"MIRNA ATMOSFERA, ODSUSTVO ZNAČAJNIJIH INCIDENATA I NASILJA"

ENEMO: Građani Crne Gore na izborima iznijeli mišljenje, kada glasači govore govori demokratija

"Juče je bio veoma važan dan za demokratsku istoriju Crne Gore. Želim da čestitam građanima Crne Gore zbog načina na koji su se ponašali tokom izbornog dan", rekao je Đanluka Pasareli, šef Evropske mreže organizacija za monitoring izbora (ENEMO) posmatračke misije u Crnoj Gori

44211 pregleda 157 reakcija 3 komentar(a)
Sa pres konferencije ENEMO, Foto: Alisa Hajdarpašić
Sa pres konferencije ENEMO, Foto: Alisa Hajdarpašić

Građani Crne Gore su na izborima iznijeli svoje mišljenje, jer kada glasači govore govori demokratija, kazao je Đanluka Pasareli, šef Evropske mreže organizacija za monitoring izbora (ENEMO) posmatračke misije u Crnoj Gori.

"Juče je bio veoma važan dan za demokratsku istoriju Crne Gore. Želim da čestitam građanima Crne Gore zbog načina na koji su se ponašali tokom izbornog dana. Ukupna mirna atmosfera, odsustvo značajnijih incidenata i nasilnih događaja je potvrda da je Crna Gora sazrela na demokratskom putu prema konsolidaciji institucija i na izgradnji svojih organa", kazao je Pasareli.

On je dodao da je ENEMO juče na parlamentarnim izborima rasporedio 23 tima posmatrača da prate proces pripreme i otvaranja biračkih mjesta, glasanje i proces prebrojavanja, prenos i unos izbornog materijala od strane opštinskih izbornih komisija (OIK).

Izborni dan je uglavnom protekao mirno. Upravljanje glasanjem i vođenje biračkih odbora i OIK, ENEMO timovi su ocijenili pozitivno u većini slučajeva, uz opažanje nekoliko proceduralnih grešaka i nepravilnosti koje nisu negativno uticale na legitimitet cjelokupnog procesa.

Predizborni period odvijao se u socijalno i politički polariziovanom okruženju, uprkos mjerama zaštite od koronavirusa koje su značajno ograničivale mogućnosti za sporovođenje kampanje i stvarale neizvjesnosti u pogledu biračkih prava, saopštili su iz ENEMO.

Iako su izbori dobro sprovedeni i administracija je ispoštovala većinu propisanih zakonskih rokova, kasno usvajanje pravila za sprovođenje izbora u suprotnosti je sa najboljom međunarodnom praksom.

Procjena ENEMO-a se odnosi na parlamentarne izbore, ali ne obhvata lokalne izbore detaljno.

"Zamagljivanje linije između partija i države"

Posjete i inauguracije predsjednika, premijera i predstavnika organa lokalne samouprave kao državnih zvaničnika tokom kampanje iz ENEMO-a su ocijenili kao zamagljivanje linije između partija i države.

"Njihovi nastupi u medijima ponekad su korišćeni za promociju partijskih dostignuća i vidljivosti u kampanjama, a ne strogo kao državna pitanja. Treba iskazati zabrinutost za nepostojanje ravnopravnih uslova u ovim slučajevima, što bi moglo uticati na princip jednakih mogućnosti u kampanji"; naveli su iz ENEMO-a.

Oni su dodali da je usklađenost sa pravilima Nacionalnog javnog servisa (Radio-televizija Crne Gore, RTCG) uglavnom je poštovana, i u skladu je sa odredbama utvrđenim u zakonima.

"Međutim, RTCG je igrao važnu ulogu u emitovanju posjeta, inauguracija i aktivnosti koje su državni zvaničnici obavljali u televizijskim izvještavanjima tokom kampanje. Stoga je, pored dodijeljenog vremena emitovanja za svoje liste, nekoliko partija takođe imalo koristi od medijskog prisustva visokih državnih zvaničnika, što je moglo uticati na ravnotežu pokrivenosti i jednake mogućnosti", zaključili su iz ENEMO-a.

Uprkos koracima preduzetim za poboljšanje transparentnosti, ENEMO smatra da su ograničeni obim sankcija Agencije za sprečavanje korupcije (ASK), u kombinaciji sa nedostatkom proaktivnosti među organima odgovornim za istragu i procesuiranje potencijalnih slučajeva, suzili mogućnosti za sprečavanje i sankcionisanje zloupotrebe političkog finansiranja.

O odbijanju izborne liste Socijalista

Iz ENEMO-a su se osvrnuli na izbornu listu Socijalista koja je odbijena od strane Države izborne komisije (DIK), istakavši da podnosiocu zahtjeva nije data mogućnost da svoju kandidaturu preda kao ne-manjisku listu.

"ENEMO ocjenjuje da ovaj slučaj otkriva da zakonodavstvo ne definiše jasno i dosljedno koje nacionalne manjine imaju pravo na političku zastupljenost ostavljajujći DIK-u prekomjerno diskreciono pravo u procesu registracije", navode iz ove organizacije.

ENEMO je primijetio da je na dan izbora 52,9 procenta biračkih mjesta posmatranih tokom glasanja procijenjeno kao pristupačno osobama sa invaliditetom, dok je 24,9 procenata biračkih mjesta zahtijevalo manju pomoć, a 22,2 procenta posmatranih biračkih mjesta ocijenjeno je kao neprikladno za osobe sa invaliditetom.

ENEMO takođe napominje da mjere zaštite koje se odnose na koronavirus nisu poštovane na 23,7 odsto posmatranih biračkih mjesta.

"Značajan broj pojedinaca nije pravilno nosio zaštitne maske, nisu poštovali mjere distance i nisu koristili sredstvo za dezinfekciju ruku", prenijeli su ENEMO posmatrači.

Ukupno se na izborima takmičilo 269 žena (34,57 posto svih kandidata).

ENEMO je ocijenio da nisu preduzete mjere kako bi se izbjeglo da se kandidatkinje rangiraju na nepobeđene pozicije.

Pored toga, zakon izostavlja odredbe koje obezbjeđuju zamjenu pobjedničkog kandidata sledećim kandidatom na listi u slučajevima kada ženski kandidat povuče kandidaturu nakon izbora.

Pored znatne nedovoljne zastupljenosti, ENEMO je ocijenio da žene rijetko zauzimaju rukovodeće položaje unutar Tijela za sprovođenja izbora.

Na posmatranim biračkim mjestima, 31,25 posto članova biračkog odbora bile su žene, dok je svaki četvrti predsjedavajući biračkog odbora i svaki treći zamjenik predsjednika biračkog odbora bio žena.

Državna izborna komisija objavila je rezultate parlamentarnih izbora na osnovu 100 odsto prebrojanih glasova, prema kojima je Demokratska partija socijalista osvojila 35.06 odsto, odnosno 143.548 glasova, a koalicija Za budućnost Crne Gore 32.55 odsto (133.267).

Koalicija Mir je naša nacija je osvojila 12.53 odsto (51.297), Crno na bijelo 5.53 (22.649), Socijaldemokrate 4.10 (16.769), Bošnjačka stranka 3.98 (16.286), SDP - Jaka Crna Gora 3.14 (12.839), Albanska lista 1.58 (6.488), a Albanska koalicija Jednoglasno 1.14 odsto (4.675).

Preporučujemo za Vas