Dodijeljena Zelena nagrada CBCG i predstavljene jubilarne kovanice petrolamium crnojevicii

Centralna banka (CBCG) obilježila je 35 godina od proglašenja Crne Gore ekološkom državom dodjelom Zelene nagrade CBCG i predstavljanjem jubilarnih kovanica Petrolamium crnojevicii, posvećenih jedinstvenom naučnom otkriću.

Otvarajući svečanost, guvernerka CBCG Irena Radović poručila je da se održivost danas više ne može posmatrati samo kao pitanje zaštite životne sredine, već kao važna ekonomska i razvojna tema.

„Neke ideje tek kroz vrijeme pokažu koliko su bile ispred svog trenutka. Danas, 35 godina nakon proglašenja Crne Gore ekološkom državom, sve jasnije razumijemo da ta vizija nije bila samo vrijednosno opredjeljenje, već i razvojna prilika – da prirodno bogatstvo, odgovorno upravljanje resursima i održivost postanu dugoročna prednost naše zemlje“, rekla je Radović.

Ukazujući na sve izraženiju povezanost klimatskih i ekonomskih kretanja, Radović je naglasila da klimatski rizici mogu postati finansijski rizici.

„Zbog toga, održivost za centralnu banku nije tema izvan njenog mandata, već pitanje koje moramo razumjeti, mjeriti i postepeno ugrađivati u način na koji procjenjujemo rizike i promišljamo razvoj finansijskog sistema“, dodala je Radović.

Ona je podsjetila da je CBCG prva evropska centralna banka i prva institucija u Crnoj Gori koja je, u okviru programa Zero Waste Europe, dobila međunarodni Zero Waste Business sertifikat, kao i da, zajedno sa partnerima u Savjetu za finansijsku stabilnost, sprovodi Mapu puta crnogorskog finansijskog sektora ka održivim finansijama za period od prošle do 2028. godine.

Kopredsjedavajući Parlamentarnog odbora Evropske unije i Crne Gore za stabilizaciju i pridruživanje i poslanik u Evropskom parlamentu, Thomas Waitz, kazao je da obezbjeđivanje zdrave životne sredine istovremeno znači i podršku ekonomiji.

„Za tranziciju nam je potreban kapital, potrebne su nam investicije i ekonomsko usmjeravanje finansijskog sektora, jer se tranzicija mora sprovoditi na ekonomski održiv način. Zato je uloga finansijskog sektora i centralnih banaka veoma važna“, poručio je Waitz.

Komisija za ocjenu radova odlučila je da se Zelena nagrada CBCG za ovu godinu dodijeli Nemanji Popoviću za istraživački rad pod nazivom Uticaj klimatskih rizika posredstvom turizma na bankarski sektor u eurizovanoj ekonomiji – primjer Crne Gore.

Saopštavajući odluku Komisije, Radović je istakla da se nagrađeni rad izdvaja visokim metodološkim kvalitetom, originalnošću istraživačkog pristupa i neposrednom relevantnošću za finansijsku stabilnost Crne Gore.

„Crna Gora je ekonomija u kojoj su klima, turizam i finansijski sektor snažno povezani. Zato nam j potrebno znanje koje neće samo opisivati rizike kada se oni materijalizuju, već će nam pomoći da ih prepoznamo na vrijeme, razumijemo kanale njihovog prenosa i donosimo bolje odluke prije nego što postanu problem za ekonomiju i finansijski sistem“, kazala je Radović.

Dobitniku su uručeni plaketa Zelene nagrade CBCG i novčani dio nagrade u iznosu od tri hiljade eura.

U drugom dijelu svečanosti, CBCG je predstavila jubilarne kovanice Petrolamium crnojevicii, izdate povodom otkrića ovog endemskog biljnog roda i vrste i obilježavanja 35 godina ekološke države Crne Gore.

„Želimo da ova kovanica svjedoči o izuzetnosti crnogorske prirode, ali i o vrijednosti nauke i ljudi zahvaljujući kojima tu prirodu sve bolje upoznajemo i razumijemo. Jer ono što dobro razumijemo možemo bolje da zaštitimo, vrednujemo i sačuvamo za generacije koje dolaze“, poručila je Radović.

Otkriće i naučni opis nove vrste Petrolamium crnojevicii rezultat su zajedničkog rada naučnog tima koji čine crnogorske naučnice Snežana Dragićević i Snežana Vuksanović i njihov kolega Boštjan Surina iz Prirodoslovnog muzeja u Rijeci. Autor idejnog rješenja kovanice je akademski slikar i vajar, Darko Vučković.

U ime naučnog tima, Dragićević je zahvalila Radović i CBCG na priznanju i časti ukazanoj time što je njihovo naučno otkriće dobilo trajno mjesto na jubilarnom kovanom novcu.

Radović je prve primjerke jubilarnih srebrnjaka uručila prisutnim članicama naučnog tima i autoru dizajna kovanica.

Na aversu kovanice nalazi se prikaz endemske biljke i godina njenog otkrića – 2019, dok je na reversu prikazan grb dinastije Crnojevića, motiv iz Oktoiha, uz godinu izdanja – 2026.

Riječ je o prvoj jubilarnoj kovanici CBCG u boji, prvoj sa dominantnim biljnim motivom i prvoj koja nije tematski vezana isključivo za crnogorski novac. Kovanice su izrađene u Hrvatskoj kovnici novca.