“Bio je jedan od retkog soja istinske gospode, divan umetnik, čovek i intelektualac, tih, skroman, lep… Bio je vizionar jednoga boljega sveta o kojemu je maštao u svome filmu ‘Sedmi kontinent’.” - Mila Kodemo o Dušanu Vukotiću.
Ove godine se navršava šezdeset ljeta od realizacije djela Dušana Vukotića Sedmi kontinent (1966) koje je prethodilo cjelovečernjim filmovima Akcija stadion (1977) i Gosti iz galaksije (1981). Vudov Sedmi kontinent nije predstavljao otklon od crtanog filma, čak se u njemu pojavljuju i neki elementi iz tog svijeta, već je više bio logičan nastavak istraživanja na idejno-likovno-sadržajnom planu i potrebe adekvatnog filmskog izraza. Sedmi kontinent, dijelom sniman u Ulcinju, realizovan je u plemenitom i kosmopolitskom duhu, a u filmu se pojavljuju djeca svih boja kože.
Sporedne uloge tumačili su i Fabijan Šovagović i Vanja Drah, a role su pripale i Petru Begoviću i Milošu Jekniću. U jednom trenutku kroz ovaj film jugoslovensko-čehoslovačke produkcije Vukotić kao da anticipira scenu iz Felinijevog filma Klovnovi (1970).
Vukotićevo djelo, prema priči čehoslovačke spisateljice Ružene Fišer, jeste “filmska fantazija bazirana na sukobu realnog svijeta odraslih i fantazmagoričnog svijeta mašte djece.” U njemu su učestvovala djeca uzrasta od šest do četrnaest godina čiji su roditelji bili predstavnici stranih zemalja u Jugoslaviji. U ovom filmu djeca se kreću po površini vode, dok odraslima to ne uspijeva. Jedna sedmogodišnja djevojčica iz Ulcinja je prilikom snimanja na to rekla: “Odrasli su teški.”
Sam režiser je govorio: “Tokom rada u Ulcinju vršili smo trik snimanja koja su se bazirala na tehničkim konstrukcijama. Radilo se o plovidbi dece po moru. Kao pomoćno tehničko sredstvo bila je konstruisana jedna naprava koju smo postavili ispod vode i koja je omogućavala da se stvori iluzija da se deca kreću i plove po moru na predmetima koji se inače nikada ne upotrebljavaju za plovidbu.”
Ponovo pronađena Atlantida jednostavnosti i harmonije, kako je Sedmi kontinent okarakterisao Mića Milošević, komunicira s Vukotićevim kratkim filmovima Igra (1962) i Skakavac (1975), dok se u pojedinim momentima može uočiti i veza sa Surogatom (1961) za koji je autor ovjenčan nagradom Oskar.
Sedmi kontinent je debitovao u Puli 1966. godine i oduševio njujorške kritičare na premijernom prikazivanju u Sjedinjenim Američkim Državama. Ketlin Kerol je u listu New York Daily News zabilježila da se ovaj film teško može gledati bez stalnog osmijeha na licu. Borba je 1968. godine donijela vijest da se Sedmi kontinent prikazuje preko mjesec dana u Karnegi holu, uvijek s dobrom posjetom. U istom tekstu su preneseni citati kritičara lista The Morning telegraph: “snažna i divna filmska fantazija u kojoj deca svih naroda svih vera svih boja, odlaze iz svojih domova, jedreći preko mora, da bi uspostavili novu civilizaciju.” Zabilježena je i crtica iz The New York Times: “ova kombinacija duhovitosti, mašte i satire stvara od ovog filma neobičnu i osvežavajuću filmsku fantaziju.”
Horst Knic je u Neues Deutschland zapisao: “Vukotić savlađuje teškoće oko stilizacije jedne trajne filmske radnje zadržavajući istovremeno i njenu čar bajke. To je film pun optičkih finesa.” Pisarevski u Sovjetskom ekranu (Sovetski Ekran) piše da Vukotić pronalazi ne samo polje za primjenu svoje fantazije i dobrog humora, već i za prenošenje svojih misli o savremenom svijetu, te da je radnja nadahnuta dobrom idejom o drugarstvu i jedinstvu sudbina sinova i kćeri svih rasa i naroda svijeta. Takođe, italijanski i poljski listovi donose pohvale o filmu Sedmi kontinent.
Nikola Majdak bilježi: “Naš najveći poznavalac specijalnih efekata i filmskih trikova u plićaku blizu ušća Bojane u Jadransko more gradi neverovatne scenografije, primenjuje sva svoja iskustva i iz umetnosti animacije za jedan film koji će biti sinonim za ostvarenje dečjih prava.” Film je podstakao formiranje jednog centra za djecu na ostrvu Krpanj kod Šibenika.
Šezdeset godina kasnije Sedmi kontinent i dalje je aktuelan i zanimljiv. Vudova vizija svijeta koji su djeca uredila prema svojoj logici poučna je i interesantna, plemenita i duhovita, lucidna i maštovita. U nešto manje od sat i po vremena, predstavio je bajkovitu storiju, a ulcinjske pješčane plaže i more poslužili su kao idealan teren.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
