Podgorička publika sinoć je u bioskopima premijerno gledala srpski horor film “Karmadona”, koji, prema riječima scenariste i režisera Aleksandra Radivojevića, predstavlja “ekskluzivnu pank perspektivu na globalne probleme i fenomene”.
“Karmadona” je prva Radivojevićeva režija, takođe potpisuje i scenario za film, a regionalnoj publici je poznat kao scenarista “Srpskog filma” i druge sezone serije “Crna svadba”.
U sinopsisu filma navodi se da je ovaj film priča koja “prati Jelenu, trudnu ženu kojoj se obraća misteriozni naredbodavni glas i koja biva uvučena u brutalan obračun sa korumpiranom, grotesknom stranom savremenog društva. Film kombinuje satiru, akciju i horor motive, stvarajući jedinstvenu, subverzivnu krvavu viziju kakva se u regionalnoj kinematografiji rijetko viđa”, a u unikatnost te krvave i subverzivne vizije, gledaoci se mogli uvjeriti u bioskopima, gdje je film na repertoaru od 19. marta.
Uloge u filmu tumače: Jelena Đokić, Milutin Mima Karadžić, Milica Stefanović, Miloš Timotijević, Miloš Lolić, Petar Strugar, Branislav Jevtić, Jovo Maksić i Sergej Trifunović koji daje glas. Producenti su Predrag Popović i Miloš Đukelić.
U intervjuu za “Vijesti”, Radivojević se osvrnuo na prethodnu izjavu da je ovaj film “sveopšta kritika čitave mašinerije savremenog svijeta”, koju sada objašnjava kao pomalo pretencioznu, ali najjednostavniji način da se sažme haotična priroda ovog filma.
“Da, to je prilično opšta izjava, pomalo i pretenciozna, ali na najjednostavniji način sažima čitav haos uticaja i elemenata koji sačinjavaju ovaj film. Ono što ‘Karmadonu’ čini svježom je prevashodno to što dolazi iz periferne sredine kao što je naša i nudi jednu ekstremno ličnu, ali žanrovsku, ekskluzivnu pank perspektivu na globalne probleme i fenomene. Ovo je napad na centar sa totalne margine - kao da Molotovljevim koktelom gađate Mont Everest”, objašnjava on.
On smatra da je premalo ovakvih filmova da bi se podigla društvena svijest javnosti, što povezuje sa tematikom same “Karmadone”.
“Potrebno je previše ovakvih filmova da bi se to postiglo, jer film kao medij danas marginalizuju prijemčivije i direktnije internet platforme i manje zahtjevni sadržaji. Ali, upravo zato se ‘kreator sadržaja’ u filmu i pobunio, zar ne? Niko više ne sluša njegov glas, on je postao ‘starac koji viče na oblake’”, smatra Radivojević.
Radivojević objašnjava da korišćenje vjerske figure Bude, koga tumači Sergej Trifunović, kao misterioznog glasa koji komunicira sa junakinjom predstavlja jak kontrast između tradicionalne asocijacije pitomosti Bude i nasilja koje zagovara u filmu.
“Buda je možda najpitomiji od svih religioznih ‘avatara’, da ne kažem najravnodušniji. Kada on izgubi nerve i krene da se služi nasiljem, svima je jasno da je dotjeralo, došlo je ‘posljednje vrijeme’. Mada, nedavno sam čitao da je u Šri Lanki došlo do formiranja radikalnih, naoružanih budističkih gerila koje šire strah i trepet pod devizom ‘Ima vremena za Nirvanu’, tako da mi se čini da je ‘Karmadona’ mnogo bliža današnjoj zbilji nego što se na prvi pogled čini”, objašnjava scenarista i režiser.
U ovom filmu, glumica Jelena Đokić tumači glavnu ulogu, junakinju koja od obične osobe postaje vješti ‘anđeo slobode i uništenja’, a ovaj odabir za ovu ulogu Radivojević objašnjava time da je takav proces najzahvalniji za glumicu ovog kalibra.
“Čini mi se da je ta vrsta procesa najzahvalnija za jedan ikonični glavni lik kao što je Jelena. Ona je lik koji postaje više od dramskog, pa i ljudskog. Anđeo slobode, pa i uništenja, kad zatreba. Transformacija od običnosti do uzvišenog, iz najbanalnijih svakodnevnih okolnosti do gotovo mitološkog statusa je tematika koja me je oduvjek fascinirala. Od Džejms Vudsovog Maksa Rena u Kronenbergovom ‘Videodromu’, do Brus Vilisovog Džona Meklejna u ‘Umri muški’, to su glavni likovi koji me najviše intrigiraju”, kazao je on.
On otkriva da je njegova filozofija režiranja pa i pisanja scenarija jedan prirodan proces gdje režisiranje sopstvenog scenarija je nastavak pisanja samo drugima sredstvima.
“To je za mene prirodan proces - kada pišem ovako ličan materijal, mogu da vizualizujem svaku scenu i lik. Ako vam je pristup inherentno autorski kao što je kod mene slučaj, režija je samo nastavak pisanja drugim sredstvima. Ne postoji ništa prirodnije od toga da autor sam realizuje svoj materijal, ako mu je do toga stalo. Ako dok pišete zamišljate slike, režija je praktično doslovna animacija tih slika, njihovo pokretanje u realnom prostoru. Mobilna kamera, pokret aktera i njihova međusobna dinamika su mi bile najvažnije”, otkriva Radivojević.
Radivojević je pesimističan povodom domaće scene i njihove sposobnosti da prihvate nove filmske pravce koji odstupaju od tradicionalnih tragikomedija koji dominiraju našom televizijom.
“Mi smo kao homosapijensi koji se plaše da izađu iz pećine. Naš strah od izlaska iz zone komfora je toliki da smo uspjeli da ubijedimo naše gledaoce da to ni ne smiju da očekuju od nas. Jedan od ovdašnjih distributera me je čak zbunjeno pitao šta mislim, da li uopšte postoji gledalačka ciljna grupa za moj film, kao da je upravo vidio Jetija ili Saskvača uživo, a ne nešto za šta sam siguran da je prilično komunikativan, savremeni žanrovski film. Ovdje su ljudi toliko akomodirani na najminimalniji mogući raspon očekivanja da ne bi uspjeli da prodaju ni domaću jabuku na pijaci, samo zato što znaju da je domaća, a mi ih inače uvozimo. Time ne samo što potcjenjuju našu publiku do nezamislivih granica opravdavajući svoju lijenost, već i unaprijed programiraju naše filmadžije da se drže striktno formulisanih granica koje će nas dovesti do totalne kulturne izolacije, ako već nismo stigli tamo”, pesimistično komentariše Radivojević.
On dodaje kako ovakva konzervativna situacija na filmskoj sceni se odnosi i na odabir glumaca koji su često limitirani stalnim ulogama kojima nedostaje raznovrsnot.
“Moj prethodni odgovor se i na ovo odnosi: naši glumci su sistematski potcjenjivani i gurani u razne fioke na osnovu par uloga koje su se dokazale uspješnim, što se koristi kao argument da ne bi smijeli da izlaze iz limitiranog manira koji im je vještački uspostavljen. Naši glumci su naprosto osuđeni na to što im se nudi, i za njih bi trebalo da bude prirodno da žele da igraju najraznovrsnije uloge, u najrazličitijim sadržajima, zar ne? Ovo je bizarno kafkijanska sredina gdje nas neprestano ubjeđuju da je mlijeko crno jer to najbolje ‘prolazi’ na tržištu, a mi zapravo ni ne pripadamo ljudskoj rasi već specifičnoj vrsti humanoida koji imaju strogo određeni niz minimalnih potreba u odnosu na ostatak svijeta. Zvuči kao nekakav sociološki eksperiment, što možda zapravo i jeste. Mislim da imamo fantastične glumce, čiji ogromni potencijali nisu ni približno dovoljno istraženi, a ‘Karmadona’ to višestruko dokazuje”, dodaje Radivojević.
Sve ovo je ubjedilo Radivojevića da regionalna scena neće imati “buđenje” koje bi dovelo do novih filmskih pravaca, ali se nada novim izolovanim “incidentima” poput “Karmadone”.
“Pošto se to do sada nije desilo, čisto sumnjam. Uvek će se naći neki genijalac poput onog koga sam prije pomenuo da pita koja je ‘ciljna grupa’ za to, pa teško da će takvi ‘revolucionarni’ poduhvati biti zdušno podržani. Svejedno, nadam se da će biti još izolovanih incidenata poput ‘Karmadone’ koji će se usuditi na to, uprkos svemu”, smatra on.
Film prirodno izrastao iz ove sredine
Govoreći o svom prethodnom filmskom iskustvu, radu na “Srpskom filmu” i “Crnoj svadbi”, Radivojević je kazao kako je sve to na izvjestan način povezano.
“Sve na čemu sam radio je na izvjestan način povezano, kako žanrovski, stilski i tematski, tako i sadržajem. Moje glavne teme su raznovrsni centri moći koji upravljaju našim životima i pokušaj pojedinca da se tome suprotstavi. Jedina razlika je u kolikoj mjeri se ta individualna borba pokazuje uzaludnom. Mislim da ‘Karmadona’ nudi jedan od rijetkih optimističkih izlaza iz tog ‘začaranog kruga’ unaprijed programiranog luzerstva, mada na prilično neortodoksan način”, kazao je on.
Radivojević smatra da će se regionalna poruka najbolje shvatiti ako se ovom filmu pruži šansa.
“Karmadona je film prirodno izrastao iz ove sredine, iako se bavi globalnim problemima. Baš zbog prepoznatljivog srpskog crnog humora i adresiranja raznih lokalnih referenci, kao i ekstremnog sprdanja sa svime što nas akutno muči, mislim da naša publika može najbolje da ga razumije ako mu pruži šansu. To je ‘ciljna grupa’ za koju sam siguran da postoji, iako se naši ‘eksperti’ javnog mnjenja možda neće složiti s tim”, poručuje Radivojević.
Bonus video:
