Državljanstvo Crne Gore je prema programu, koji je pokrenut 2019. godine, ukupno dobilo 409 stranaca, od čega 241 Rus, Foto: Shutterstock

CIN-CG: NAJVIŠE RUSA DOBILO DRŽAVLJANSTVO ULAGANJEM

Nekome pasoš, nekome sankcije

Program ekonomskog državljanstva otvara novi problem - da li su sankcionisani ruski građani istovremeno državljani Crne Gore, iz MUP-a najavili provjere i oduzimanje pasoša. Iz NVO sektora upozoravaju i na mogućnost koruptivnog djelovanja, rizika od utaje poreza, bježanjem od zakona matičnih zemalja, kao i finansiranje terorizma i loših uplitanja drugih zemalja

27653 pregleda 6 komentar(a)
Državljanstvo Crne Gore je prema programu, koji je pokrenut 2019. godine, ukupno dobilo 409 stranaca, od čega 241 Rus, Foto: Shutterstock
Državljanstvo Crne Gore je prema programu, koji je pokrenut 2019. godine, ukupno dobilo 409 stranaca, od čega 241 Rus, Foto: Shutterstock

Program ekonomskog državljanstva, kojeg Vlada uporno sprovodi i pored upozorenja iz Evropske unije (EU), otvorio je novi problem - da li Crna Gora postaje utočište ruskim građanima koji su pod sankcijama zbog napada Rusije na Ukrajinu.

Državljanstvo Crne Gore je prema programu, koji je pokrenut 2019. godine, ukupno dobilo 409 stranaca, od čega najviše Rusa, 241 ili skoro dvije trećine, pokazuju podaci koje je Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) dobio od Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP).

Iz MUP-a tvrde da među ruskim građanima, koji su dobili crnogorski pasoš, nema onih koji su na listi sankcija Crne Gore zbog ruske agresije na Ukrajinu.

Na pitanje da li su članovi familije Vladimira Blotskog, koji je pod sankcijama kao član ruske Dume, iz MUP-a su odgovorili da ne vode evidencije po porodičnoj zajednici već individualno po podnosiocu zahtjeva.

”Zbog toga nije moguće izvršiti provjere da li su članovi familije lica čije se ime i prezime navodi, stekli crnogorsko državljanstvo”, kažu iz MUP-a.

Blotski se pod sankcijama našao jer je, kako je obrazloženo, kao član Dume glasao rezoluciju “o potrebi priznavanja Narodne Republike Donjeck i Narodne Republike Luganjsk i time podržao i implementirao akcije i politike koje podrivaju teritorijalni integritet, suverenitet i nezavisnost Ukrajine i dalju destabilizaciju Ukrajine”.

Crnogorsko državljanstvo na osnovu ulaganja dobila je Julija Blotskaja, njena kćerka i sin.

U MUP-u ne znaju da li je njegova porodica dobila crnogorsko državljanstvo: Blotski
U MUP-u ne znaju da li je njegova porodica dobila crnogorsko državljanstvo: Blotskifoto: Duma

Da bi moglo da se radi o supruzi i djeci člana Dume objavio je ruski portal Lajf.

”Državljanstvo ulaganjem popularno je kod pojedinaca na lošem glasu, koji skrivaju svoje prihode ili bježe od zakona. Lajf je proučavao kome od Rusa trebaju ‘zlatni pasoši’ Crne Gore”, piše u tekstu.

U nevladinim organizacijama (NVO), koje prate dodjelu crnogorskih državljanstava, smatraju da je taj program trebalo već ukinuti, jer bi i dodjeljivanje državljanstva građanima Rusije moglo predstavljati značajan problem.

Izvršna direktorica Centra za građanske slobode (CEGAS) Marija Popović-Kalezić za CIN-CG kaže da Vlada očigledno uočava finansijski interes, kada je ovaj vid dodjele državljanstva u pitanju.

”Ovdje se javlja mogućnost ostvarivanja koruptivnog djelovanja, rizika od utaje poreza, bježanjem od zakona matičnih zemalja, kao i finansiranje terorizma i loših uplita drugih zemalja”, kazala je ona.

Vlada očigledno uočava finansijski interes: Popović-Kalezić
Vlada očigledno uočava finansijski interes: Popović-Kalezićfoto: Privatna arhiva

Izvršna direktorica Akcije za socijalnu pravdu (ASP) Ines Mrdović upozorava da evropski put države trpi zbog ovog programa, a zarad kratkoročne koristi za budžet.

”Bilo je potpuno pogrešno otvoriti vrata da se milioni potencijalno ‘prljavog novca’ operu u našoj zemlji. To ne samo da ugrožava evropski put zemlje, već istovremeno značajno ‘koči’ svakog ozbiljnog investitora da dođe”, rekla je ona za CIN-CG.

Dodaje i da postupci zamrzavanja imovine ruskih državljana pod sankcijama mogu biti sporni jer je pitanje da li crnogorski pravni sistem preduzima sve pravne radnje da spriječi potencijalne odštetne zahtjeve prema državi.

Postupci zamrzavanja imovine ruskih državljana mogu biti sporni: Ines Mrdović
Postupci zamrzavanja imovine ruskih državljana mogu biti sporni: Ines Mrdovićfoto: Boris Pejović

Saradnik na programima u Centru za građansko obrazovanje (CGO), Damir Suljević za CIN-CG kaže da dodjelom tzv. počasnih državljanstava, a posebno kroz najproblematičniji osnov - Program ekonomskog državljanstva - Crna Gora je sebe mapirala među utočišta za kontroverzne ličnosti širom svijeta, pa i iz Rusije.

Navodi da, prema propisima Crne Gore, svi koji su na ovaj način dobili crnogorsko državljanstvo imaće tretman pred crnogorskim organima, kao i svi drugi crnogorski državljani bez obzira na eventualno postojanje dvostrukog državljanstva i činjenicu da je drugo državljanstvo možda državljanstvo Ruske federacije.

”Činjenica da ta lica posjeduju i crnogorsko državljanstvo može biti prepreka za dosljedno sprovođenje sankcija prema Rusiji i ruskim državljanima, kako od strane Crne Gore, iz očiglednih razloga, tako i od strane drugih država koje su se pridružile sankcijama”, kazao je Suljević.

Program, u trajanju od tri godine, 2019. godine osmislila je i sprovela prethodna Vlada Demokratske partije socijalista (DPS), koja je smijenjena na izborima u avgustu 2020. godine. Prvi zlatni pasoš izdat je u februaru 2020.

Plan je bio da investitori, u zamjenu za crnogorski pasoš, ulažu u razvojne projekte u turizmu, poljoprivredi i prerađivačkoj industriji. Za poljoprivredne projekte je interesovanje slabo (jedan projekat), a za prerađivačku industriju nije ni raspisan javni poziv. Na listi razvojnih projekata iz oblasti turizma, u okviru programa, trenutno je 12 projekata koji se odnose na izgradnju hotela po kondo ili mješovitom modelu, što znači da sadrže stanove za prodaju.

Crna Gora sebe mapirala među utočišta za kontroverzne ličnosti širom svijeta, pa i iz Rusije: Suljević
Crna Gora sebe mapirala među utočišta za kontroverzne ličnosti širom svijeta, pa i iz Rusije: Suljevićfoto: CGO

Uslovi za dobijanje crnogorskog pasoša su prvobitno bili ulaganje najmanje 450.000 eura u jedan od razvojnih projekata u Podgorici i primorju, ili 250.000 eura u sjevernom ili središnjem regionu, kao i donacije manje razvijenim opštinama, da bi ih ove godine Vlada pooštrila. Sada svi investitori u roku od mjesec moraju da dostave Vladi bankarsku garanciju u vrijednosti od 50 odsto investicije. Uz to, aplikatni će za državljanstvo, osim 100.000 eura za Fond za razoj nerazvijenih opština, morati da izdvoje još 100.000 eura u Fond za inovacije.

Pozivajući se na dokumenta Vlade Crne Gore, portal Lajf podsjeća da tačna identifikacija dobitnika “zlatnih pasoša” nije moguća, jer crnogorske vlasti objavljuju samo ime i mjesto rođenja i imena članova porodice koji takođe dobijaju državljanstvo. Međutim, koristeći se indirektnim znacima, “od kojih je najpouzdaniji posjedovanje pola miliona eura” ili mjesto rođenja, portal je neke identifikovao.

”Na primjer, rodno mesto Vladimira Pravdivija, koji je 5. avgusta dobio crnogorsko državljanstvo, je grad sa rijetkim imenom Arzgir, u Krasnodarskoj oblasti. Tu je rođen Vladimir Anatoljevič Pravdivij, generalni direktor reklamnog sajta Avito. Ili grad Tselinograd - nekadašnji Nursultan, navedeno u prijavi za državljanstvo izvjesnog Olega Safonova - omogućava da u njemu vidite bivšeg šefa Rosturizma, koji je tamo rođen. Aleksandar Roslavcev iz Moskve je vjerovatno Aleksandar Nikolajevič Roslavcev, finansijski direktor Global Portsa, vodećeg operatera kontejnerskih terminala na ruskom tržištu”, piše u tekstu.

Global Ports prisutan je i u Crnoj Gori. Ta turska kompanija je od 2013. godine većinski vlasnik barske Port of Adrije (nekadašnji Kontejnerski terminal i generalni tereti, dio Luke Bar).

MUP će oduzimati pasoše Rusima pod sankcijama

Iz MUP-a su najavili da će svima koji su dobili crnogorsko državljanstvo, a nalaze se na listi sankcija, ono biti oduzeto.

”MUP je preduzeo radnje iz svoje nadležnosti po ovom pitanju i provjerom kroz evidencije utvrdilo da na dan 21. jul 2022. godine ne postoji ni jedno lice koje je primljeno u crnogorsko državljanstvo, a nalazi se na listi lica kojima su uvedene međunarodne restriktivne mjere”, rekli su iz tog Vladinog resora.

Vlada je nakon više odlaganja 8. aprila formalno usvojila sankcije Rusiji zbog vojne agresije na Ukrajinu i nakon toga Vladine institucije treba da zamrznu imovinu jednog broja ruskih državljana i kompanija u Crnoj Gori i zabrani rad ruskih vladinih medija. Vazdušni prostor Crne Gore je ranije zatvoren za ruske avione, a 19. aprila je Agencija za elektronske medije uvela zabranu bilo kojeg sadržaja ruskih medijskih kuća Raša tudej (RT) i Sputnjik.

Zbog agresije na Ukrajinu pod sankcijama: Putin
Zbog agresije na Ukrajinu pod sankcijama: Putinfoto: Reuters

Na spisku sankcionisanih su, između ostalih, predsjednik Rusije Vladimir Putin, premijer Mihail Mišustin, ministar vanjskih poslova Sergej Lavrov, portparolka Ministarstva vanjskih poslova Marija Zaharova, glavni izvršni direktor državne naftne kompanije Rosnjeft Igor Sečin, glavni izvršni direktor naftnog i plinskog preduzeća Transnjeft Nikolaj Tokarev, Banka Rusije...

Iz MUP-a su 10. juna saopštili da su zamrznute 44 nekretnine 34 ruska državljanina kojima su prethodno uvedene sankcije. Iz Vlade nijesu objavili imena ruskih državljana kojima je zamrznuta imovina, iako je spisak s imenima Rusa pod sankcijama objavljen na sajtu Vlade.

Iz Uprave za katastar nijesu odgovorili na pitanja CIN-CG kojim ruskim državljanima je zamrznuta imovina.

Ipak, imena su procurjela u javnost, pa je objavljeno da je zamrznuta imovina bivšem šefu Putinovog kabineta Sergeju Ivanovu, zamjeniku šefa kabineta Predsjedničke administracije Alekseju Gromovu, poslanicima Dume iz Putinove Jedinstvene Rusije Viktoru Kazakovu, Ani Kuznjecovoj i Vladimiru Vasiljevu...

U katastar upisana jedna zabilježba zamrznute imovine

Prema podacima koje je dobila NVO Akcije za socijalnu pravdu do sredine ovog mjeseca u katastar je bila upisana jedna zabilježba zamrznute imovine na teritoriji Budve, dok je paralelno sprovođen upravni postupak u vezi sa zamrzavanjem imovine jednog ruskog državljanina na Žabljaku.

”Uprava za katastar i državnu imovinu upisala je upis zabilježbe ograničenje raspolaganja i sticanja sredstava i/ili druge imovine (zamrzavanje): Opština Budva – Baširov Marat, KO Bečići, LN 432; Opština Žabljak – u toku je upravni postupak za jedno lice i do konačnog završetka postupka, podatke ne možemo dostaviti”, naveo je direktor Uprave Koča Đurišić u dopisu koji je 18. jula ove godine uputio Ministarstvu vanjskih poslova.

Marat Baširov je na listi sankcija od 2014. godine kao bivši takozvani “predsjednik Savjeta ministara Narodne Republike Lugansk”.

Prema podacima iz katastra, u list nepokretnosti broj 432 upisane su stambene zgrade, površine oko 80 i 160 kvadrata, u kojima stanove ima više ruskih državljana.

Zabilježba je upisana i na imovinu, odnosno četvorospratnu zgradu od oko 80 kvadrata, u susvojini Olge Ščerbakove, Jekaterine Černjenko Ruslanove i Tatjane Kestanove. One su, kako piše u katastru, imovinu stekle nasljeđem.

Program je trebalo ranije ukinuti

Popović-Kalezić za CIN-CG kaže da je odluka o dodjeljivanju ekonomskog državljanstva morala biti ukinuta značajno ranije, posebno zbog nepostojanja apsolutne kontrole nad aplikantima, kao i netransparentnosti dokaza na osnovu kojih su dobili crnogorsko državljanstvo.

”Nijesu bili rijetki slučajevi da su po tom osnovu državljanstvo dobijala i ona lica koja su pod krivično-pravnim nadzorom u svojim matičnim zemljama”, podsjeća ona.

U Crnoj Gori, čak i prije nego što je program formalizovan, bivši premijer Tajlanda Taksin Šinavatra, osuđen za korupciju, dobio je 2008. crnogorsko državljanstvo u zamjenu za obećana ulaganja u zemlju.

Popović-Kalezić je dodala da ohrabruje činjenica da do sada, postojeća Vlada, nije dodijelila ni jedno ekonomsko državljanstvo, a ima u proceduri 104 aplikanta i 221 člana njihovih porodica, odnosno ukupno 325 prijava.

Suljević podsjeća da su iz CGO već isticali da ne postoji prepreka da Vlada ukine taj program prije njegovog isteka, jer time ne bi bilo uskraćeno bilo kakvo pravo onima koji su već aplicirali, a čije bi se prijave morale obraditi po propisima koji su bili važeći u momentu aplikacije.

Navodi da je i poruka predstavnika EU za vanjske poslove i bezbjednosnu politiku Žozepa Borelja samo jedna u nizu upozorenja koja stižu od najviših evropskih zvaničnika u vezi s ovim pitanjem.

Borelj je prošlog mjeseca, tokom posjete Crnoj Gori, rekao da Evropska komisija (EK) očekuje da Crna Gora ugasi šemu “zlatnih pasoša” i uskladi viznu politiku s politikom EU.

Iz EK su više puta rekli da pažljivo prate ovaj program u Crnoj Gori, a ranije su protiv Malte i Kipra preduzeli mjere zbog skandala sa dodjelom državljanstava. Ove države prikupile su milijarde eura prodajući hiljade pasoša čime su, u nekim slučajevima, omogućile državljanstvo EU i osobama za kojima su matične zemlje raspisale potjernice.

Crnogorska Vlada je i 2010. godine pokretala program ekonomskog državljanstva, ali je odustala na zahtjev EU. Zbog pritiska Brisela, program nije pokrenut ni 2016. godine.

Krivokapićeva vlada “prodala” 301 pasoš, Markovićeva 108

Prema podacima koje je CIN-CG dobio od MUP-a za period od 1. januara 2019. godine do 10. juna 2022. godine, osim za 241 Rusa, rješenja o državljanstvu izdata su i za osam ukrajinskih državljana, za tri iz Bjelorusije i šest iz Kine.

Među ostalima koji su na ovaj način dobili crnogorsko državljanstvo ima i građana Egipta, Ujedinjenih Arapskih Emirata, Pakistana, Vijetnama, Saudijske Arabije, Irana, Sirije, Kazahstana, Švajcarske, SAD, Indije, Kuvajta, Hong Konga …

Vlada Zdravka Krivokapića odobrila je 301 rješenje o prijemu u crnogorsko državljanstvo, po osnovu posebnog programa ulaganja, dok je prethodna Vlada Duška Markovića dala 108 “zlatnih pasoša”.

Programom je bilo predviđeno da se za tri godine (od januara 2019. do kraja 2021) “proda” dvije hiljade pasoša, pa je zbog slabog interesovanja Vlada Zdravka Krivokapića planirala da ga ukine krajem 2021. godine. Međutim, 30. decembra 2021. donijela je odluku da program produži do kraja 2022. uz obrazloženje da investitori zbog kovid krize nijesu imali vremena da završe projekte. Ipak, tri nova projekta su uvrštena u listu razvojnih - izgradnja hotela Liko Soho Bar, Magnum Kolašin i hotel “B” u Kolašinu, po kondo modelu poslovanja.

Liko Soho je uvršten u listu u oktobru prošle godine za mandata Vlade Zdravka Krivokapića. Investitor ovog kondo hotela je Liko Soho Group, čiji su osnivači Liko Holding iz Ukrajine i Soho Group.

Jedan od projekata preko kojeg se 'kupuje' pasoš: Hotel Breza Kolašin, budući izgled
Jedan od projekata preko kojeg se "kupuje" pasoš: Hotel Breza Kolašin, budući izgledfoto: Hotelbreza.me

Magnum Kolašin u listu razvojnih projekata uvrstila je u junu ove godine Vlada Dritana Abazovića. Investitor je preduzeće Magnum divelopment iz Podgorice, a vlasnici su, prema podacima iz registra, ruski državljani Dmitrij Judin, Olga Čilikina i Zlata Merkurjeva.

Izgradnja hotela “B” Kolašin u listu razvojnih projekata uvrštena je u julu, a investitor je preduzeće Ski resort Kolašin 1450 biznismena Zorana Bećirovića.

Na listi razvojnih projekata iz oblasti turizma je i hotel Breza u Kolašinu, Kazahstanca Igora Bidila, vlasnika kompanija Velja voda i CG resort, koji je crnogorsko državljanstvo dobio 2017. Godine

Na listi je i projekat Durmitor Hotel and Villas Grka Petrosa Statisa, zakupca Svetog Stefana, koji takođe ima crnogorsko državljanstvo. Tu je i Bjelasica 1450, koji u Kolašinu gradi podgorička Zetagradnja, kao i kolašinski hotel K16 čiji je investitor konzorcijum Kolašin 1600 kojeg čine preduzeća Ski resort Kolašin 1600 Zorana Bećirovića i Gener2 SHPK iz Tirane u vlasništvu albanskih biznismena Baškima, Astrita i Ahmeta Uljaja. I projekat Hotel “D” sa depadansom “E” u Kolašinu investicija je Bećirovićevog preduzeća Ski Resort Kolašin 1450.

Na listi razvojnih projekata je i hotel Boka Place kompanije Adriatic Marinas-Porto Montenegro, kao i Montis hotel & resort u Kolašinu preduzeća Montenegro luxury hotels and resorts čiji su vlasnici Radoica Vuković i Vitalij Gornij.

Amma Resort Čanj projekat je biznismena Tomislava Čelebića, a hotel Cruiser u Budvi grade podgoričke kompanije Master inženjering i Bemax.

Vlada je šest projekata skinula s liste razvojnih i to Bobotov Hotel & Resort na Žabljaku, Elite Hotel & Residence u Kolašinu, Hotel sa vilama 4*, Žabljak, Kraljičina plaža Miločer, Black Pine Mojkovac i hotel Kolašin Resort & Spa.

Projekti su, kako je objašnjeno iz Vlade, skinuti s liste zbog neispunjavanja investicionih obaveza i nedostavljanja bankarske garancije.

Vlada ćuti o Deripaski

Ruski biznismen i nekadašnji vlasnik Kombinata aluminijuma Podgorica (KAP) i Rudnika boksita Nikšić, Oleg Deripaska ne nalazi se na listi sankcija Vlade Crne Gore.

Deripaska, poznat kao bliski saveznik Vladimira Putina i ruski kralj aluminijuma, je pod sankcijama EU, Velike Britanije i SAD.

EU je Deripasku na listu sankcija stavila 8. aprila ove godine, kao “visokorangiranog oligarha Kremlja”.

Britanska vlada uvela je sankcije Deripaski u martu, navodeći da se njegova imovina u Velikoj Britaniji procjenjuje na oko dvije milijarde funti i da je taj industrijalac “nekadašnji poslovni partner” Romana Abramoviča, bivšeg vlasnika britanskog fudbalskog kluba Čelzi, koji je takođe pod sankcijama kao “jedan od rijetkih oligarha iz 1990-ih koji su zadržali slavu pod Putinom”.

SAD su sankcije Deripaski i za još 20-ak ruskih biznismena uvele još 2018. godine u pokušaju da se Moskva kazni za “globalnu malignu aktivnost” i miješanje u američke izbore.

Deripaska je zbog toga podnio tužbu, ali je izgubio spor pred američkim sudom. Pod sankcijama su se našle i njegove kompanije Rusal, En+group, Basic element ltd, Russian Machines, GAZ Group...

Vlada neće da kaže zašto bivši vlasnik KAP- a nije na listi sankcionisanih: Deripaska
Vlada neće da kaže zašto bivši vlasnik KAP- a nije na listi sankcionisanih: Deripaskafoto: Reuters

Deripaska je u ruskim medijima ocijenjen kao “Putinov omiljeni industrijalac”, a američki mediji ga opisuju kao “jednog od oligarha kojima se Putin redovno obraća” i “manje-više stalni član delegacije koja prati predsjednika na putovanjima”.

Na pitanje CIN-CG zašto Deripaska nije na listi sankcija Crne Gore nijesu odgovorili iz Ministarstva vanjskih poslova ni iz Kabineta premijera Dritana Abazovića. Iz MUP-a su rekli da nijesu nadležni za ovo pitanje.

Deripaska je KAP i Rudnike Boksita kupio 2005. godine i njima je upravljao do 2009. na osnovu većinskog vlasništva, a od tada do uvođenja stečaja 2013, sa 29,36 odsto akcija koliko je imala i Vlada, na osnovu Ugovora o poravnanju.

Ruski tajkun bio je blizak s aktuelnim predsjednikom, tada premijerom, Milom Đukanovićem. Mediji su objavili da kada su pregovori o prodaji KAP-a 2005. godine “zapeli”, Deripaska i Đukanović su to riješili “u četiri oka”, uz čuveni “čivas” u nekadašnjem podgoričkom kafiću Grand.

Sa Deripaskom je bio blizak i aktuelni savjetnik predsjednika države Milan Roćen. Prema audio snimcima razgovora Roćena i Deripaske, koji su procurjeli 2019. godine, Roćen, tada ambasador Državne zajednice Srbije i Crne Gore u Moskvi, molio je Deripasku da iskoristi svoj uticaj na kanadskog milijardera Pitera Manka (koji je kasnije kupio Arsenal u Tivtu i napravio Porto Montenegro), kako bi on izlobirao odgovarajuće referendumske uslove kod Amerikanaca, odnosno Kontakt grupe.

Deripaska se već 2008. godine počeo žaliti na krizu u KAP-u i da nije dobio sve informacije o fabrici. Zbog toga je 2009. godine Crnu Goru posjetio ruski ministar za vanredne situacije, sada ministar odbrane, Sergej Šojgu, koji je dolazio kad god je “vanredna situacija”.

Na kritike da ruske investicije imaju veze s pranjem novca, Šojgu je još 2004. godine tokom posjete Crnoj Gori oštro odgovorio: “Kada se, tokom sankcija (1992-1995), većina vaših para premjestila kod nas u Rusiju, mi nijesmo govorili da je to prljavi ili crni novac dobijen tokom rata”. Niko na to od crnogorskih zvaničnika nije odgovorio.

Kriza u KAP-u 2009. je riješena Ugovorom u poravnanju čime je Vlada stranom vlasniku dala subvencije za struju i garancije za kredit od 135 miliona eura, kojeg su na kraju platili građani Crne Gore. Odlukom o zaduživanju Crne Gore KAP-u je dato još 49,6 miliona eura garancija.

Ruski ministar gasio “požar” u KAP-u: Roćen i Šojgu
Ruski ministar gasio “požar” u KAP-u: Roćen i Šojgufoto: Luka Zeković

Državna revizorska institucija utvrdila je da su garancije date bez odgovarajućih kontragarancija, zbog čega su u aprilu prošle godine hapšeni bivši ministar ekonomije Branko Vujović i 11 državnih službenika. Oni su odmah pušteni da se brane sa slobode, a predsjednik države je nedavno odlikovao Vujovića Ordenom crnogorske zastave “za doprinos izgradnji, razvoju i afirmaciji Crne Gore, obnovi njene državnosti i značajna postignuća u različitim oblastima”.

Deripaska je kasnije zbog KAP-a i Rudnika pokrenuo tri međunarodne arbitraže protiv Crne Gore, ali je na njima izgubio.

To mu nije smetalo da u Crnoj Gori na obali sagradi ogroman kompleks vila.

Deripaska, preko firme Overseas assets management posjeduje turistički kompleks na rtu Platamuni od 25.000 kvadrata kojeg je kupio 2005. na tenderu tadašnjeg Fonda za reformu sistema odbrane Srbije i Crne Gore za 627.000 eura ili svega 18 eura po kvadratu zemlje na obali. Nakon toga je od Morskog dobra dokupio još hektar.

Kvadrat zemljišta, prema podacima sa sajtova agencija za nekretnine, na ovom području kreće se od 50 do 300 eura.

Kvadrat zemljišta platio svega devet eura: Vile Olega Deripaske
Kvadrat zemljišta platio svega devet eura: Vile Olega Deripaskefoto: MANS/prtsc

Radi se o raskošnom ljetnjikovcu sa mermerom obložene dvije spojene palate od 1.600 kvadrata, dok ostalih devet vila ima od 100 do 300 kvadata. Unutar kompleksa su i bazeni, ugostiteljski objekti, a gostima je omogućen i da se uskom stazom spuste do mora. Luksuzni kompleks opasan je pet metara visokim kamenim zidom, prilaz je strogo zabranjen svima koji nijesu gosti kompleksa.

Firma KPM limited, koju su mediji povezivali sa Deripaskom, kupila je od kotorske Opštine 2004. godine zemlju u zaleđu plaža Trsteno i Ploče, sve do Platamuna, koji su nedavno proglašeni za zaštićeno područje.

Opština Kotor je, odgovarajući na zahtjev za slobodnim pristupom informacijama, navela da ne posjeduje ugovor sa Deripaskinom firmom.

Prema medijskim izvještajima, zemljišni kompleks 483.488 kvadrata je prodat za cijenu od 4.399.740 eura, ili svega devet eura po kvadratu.

Deripaska, preko svoje kompanije Rasperia trading ltd, posjeduje i 25,9 odsto u austrijskom Štrabagu, koji je vlasnik Crnagoraputa.

Investitorima skoro 200 miliona eura

Prema podacima Agencije za investicije (MIA), od početka sprovođenja posebnog programa ulaganja od posebnog značaja za ekonomski interes Crne Gore u svrhu troškova postupka uplaćeno je 28.250.000 eura.

”Ukupan iznos sredstava uplaćen u svrhu donacije za manje razvijena područja iznosi 12.600.000 eura, dok je za istu namjenu položeno na escrow račun ukupno 53.500.000”, rekli su za CIN-CG iz Agencije.

Naveli su da je ukupno investitorima kroz program uplaćeno 33.900.000 eura, dok je na escrow račun za tu namjenu položeno ukupno 156.550.000 eura.

foto: CIN-CG