test američke svemirske agencije za odbranu planete

NASA misija - DART "spasava" Zemlju od asteroida

Misija će testirati sposobnost svemirske letjelice da promijeni putanju asteroida čistom kinetičkom silom, udarajući u objekat velikom brzinom

14061 pregleda 8 komentar(a)
Foto: NASA/Johns Hopkins APL/Steve Gribben
Foto: NASA/Johns Hopkins APL/Steve Gribben

Američka svemirska agencija NASA se nada da će ispisati istoriju izvođenjem "prvog planetarnog testa za odbranu" Zemlje.

Naime, šeset mjeseci nakon lansiranja, NASA-ina svemirska letjelica DART približila se planiranom udaru sa svojom metom - asteroidom.

Vozilo "impaktor" u obliku kocke, otprilike veličine automata za piće sa dva pravougaona solarna niza, trebalo bi da uleti u asteroid Dimorfos, veličine otprilike fudbalskog stadiona, i da se samounište u jedan sat ujutro, u noći između ponedjeljka i utorka po srednjeevropskom vremenu, na oko 11 miliona kilometara od Zemlje.

Finale misije će testirati sposobnost svemirske letjelice da promijeni putanju asteroida čistom kinetičkom silom, udarajući u objekat velikom brzinom.

To je prvi pokušaj na svijetu da se promijeni kretanje asteroida ili bilo kog nebeskog tijela.

DART je lansiran raketom SpaceX u novembru 2021. godine.

Nebeska meta DART-a je asteroid prečnika oko 170 metara koji kruži oko pet puta većeg matičnog asteroida koji se zove Didimos kao dio binarnog para sa istim imenom, grčkom riječju za blizanca.

Nijedan objekat ne predstavlja stvarnu prijetnju Zemlji, a naučnici NASA su rekli da njihov DART test ne može greškom da stvori novu egzistencijalnu opasnost.

Dimorfos i Didimos su mali u poređenju sa kataklizmičnim asteroidom Čiksulub koji je udario u Zemlju prije nekih 66 miliona godina, zbrisavši oko tri četvrtine biljnih i životinjskih vrsta na svijetu, uključujući dinosauruse.

Prema naučnicima NASA i stručnjacima za planetarnu odbranu, manji asteroidi su daleko češći i predstavljaju veću teorijsku zabrinutost u bliskoj budućnosti, što čini da Didimos uparuje odgovarajuće ispitanike za njihovu veličinu.

Takođe, njihova relativna blizina Zemlji i konfiguracija dvostrukog asteroida čine ih idealnim za prvu misiju DART-a sa dokazom koncepta, skraćeno za test preusmjeravanja dvostrukog asteroida.

Misija predstavlja rijedak slučaj u kojem NASA svemirska letjelica mora na kraju da se uništi da bi uspjela.

Plan je da DART leti direktno u Dimorfos brzinom od 24.000 km/h, udarajući ga dovoljno snažno da pomjeri svoju orbitalnu stazu bliže svom većem pratećem asteroidu.

Kamere na udarnom elementu i na mini svemirskoj letjelici veličine aktovke koja je puštena iz DART-a nekoliko dana unaprijed dizajnirane su da snime sudar i pošalju slike nazad na Zemlju.

Očekuje se da će DART-ova kamera vraćati slike brzinom od jedne slike u sekundi, a te slike će se emitovati uživo na NASA TV-u sat vremena prije udara.

DART je najnovija od nekoliko NASA misija poslednjih godina za istraživanje.

Prošle godine, NASA je lansirala sondu na putovanju do trojanskih asteroidnih klastera koji kruže u blizini Jupitera, dok je lethelica OSIRIS-REk na putu nazad na Zemlju sa uzorkom prikupljenim u oktobru 2020. sa asteroida Bennu.

Dimorfos je jedan od najmanjih astronomskih objekata koji je dobio trajno ime i jedan je od 27.500 poznatih asteroida u blizini Zemlje svih veličina koje prati NASA. Iako se ne zna da nijedan predstavlja predvidivu opasnost za čovječanstvo, NASA procjenjuje da mnogo više asteroida ostaje neotkriveno u blizini Zemlje.

NASA je cjelokupnu cijenu projekta DART procijenila na 330 miliona dolara, što je znatno ispod troškova mnogih najambicioznijih naučnih misija svemirske agencije.