Ukupan poreski dug opština, lokalnih preduzeća i javnih ustanova čiji je osnivač lokalna samouprava na kraju 2025. godine iznosi 80,4 miliona eura, dok je po Zakonu o reprogramu poreskog potraživanja od stupanja na snagu ovog zakona do sada podnijeto sedam zahtjeva, ukupne vrijednosti 2,1 milion eura.
Za “Vijesti” je ovo zvanično rečeno iz Poreske uprave.
Zakon je zvanično stupio na snagu 30. decembra prošle godine.
Skupština je krajem prošle godine usvojila zakon kojim je opštinama, fondovima, javnim ustanovama i preduzećima koje je osnovala lokalna vlast omogućila da poreski dug reprogramiraju na rate uz otpis kamata i troškova. Zakon su zajednički pripremili Ministarstvo finansija i Zajednica opština Crne Gore,
“Ukupan poreski dug opština, lokalnih preduzeća i javnih ustanova za 2025. godinu iznosi 80,4 miliona eura, od čega se 45,8 miliona odnosi na neto osnovni dug, a 34,6 miliona na obračunatu kamatu.
Iz Poreske uprave su naveli da se najveći dio ukupnog poreskog duga odnosi na lokalna preduzeća, čije obaveze iznose 44,7 miliona eura, od čega je 27,7 miliona osnovni dug, a 17 miliona obračunata kamata. Dug opština iznosi 29,6 miliona eura, pri čemu je 14,3 miliona osnovni dug, dok se 15,3 miliona odnosi na kamatu, dok javne ustanove duguju ukupno šest miliona eura - 3,7 miliona po osnovu glavnice i 2,3 miliona na ime kamate.
“Vijesti su pitale koliko je svaka opština sa svojim fondovima, javnim ustanovama i preduzećima pojedinačno dužna.
“Na osnovu Zakona o poreskoj administraciji, poreski organ može davati informacije o stanju duga samo za poreske obveznike koji se nalaze na crnoj listi poreskih dužnika. Prema tim podacima, među najvećim dužnicima izdvajaju se opštine Cetinje, Rožaje, Berane, Bijelo Polje i Ulcinj. Kada je riječ o lokalnim preduzećima, najveći dug imaju ‘Komunalno Cetinje’, ‘Komunalne djelatnosti Ulcinj’, ‘Komunalno Berane’, ‘Komunalno-Lim Bijelo Polje’ i ‘Vodovod i kanalizacija Ulcinj’, dok su među javnim ustanovama najveći dužnici ‘Centar za kulturu Rožaje’, ‘Centar za kulturu Kolašin’, ‘Sportski centar Berane’, ‘Radio Berane’, ‘Biblioteka Njegoš Cetinje’ i ‘Centar za kulturu Berane’”, kazali su iz Poreske uprave.
Poreskim potraživanjem smatraju se dospjela, a neplaćena poreska i neporeska dugovanja nastala po osnovu poreza na dodatu vrijednost, dobit pravnih lica i dohodak fizičkih lica, kao i doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje, zdravstveno osiguranje, osiguranje za slučaj nezaposlenosti i Fond rada.
Iz Poreske uprave su kazali da je od početka primjene novog zakonskog rješenja o reprogramu poreskog potraživanja jedinica lokalne samouprave, fondova, javnih ustanova i privrednih društava čiji je osnivač opština, podnijeto ukupno sedam zahtjeva za reprogram, sa ukupnim iznosom duga od 2,1 milion eura.
“Poreski organ je dužan da donese rješenje o reprogramu poreskih potraživanja u roku od 60 dana od dana isteka roka za podnošenje zahtjeva za reprogram poreskog potraživanja, te na osnovu toga još uvijek nijesu donesena rješenja o reprogramu. Imajući u vidu da rok za podnošenje zahtjeva ističe krajem februara, očekuje se dodatni broj prijava obveznika koji su već iskazali interesovanje područnim jedinicama. Nakon isteka roka i kompletiranja dokumentacije, zahtjevi će biti razmatrani u skladu sa zakonom”, kazali su iz Poreske uprave.
Reprogram poreskog potraživanja poreskog dužnika obuhvata odlaganje plaćanja poreskog potraživanja najviše do 120 jednakih mjesečnih rata u zavisnosti od iznosa poreskog duga i otpis kamate i troškova postupka u vezi sa poreskim potraživanjem.
Ko uđe u reprogram minimalna mjesečna rata će mu biti 1000 eura.
Poreska uprava je dužna da rješenje o reprogramu donese u roku od 60 dana od isteka roka za podnošenje zahtjeva, a uplate po tom rješenju raspoređuju se tako da se najprije izmiruju doprinosi (PIO, zdravstveno, nezaposlenost i Fond rada), pa tek onda porezi, uključujući PDV i porez na dobit pravnih lica.
Zakon propisuje da će poreski organ ukinuti rješenje o reprogramu ako dužnik ne plaća redovno mjesečne rate ili u periodu reprograma ne izmiruje tekuće obaveze, a u tom slučaju dug se uvećava za kamatu od dana nastanka i pokreće se postupak prinudne naplate.
Poreska uprava vodiće evidenciju o poreskim potraživanjima čiji je reprogram odobren rješenjem o reprogramu poreskog potraživanja u skladu sa ovim zakonom, u elektronskom obliku.
Ministarstvo finansija je u obraloženju predloga zakona navelo da se njegovom primjenom stvaraju uslovi da ovi poreski dužnici mogu da izmire dospjeli poreski dug i obezbijede redovnost u izmirivanju budućih obaveza, a istovremeno da izbjegnu dodatno zaduživanje u cilju izmirivanja poreske obaveze.
“Takođe, usvajanjem ovog zakona doprinijeće se poboljšanju naplate značajnih iznosa zaostalih neizmirenih poreskih obaveza i poreske discipline poreskih obveznika što će u krajnjem rezultirati povećanjem budžetskih prihoda”, navelo je Ministarstvo finansija koje je procijenilo da će se primjenom ovog zakona naplatiti sedam miliona eura prihoda godišnje, odnosno 70 miliona za deset godina.
Donošenje ovog zakona nije planirano postojećim strategijama niti programom rada Vlade.
Poreski dužnik moraće redovno uz reprogram da izmiruje tekuće poreske obaveze.
Pomoć za stabilizaciju finansija
Zajednica Opština je ranije saopštila da ova mjera nije selektivna i ne predstavlja državnu pomoć, već podršku svim opštinama i javnim subjektima koji obavljaju poslove od javnog interesa.
“Cilj je da se pomogne lokalnim zajednicama da stabilizuju finansije, redovno izmiruju tekuće obaveze i nastave da obavljaju poslove važne za građane. Primjenom zakona očekuje se bolja naplata poreskih dugova opština, veća poreska disciplina i stabilniji lokalni budžeti. Time bi se stvorili uslovi za nesmetan rad javnih službi, realizaciju planiranih projekata i bolju saradnju lokalnih samouprava sa državnim organima. Procjene pokazuju da bi primjena zakona mogla donijeti državi oko sedam miliona eura dodatnih prihoda godišnje, odnosno oko sedamdeset miliona eura u narednih deset godina, što potvrđuje njegov pozitivan efekat na javne finansije”, kazali su iz zajednice Opština.
Bonus video:
