Uprkos bregzitu, region mora u EU - Vijesti.me
BRITANIJA NE ODUSTAJE OD ZAPADNOG BALKANA

Uprkos bregzitu, region mora u EU

Zemlje regiona pate od autoritarnih liderstava i slabih demokratskih institucija

Tereza Mej, Žan Klod Junker
Tereza Mej, Žan Klod Junker (Foto: Reuters)

Uprkos odluci da napusti Evropsku uniju (EU), Velika Britanija apsolutno podržava namjere Crne Gore i ostalih zemalja zapadnog Balkana da postanu članice.

“Jer je članstvo u EU najpouzdaniji put za zemlje zapadnog Balkana da postignu sigurnost, stabilnost i prosperitet. Poslije bregzita, Velika Britanija mora nastaviti bezuslovno da podržava ambicije za pristupanje država Balkana”, ističe se u izvještaju  gornjeg doma britanskog parlamenta. 

Izvještaj “Ujedinjeno Kraljevstvo i budućnost zapadnog Balkana” je pripremio Komitet za međunarodne odnose Doma lordova, kojim je predsjedavao lord Hauel. Oni pozivaju Vladu, na čijem je čelu Tereza Mej, da održava i razvija  učešće u regionu bez obzira na bregzit.

“Velika Britanija ostaje dobro pozicionirana da promoviše vrijednosti i institucionalne standarde koje podrazumijeva članstvo u EU. To mora uraditi u saradnji sa EU i bilateralno. Vlada ne smije dopustiti da naše napuštanje EU bude predstavljeno kao odbacivanje ovih vrijednosti i standarda”, stoji u dokumentu, dodajući da Britanija i EU moraju blisko sarađivati na tom polju.

Navodi se da će, kao ohrabrujući znak o nastavku posvećenosti regionu, London biti domaćin samita zapadnog Balkana sredinom godine.

“Pozivamo Vladu da iskoristi priliku na samitu zapadnog Balkana da detaljno izloži, i to za duži period koji je pred nama, doprinos koji je Britanija spremna da pruži u partnerstvu sa EU kako bi se podržala stabilnost, demokratija, vladavina zakona i prosperitet u regionu. Ova inicijativa, do koje dolazi u važnoj fazi pregovora u vezi sa bregzitom, pokazala bi da Vlada zapravo ne napušta Evropu kada napusti EU”, piše u dokumentu.

U dokumentu se na 117 strana ocjenjuje da zemlje regiona pate od autoritarnih liderstava, slabih demokratskih institucija i ozbiljnih izazova kao što su organizovni kriminal i korupcija.

Ta situacija, dodaje se, pogoršana je neizvjesnošću za prijem u EU, odlivom mozgova mladih i obrazovanih ljudi i rastom eksremizma i antidemokratskog nacionalizma, ali i uticajem trećih zemalja na region.

Nacionalni prioriteti za zemlje u regionu, što London podržava, uključuju podržavanje snažnih demokratskih institucija, borbu protiv političke korupcije i ograničenja slobode izražavanja, suzbijanje organizovanog kriminala i korupcije, upravljanje migracijom kroz region, kao i iz regiona, i stvaranje povoljnih poslovnih okruženja, stoji u dokumentu Komiteta.

Kina se ne miješa u politiku, ali od zajmova rastu državni dugovi

Slab napredak ka u EU ostavio je region “ranjivim na ostale konkurentske uticaje kao što su Rusija, Turska, zemlje Bliskog istoka i Kina”, stoji u dokumentu.

U dijelu izvještaja  britanskog gornjeg doma  koji se odnosi na dalju politiku administracije Donalda Trampa prema regionu  ističe se posjeta Majka Pensa Crnoj Gori, a ukazuje se i na tenzije koje izaziva Hrvatska sa Srbijom i zagovaranjem  za  reorganizaciju BiH duž etničkih linija, uključujući stvaranje hrvatske republike Herceg Bosne. 

U dijelu koji se tiče Rusije, pominje da se ona bori protiv evroatlantskih integracija zemalja regiona, navodeći kao primjer pokušaj sprečavanja ulaska Crne Gore u NATO.  

Za razliku od Rusije, Ujedinjeni Arpaski Emirati i Kina se uglavnom pominju kao dobrodošli investitori jer se ne miješaju u unutrašnju politiku zemalja regiona.

Te zemlje žele da, kako se navodi, kroz investicije osiguraju bolje odnose sa zemljama regiona kako bi imale njihovu političku podršku kada postanu članice EU. U izvještaju se kritikuje što zajmovi Kine zemljama regiona dovode do porasta državnih dugova, a kao primjer su naveli da je zajam dat Crnoj Gori za autoput iznenada porastao za 25 procenata.