"evropska budućnost Zapadnog Balkana - nepobitna i jasna"

EU "non-pejper": Crna Gora i Srbija da ubrzaju reforme, konsoliduju geopolitičku orijentaciju...

Navodi se da je integracija ovog geografskog prostora politički, ekonomski i sigurnosni interes Unije, ali i da će prostor na kojem živi oko četiri odsto populacije EU imati značajne koristi od integracija. 30 godina poslije raspada Jugoslavije unifikacija kontinenta postala je politički imperativ za EU

14592 pregleda 76 reakcija 4 komentar(a)
Ilustracija, Foto: Shutterstock
Ilustracija, Foto: Shutterstock

Tekući proces integracije u Evropsku uniju za Srbiju i Crnu Goru treba da se ubrza, a dvije zemlje da ubrzaju dinamiku agende svojih reformi, prije svega u vezi sa vladavinom prava i upravljanjem, ali i da konsoliduju svoju geopolitičku orijentaciju, navodi se u najnovijem radnom dokumentu, takozvanom "non-pejperu", koji se pojavio u Briselu, a koji se tiče Zapadnog Balkana.

Za razliku od prethodna dva, ovaj dokument od 5. maja 2021, u koji je Glas Amerike imao uvid, odštampan je na memorandumu Savjeta EU, a u njemu se navodi da je evropska budućnost Zapadnog Balkana za Evropsku Uniju - nepobitna i jasna.

Radni dokument nosi naslov "Non-pejper: Jačanje EU angažmana na Zapadnom Balkanu" i ima 27 poglavlja.

U poglavlju 21.4 autori dokumenta navode da "s obzirom da vlade i Srbije i Kosova sada imaju rukovodstvo sa čvrstim političkim mandatom biračkog tijela, trebalo bi da iskoriste tu priliku da postignu sveobuhvatni sporazum o normalizaciji".

"Nijedna od dvije zemlje nema vremena za gubljenje", dodaje se u dokumentu, i naglašava da je za nastavak procesa dijaloga pod okriljem EU neophodna snažna podrška iz regiona Visokom predstavniku za spoljnu politiku i bezbjednost, kao i specijalnom izaslaniku EU.

Napredak u vezi sa viznom liberalizacijom Kosova trebalo bi da se tretira kao hitno pitanje za sve zemlje članice EU, navodi se u dokumentu, ali i dodaje da bi Kosovo moralo da načini odlučne napore u reformama, koje se zasnivaju na implementaciji sporazuma o stabilizaciji i preidruživanju i napretku u dijalogu pod okriljem EU, kako bi krenulo dalje na svom evropskom putu.

U prvom poglavlju navodi se da je Zapadni Balkan integralni dio Evrope te da njegova budućnost leži unutar Evropske unije. Dalje, navodi se da je integracija ovog geografskog prostora politički, ekonomski i sigurnosni interes Unije, ali i da će prostor na kojem živi oko četiri odsto populacije EU imati značajne koristi od integracija. 30 godina poslije raspada Jugoslavije unifikacija kontinenta postala je politički imperativ za EU, piše u dokumentu.

Daljoj percepciji razočarenja doprinelo je i kašnjenje isporuke vakcina protiv COVID-19 iz Evropske Unije

Razočarenje u EU

Uprkos nivou EU finansijske i ekonomske pomoći koja je bez presedana ljudi u regionu doživljavaju osjećaj dubokog razočarenja procesom proširenja EU.

Ključni faktori za to su: izostanak odlučujućih koraka za Albaniju i Sjevernu Makedoniju koji su se očekivali u martu 2020, slab napredak Srbije i Crne Gore, slaba implementacija ključnih prioriteta za Bosnu i Hercegovinu, te spor napredak pregovora Srbije i Kosova, piše u non-pejperu.

Široko raširena percepcija na Zapadnom Balkanu je da proces pristupanja usporava te da se evropske aspiracije gube u setovima komplikovanih uslova što drži regiju "zaključanu u sizifovskoj sudbini", navodi se u dokumentu koji je u posjedu Glasa Amerike. Uslijed toga, a u odsutnosti EU procesa otvara se prostor za nacionalističku retoriku i politike koje su dobile na zamahu.

Kao glavni izazov za zemlje Zapadnog Balkana navodi se vladavina prava koja je ključna u novoj metodologiji proširenja.

U poglavljima 10 do 20 u non-pejperu su navedeni elementi koji bi pojačali EU perspektivu na Balkanu. Među njima su ubrzavanje reformi, jačanje međususjedskih odnosa, rješavanje otvorenih pitanja među državama i "hitno potrebno pomirenje", piše u dokumentu.

Kada EU nije aktivno i vidljivo prisutna u regiji, vođe se okreću na druge strane, a politički prostor popunjavaju zemlje koje često imaju interese suprotne EU

Što se tiče Bosne i Hercegovine u poglavlju 21.1 navodi se da je napredak u 14 prioriteta iz Mišljenja komisije o pridruživanju ključan za pomak "od Dejtona do Brisela". Ova, neizborna, godina pruža priliku da se poboljša funkcionalnost države, počevši sa izbornim reformama. Navodi se da će EU sa svojim Specijalnim predstavnikom u BiH raditi prema ovom cilju, zajedno sa američkim i drugim saveznicima.

U zaključku, pod nazivom "raditi zajedno" navodi se da Evropska unija može uspjeti samo ako radi "kao jedno, na zajedničkoj budućnosti."

Dokument predviđa da se u narednoj godini prati njegov progres.

Preporučujemo za Vas