Dvojne uloge bacaju sjenke

Đukanović kao Vučić, poruka OEBS-a: Jasno razdvojite državne i partijske poslove

OEBS u izvještaju za Srbiju zamjerio Vučiću da je prekršio standarde tokom izbora jer je njegova „dvojna uloga” bacila sjenku na liniju između njegovih zvaničnih dužnosti i izborne kampanje Milo Đukanović i Ivan Brajović aktivno učestvuju u izbornoj kampanji, istovremeno koristeći i državnu i političku poziciju iako standardi OEBS-a predviđaju da države osiguraju „jasno razdvajanje između države i stranaka”

69632 pregleda 98 reakcija 89 komentar(a)
OEBS iznio primjedbe na račun Vučićevih zloupotreba državnih pozicija, u Crnoj Gori ista situacija, Foto: AP Beta
OEBS iznio primjedbe na račun Vučićevih zloupotreba državnih pozicija, u Crnoj Gori ista situacija, Foto: AP Beta

Predsjednik države Milo Đukanović i prvi čovjek Skupštine Crne Gore Ivan Brajović aktivno učestvuju u izbornoj kampanji, istovremeno koristeći i državnu i političku poziciju, što je suprotno standardima Organizacije za evropsku bezbjednost i saradnju (OEBS).

Standardi OEBS-a predviđaju da države učesnice osiguraju „jasno razdvajanje između države i političkih stranaka – naročito da političke stranke ne budu spojene sa državom”.

Đukanović je istovremeno dugogodišnji lider Demokratske partije socijalista (DPS), a Brajović Socijaldemokrata (SD). Među političarima koji su na važnoj državnoj fukciji, a istovremeno su lideri partija je i predsjednik Bošnjačke stranke (BS) koji je i potpredsjednik Vlade za regionalni razvoj Rafet Husović. Posmatrači OEBS-a su saopštili da su pomenuti standardi prekršeni i tokom posljednjih izbora u Srbiji. Ukazali su, između ostalog, da je „dvojna uloga predsjednika (Aleksandra Vučića), koji je bio i lider vladajuće stranke, značajno bacila sjenku na liniju između njegovih zvaničnih dužnosti i izborne kampanje, kršeći obaveze svih OEBS-ovih zemalja da poštuju jasnu podjelu između države i političkih stranaka”.

“Upotreba ili „zloupotreba” državnih resursa postala je vrlo problematična oblast u mnogim državama tokom izbora i suprotna je principu jednakog tretmana kandidata i političkih stranaka. Iako postoji prirodna i neizbježna prednost onih na položaju, zakonodavstvo mora obratiti pažnju da ne podržava ili podstiče takve prednosti”, navodi se u uputstvima OEBS-a.

Napominju da aktuelni kandidati i stranke ne smiju da koriste državne fondove ili sredstva, odnosno, materijale, ugovore o radu, prevoz, zaposlene i slična sredstva države u svoju korist: “Stav 5.4 Kopenhagenskog dokumenta OEBS-a iz 1990. godine, u tom pogledu, predviđa da će države učesnice osigurati „jasno razdvajanje između države i političkih stranaka; naročito, političke stranke neće biti spojene sa državom”.

Jedan od posljednjih primjera u Crnoj Gori je kada je Brajović, koji je kao predsjednik Skupštine štićena ličnost koja ima pravo da koristi službeno vozil, odlaskom u Plav na partijski sastanak Socijaldemokrata, na čijem je čelu, službenim autom u pratnji obezbjeđenja, u praksi potvrdio ocjenu OEBS-a o „institucionalnoj prednosti“ političkih subjekata iz redova vlasti, koju su dali povodom prethodnih izbornih procesa.

Govoreći o aktuelnom predsjedniku države i DPS-a, izvršni direktor Centra za građanske slobode (CEGAS), Boris Marić, istakao je da je Đukanović na samom početku predsjedničkog mandata jasno stavio do znanja da neće biti predsjednik svih građana.

“Iako ne postoji jasna zakonska obaveza da se mora podnijeti ostavka na partijsku funkciju, međunarodni standardi upućuju na dobru praksu otklona od partijske funkcije”, kazao je Marić.

On je istakao da je elementarno dostignuće demokratije da se predsjednik države oslobodi vršenje te funkcije, svih partijskih obaveza, da se isključi iz partijskih aktivnosti, a posebno da se uzdrži od bilo kakvog uticaja i učešća u izbornim kampanjama.

“Kako Đukanoviću ne pada na pamet da napravi otklon od funkcije prvog čovjeka DPS- a, insistirajući na dvojnoj ulozi, već sada možemo konstatovati da izbori ne mogu biti fer”, kazao je Marić.

Đukanović je na predstavljanju rezultata dvije godine predsjedničkog mandata, jasno saopštio da će učestvovati u kampanji DPS-a za parlamentarne izbore, a svoje izjave povrdio je i nedavnim medijskim istupima.

“…Ne razmišljam zato o odlaganju izbora. Uspostavljanje kontrole nad epidemijom ide u dobrom smjeru, mislim da u ovim uslovima možemo da vodimo ovu fazu predizborne kampanje, a možda u avgustu budu i bolji uslovi da intenziviramo predizbornu kampanju na terenu“, istakao je nedavno Đukanović. On je kazao da je glavna poruka kampanje, “da je DPS ona politička snaga koja je odgovornim upravljanjem i krizama pokazala da ima jasnu viziju i stalno rastuće kapacitete da se ta vizija ostvari”.

Marić je ocijenio da će međunarodni predstavnici “izvjesno iznijeti primjedbe da Đukanović ne poštuje neophodnost pravljenja jasne linije između drzave i stranke”.

“U jednom dijelu Đukanovićevo ponašenje je i svojevrsna zloupotreba državnih resursa i način pravljenja institucionalne prednosti. Jasno je da Đukanoviću nije prioritet demokratizacija društva koje je hibridni režim, već partijski i parcijalni interes”, kazao je Marić.

Zloupotreba ovlašćenja može uključivati zastrašivanje javnih službenika

U uputstvima OEBS-a se navodi da zloupotreba državnih sredstava ili ovlašćenja može uključivati manipulaciju ili zastrašivanje javnih službenika.

“Nije nepoznato da vlada zahtijeva od svojih radnika da prisustvuju pro-vladinom skupu. Ovakva praksa treba da bude izričito i univerzalno zabranjena zakonom. Politička stranka ne smije da zahtijeva od javnih službenika (državnih službenika) da uplaćuju sredstva za stranku. Ovo je praksa koju zakon treba da zabrani kao zloupotrebu državnih sredstava i ovlašćenja”, navode iz OEBS-a.