ANDROPAUZA

Klimaks kod muškaraca

U liječenju simptoma andropauze može pomoći testosteron
212 pregleda 1 komentar(a)
Muški klimaks
Muški klimaks
Ažurirano: 11.02.2018. 10:59h

Ulaskom u zrele godine kod muškaraca se smanjuje lučenje hormona testosterona, tako da i oni prolaze kroz klimaks slično ženama, koji se zove andropauza.

Funkcija testisa se usljed starenja polako smanjuje. Tegobe koje prate funkcionalno iscrpljivanje testisa zavise od brzine, a djelimično i od uzroka prestanka funkcije testisa. Najviše zavise od brzine smanjenja sekrecije hormona.

Uzrok

Smanjenje funkcije testisa se dešava između 45. i 65. godine. Glavni uzrok je starenje, a brzina razvoja sindroma u mnogome zavisi od načina života, stalne konzumacije alkohola, pušenja i stresa. Testisi imaju dvije funkcije. Produkuju hormon testosteron - sekretorna funkcija i proizvode spermatozoide - reproduktivna funkcija. 

Sa muškarcima nije tako. Iako ih ne mimoilaze promjene koje prate starenje, u ovom periodu života ne snalaze se najbolje. Simptomi koje osjećaju drugačiji su nego kod žena, sporije se razvijaju i uočavaju, a i medicinski su manje proučavani, pa otuda i često mišljenje, da muški klimaks ne postoji. Muškarci su zbog toga skloni da promjene koje uočavaju na sebi i u sebi tumače svim drugim, samo ne biološkom istinom da ulaze ili prolaze kroz period takozvane andropauze. 

Andropauza se karakteriše padom obje funkcije testisa. Smanjuje se količina testosterona, broj spermatozoida, kao i njihova pokretljivost. Razvoj simproma je posljedica slabije snabdjevenosti testisa kiseonikom, što je posljedica sklerotičnih promjena na krvnim sudovima. Zbog poremećaja cirkulacije, testisi nemaju dovoljno kiseonika što se odražava najviše na poremećaj metabolizma bjelančevina i seksualnih steroida.

Andropauza se razvija u toku dužeg vremenskog perioda. Postepeno i neprekidno raste nivo FSH (folikulostimulirajući hormon) paralelno sa padom obje funkcije testisa. Nivo testosterona stalno pada, smanjujući metabolizam proteina, što se najviše ispoljava na koži i mišićima, koji postaju atrofični. 

Razvija se osteoporoza, jer se minerali iz kostiju više gube nego što se nadoknađuju. Mišići troše sve manje energije tako da se kalorije više koriste za taloženje masnog tkiva, pa se u ovom perioda muškarci lakše goje. Adenohipofiza više luči hormone FSH, LH, ACTH i TSH.

Tegobe

Prvi znaci obično se u nagovještaju osjećaju posije četrdesete godine. To su osjećaj smanjenja vitalnosti i ukupne životne energije, snage mišića, blagi pad efektivne funkcije. Kosti postaju krtije, salo se taloži pogotovo na stomaku, vid i sluh polagano slabe, kosa se proređuje. I psiha se mijenja, a raspoloženja osciliraju od tuge i nespokoja do depresije. 

Muškarci, najčešće stariji od pedeset godina, mogu imati različite tegobe. Mogu da se žale na zaboravnost, osjećaj straha, depresju, rasijanost, nemogućnost koncentracije, opadanje pažnje i pamćenja. Nekada loše spavaju, kratko i imaju teške snove. Slično ženama, mogu imati navale vrućine, zatim postaju slabije pokretljivi, smanjuje im se libido i potencija. Nerijetko se javljaju ljekaru sa smetnjama od strane srca. Žale se na osećaj lupanja i preskakanja srca i bolove u grudima, koji liče na anginozne.  

Pri pregledu se dobija oskudan nalaz. To su obično gojazniji muškarci. Nekada je gojaznost opšteg tipa, a nekada se masne naslage nalaze slično kao kod žena.

EKG je uglavnom normalan, ponekad sa po kojom ekstrasistolom. Hipertenzija je uglavnom labilna. Testisi su mekši, nekada atrofični, a pubična dlakavost može biti manje izražena. 

Spermogram pokazuje smanjenje broja spermatozoida, kao i njihovu smanjenu pokretljivost. FSH u krvi i mokraći je povišen. Ako se simptomi klimakterijuma brzo razvijaju, nivo testosterona u krvi je snižen i njegovo izlučivanje urinom je umanjeno. Sniženje testosterona nije podjednako kod svih muškaraca. Kod pojedinih se znatno snizi tek u starosti.

Tipičan odgovor na nizak nivo testosterona su sledeće promjene:

• smanjen seksualni nagon

• emocionalne, psihološke i promjene u ponašanju

• smanjenje mišićne mase

• gubitak mišićne snage

• povećanje masnog tkiva

• osteoporoza ili slabe kosti i bolovi u leđima

• kardiovaskularni rizik

Dijagnoza

Na andropauzu se rijetko misli i iz toga proizilaze dijagnostičke zablude i neuspjeh u terapiji. Hipertenzija u andropauzi je labilna i veoma brzo se spontano smiruje, za razliku od renalne ili esencijalne.

Prevencija

Smanjenje funkcije testisa je neizbježno i dolazi sa godinama, ali se može odložiti i umanjiti. U tom pogledu mnogo pomaže prestanak pušenja i korišćenja alkohola. Smanjenje psihičkih napora, izbjegavanje stresnih situacija i povećana fizička aktivnost svakako pomažu. U cilju prevencije prevremenog klimaksa pomažu normalizacija tjelesne težine i pravilna ishrana. 

Liječenje

U liječenju simptoma andropauze može pomoći testosteron. Može se koristiti u vidu ampula (depo doze) jednom nedjeljno tokom 10 do 12 nedjelja sa pauzama od 4 do 6 nedelja. Testosteron se može koristiti i u obliku lingvaleta. Uspjeh terapije se procjenjuje spermogramom gdje se uočava porast broja spermatozoida i njihova povećana vitalnost.

Preporučujemo za Vas