Metamorfoza kroz suze: estetika emotivne transformacije

Lična metamorfoza počinje u trenutku kada čovjek prestane da izbjegava ono što osjeća. To nije pitanje hrabrosti, to je pitanje iskrenosti, poručuje u intervjuu za “Vijesti” mlada crnogorska umjetnica Dragana Ognjenović.

Upravo za rad “Metamorfoza kroz suze”, Ognjenović je osvojila nagradu za mlade umjetnike na 81. Tradicionalnoj izložbi Udruženja likovnih umjetnika Crne Gore (ULUCG) koja je otvorena za posjetioce Umjetničkog paviljona do kraja mjeseca.

“Bez tog dodira sa onim što je unutra, teško je da se bilo šta suštinski promijeni. Ovaj rad je za mene upravo to, pokušaj da se ta tišina i taj proces učine vidljivim”, dodaje Ognjenović.

Nagrađeni rad “Metamorfoza kroz suze” pripada ciklusu “Polja metamorfoze”, otkriva ona i navodi da prikazuje zaokruženu cjelinu koja kroz istraživanje transformativnog procesa stvara emotivni narativ od haosa do katarze.

Na početku intervjua za “Vijesti” Ognjenović je kazala da je osvojeno priznanje za nju veoma značajno, upravo zato što dolazi iz ULUCG-a, a dalje govori i o simbolici svoje umjetnosti kao i o budućim planovima.

“Ovo priznanje mi je izuzetno značajno zato što dolazi od ULUCG, Udruženja čija sam članica od 2025. godine. Činjenica da je podrška stigla tako brzo daje poseban osjećaj potvrde, osjećaj da ono što je nastalo iz duboko ličnog iskustva može da komunicira i šire, da intimni likovni jezik može da uspostavi dijalog sa onima koji ga posmatraju. ULUCG je institucija koja godinama kontinuirano čuva prostor za umjetnost i koja svojom Tradicionalnom izložbom daje prostor i afirmisanim i mladim autorima. To je rijedak kontinuitet koji mladom umjetniku daje osjećaj da nije sam u onome što radi. Vrijedi pomenuti i jednu zanimljivu podudarnost... Ovaj rad, kao i ostali radovi iz ciklusa, sadrži 81 kvadratno polje, a nagrada je uručena na 81. Tradicionalnoj izložbi. To nisam birala, ali takve stvari me uvjeravaju da rad ponekad ima sopstvenu logiku koja prevazilazi namjeru autora”, kazala je ona.

Umjetnica objašnjava da njeno nagrađeno djelo “Metamorfoza kroz suze” predstavlja težak, ali nužan transformativni proces.

“Ovaj rad govori o unutrašnjem preobražaju. Na slici ‘Metamorfoza kroz suze’, biseri, simboli suza, uzdižu se iz mreže u donjem dijelu kompozicije kroz tminu i okupljaju oko centralnog oblika krsta, dok crni sloj nosi težinu tog procesa. Taj pokret ka gore je suština rada, kretanje od onoga što je teško, ka simbolu koji to prevazilazi. Promjena nije moguća bez prolaska kroz ono što boli, ali taj prolazak ima smisao jer vodi ka nečemu višem. To je nešto u čemu se može prepoznati svako ko je ikada prošao kroz proces koji ga je promijenio”, objašnjava Ognjenović.

Dodaje da takav unutrašnji, ali i emotivni proces nije lako postići u savremenom tempu života zbog brzog ritma življenja.

“Savremeni način života veoma rijetko ostavlja prostor za istinsko suočavanje sa onim što nosimo u sebi. Sve se brzo konzumira i prelazi, a metamorfoza zahtijeva baš ono što je danas najrjeđe, tišinu i iskrenost prema sebi. Upravo zato smatram da je unutrašnji dodir sa emocijama danas izuzetno važan. Emocije nisu prepreka, one su materijal za promjenu, ali samo ako im se dozvoli da budu prepoznate i prihvaćene, a ne potisnute. Lična metamorfoza počinje u trenutku kada čovjek prestane da izbjegava ono što osjeća. To nije pitanje hrabrosti, to je pitanje iskrenosti. Bez tog dodira sa onim što je unutra, teško je da se bilo šta suštinski promijeni. Ovaj rad je za mene upravo to, pokušaj da se ta tišina i taj proces učine vidljivim”, dodaje Ognjenović.

Ona dalje govori i da za nju kreativni proces nije izbor uzrokovan nekom motivacijom, već potreba za izražavanjem.

“Stvaranje za mene nije stvar izbora, to je bliže pritisku koji ne pita za dozvolu. Postoje sadržaji i ideje koji ne mogu da ostanu zarobljeni u čovjeku, koji traže da dobiju oblik, boju, teksturu, i koji ne miruju dok se to ne ostvari. Svaki rad koji završim otvori novo pitanje, pomjeri granicu onoga što sam mislila da znam o sebi. Baš u tome je paradoks, jer proces nikada nije gotov. Možda me zapravo pokreće upravo to, svijest da svaki ‘završeni’ rad nije odgovor, već poziv na sljedeće pitanje”, ističe Ognjenović.

Poput njenog ciklusa “Polja metamorfoze”, Ognjenović najavljuje da će u novom kreativnom polju nastaviti da se bavi vizuelnim poljem kvadrata, ali kroz nove načine, poput trodimenzionalnih radova.

“Nagrađeni rad ‘Metamorfoza kroz suze’ pripada ciklusu ‘Polja metamorfoze’, koji u svom sadašnjem obliku čini zaokruženu cjelinu. Taj ciklus prati proces transformacije sjećanja i emocija kroz tri faze, od rasutosti i haosa, preko bola i tmine, do katarze i tišine, i svaka faza nosi sopstvenu simboliku, kolorit i unutrašnju logiku. U narednom periodu planiram da istu tematiku razvijem i kroz trodimenzionalne radove jer upravo oni mogu da ponude drugačiji odnos sa posmatračem, mogućnost da se rad otkrije iz različitih uglova. Kvadrat ostaje moje polazište, moje polje unutar kojeg se sve dešava, ali želim da to polje dobije novi oblik. Krajnji cilj je samostalna izložba na kojoj bi cijeli ciklus bio predstavljen kao jedinstven umjetnički svijet, nešto što se može doživjeti u punom obimu. To je prirodan nastavak svega što je do sada urađeno, i idem prema tome sa istom unutrašnjom nužnošću iz koje su nastali i prethodni radovi”, najavljuje mlada umjetnica.