veći od plana. Deficit budžeta (manjak - razlika između prihoda i rashoda) iznosio je 321,6 miliona eura i bio je za 43,5 miliona ili 15,6 odsto veći u odnosu na plan. Deficit je iznosio 3,96 odsto procijenjenog BDP-a za ovu godinu.
To su podaci iz izvještaja o realizaciji državnog budžeta za prošlu godinu koji je objavilo Ministarstvo finansija.
Iz podataka samo za decembar vidi se da su rashodi bili planirani na 285 miliona eura, ali su iznosili 480 miliona odnosno bili su za 195 miliona ili za 68 odsto veći od plana za taj mjesec. Odnosno, Vlada je u ovom mjesecu platila sve ono čime se u prethodnih 11 mjeseci hvalila da je uštedila. Tako je za ulsuge umjesto 13 miliona plaćeno 30, za subvencije umjesto planiranih 6,7 miliona isplaćeno je 34,7 miliona, za održavanje umjesto 4,7 dato je 9,4 miliona, za rentu umjesto milion isplaćana su četiri miliona,... za ostale usluge umjesto 7,8 miliona isplaćena su 24 miliona.
Vlada je prošle godine uzela kredita i pozajmica u ukupnom iznosu od 1,47 milijardi eura, što je 585 miliona eura više od osnovnog plana. Vrijednost ukupnih starih dugova koje je država vratila prošle godine je 803,8 miliona eura. Odnosno, nova zaduženja su za oko 670 miliona eura veća od iznosa otplaćenih dugova. Za kapitalne projekte je potrošen 331 milion eura, odnosno osam miliona manje od plana.
Od poreza na dodatu vrijednost (PDV) budžet je dobio 1,4 milijarde eura što je za 31 milion više od plana, dok je od akciza naplaćeno na nivou planiranog od 403 miliona eura. Od doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje prihodovana su 353 miliona eura što je za 44 miliona ili 11 odsto manje od plana.
Od poreza na dobit pravnih lica naplaćeno je 233,4 miliona ili 13,6 miliona više od plana, a od poreza na dohodak fizičkih lica 112 miliona ili 3,7 miliona više od očekivanog.
Kod ostalih vrsta poreza, naknada i taksi naplata je bila na nivou očekivanog ili nekoliko procenata iznad. Najveći promašaj u planiranju prihoda bio je kod stavke “donacije i transferi”, koja se većinom odnosi na dobijeni novac iz EU fondova i programa, jer je od očekivanog prihoda od 109 miliona dobijeno 66 miliona.
Za bruto zarade zaposlenih u državnoj upravi potrošeno je 687 miliona eura, što je za 27,3 miliona manje od planiranog. Za penzije je isplaćeno 796,7 miliona eura ili 19,5 miliona više od očekivanog, a za prava iz oblasti socijalnog staranja 241 milion ili 19,8 milion više od plana.
Za kamate na stare dugove isplaćen je 161 milion, za rashode za usluge 101 milion ili 2,8 milion više od plana, za subvencije 91 milion ili 20 miliona više, a za rashode za materijal 46 miliona što je za 4,5 miliona manje od plana. Za tekuće održavanje potrošeno je 35,6 miliona ili 5,2 miliona manje od plana, a za rentu (zakup) država je izdvojila 14,9 miliona eura ili 1,6 miliona više od plana,...
Ukupno je državi nedostajalo novca za pokriće deficita i vraćanje dugova 1,13 milijardi eura, što je obezbijeđeno kroz zaduženja od 1,41 milijardu u inostranstvu i 56 miliona na domaćem tržištu. Država je imala i prihode od prodaje imovine od 10,2 miliona eura i od prenesenih sredstava od 19 miliona. Razlika od ukupnih zaduženja, ovih prihoda i nedostajućeg iznosa novca za pokriće deficita i vraćanje dugova, iznosi 363 miliona eura i ona je usmjerena na povećanje državnih depozita za ovu godinu.
Deficit Fonda PIO, odnosno razlika između naplaćenih doprinosa od 353 miliona i isplate za penzije od 796 miliona eura, je 443 miliona eura.
Bile potrebne nove fiskalne mjere Ministarstva finansija
Iz Ministarstva finansija su u saopštenju na ove izvještaje naveli da je Crna Gora prošlu godinu završila budžetskim deficitom od 3,96 odsto preliminarnog bruto domaćeg proizvoda (BDP), kao i da je to “u okviru dozvoljenih i planiranih granica”.
Zakon o budžetu i fiskalnoj odgovornosti predviđa da je gornja granica prihvatljivog deficita tri odsto procijenjenog BDP-a.
U ovom zakonu piše i da će u slučaju većeg deficita Vlada na predlog Ministarstva finansija “utvrditi predlog mjera fiskalne politike, radi obezbjeđenja sanacije budžetskog gotovinskog deficita”.
Bonus video:
