Gaming industrija iz godine u godinu bilježi snažan rast, a ključnu ulogu u tom procesu imaju developeri, čiji rad i kreativnost stoje iza svakog uspješnog naslova. Iako broj video-igara na tržištu svakodnevno raste, razvoj kvalitetnih projekata najčešće traje godinama i zahtijeva posvećenost, timski rad i jasno definisanu viziju. Suprotan, ali jednako izazovan model predstavlja Game Jam, format u kojem developeri imaju samo 48 sati da osmisle i naprave igru na zadatu temu.
Ovogodišnji Global Game Jam, održan u barskoj Kući maslina, nosio je temu “Maska”, koja se pokazala kao izuzetno inspirativna za učesnike i rezultirala velikim brojem kreativno raznolikih rješenja. Upravo zbog tog kvaliteta i originalnosti radova, uloga žirija bila je posebno nezahvalna, kako ističe crnogorski developer Robert Janković, kojem je ovo treća godina zaredom da učestvuje kao sudija na Game Jamu. Pobjedu je odnio tim Devs Misery, drugo mjesto pripalo je Felixu, a treće ekipi koju je predvodio povratnik na ovom takmičenju Dušan Gluščević.
“Mogu reći da se popularnost Game Jam takmičenja povećava iz godine u godinu na globalnom nivou. Prisutan je stabilan trend rasta, koji je u određenoj mjeri bio i očekivan. Takođe, i kod nas u Crnoj Gori i dalje postoji značajno interesovanje za ovu vrstu takmičenja”, ispričao je “Vijestima” Janković i dodao da su ove godine na Global Game Jamu dominirali solo developeri.
“To su takozvani ‘one man army’ timovi, koji samostalno rade na svim aspektima igre - od vizuala, preko dizajna zvuka, do programiranja. Posebno ih treba pohvaliti za hrabrost, kao i za veliki trud i napor koji ulažu”, naglasio je on.
Ono što ga raduje je da iz godine u godinu vidi neka nova lica kojima je pravljenje igrica zanimljivo, a posebno se obraduje onima koje zna sa radnijih takmičenja.
“Značajan broj takmičara iz prethodnih godina bio je na Global Game Jamu. Generalno, veći dio učesnika već je učestvovao na sličnim takmičenjima i posjeduje iskustvo u ovakvim ili srodnim događajima, što je dobro za samu zajednicu”, smatra Janković.
Ove godine tema Global Game Jama u barskoj Kući maslina bila je “Maska”, a mnoge ideje sudijama su se učinile zanimljivim.
“Tema ovogodišnjeg takmičenja izuzetno je interesantna i pruža mnogo prostora takmičarima da pokažu svoju kreativnost. Čak smo se mi između sebe u žiriju šalili i zaključili da bismo voljeli da smo i sami ove godine takmičari. Zaista se tema svima dopala i nama i takmičarima, zato i ne čudi što su igre koje su kreirane proteklog vikenda u Baru, bile zanimljive. Zaista, svi timovi su uložili ogroman rad i trud. Većina njih gotovo da nije spavala u proteklih 48 sati, trudeći se da u najboljem svijetlu prikažu svoju kreativnost i svoje sposobnosti”, pohvalio je Janković takmičare i priznao da ove godine sudije nijesu imale nimalo jednostavan zadatak.
“Bilo nam je ove godine izuzetno teško da odaberemo pobjednike, jer su gotovo sve ideje bile veoma kreativne i kvalitetno realizovane. Ipak, jedna ideja se posebno izdvojila. Riječ je o radu jednog od takmičara koji je, kroz izuzetno zanimljivu naraciju i kratke cut-scene sekvence, na najbolji način iskoristio glavnu temu, ali i sve podteme (diversifiere) koje smo mi, kao sudije, odredili za ovu godinu. Sve je dodatno upotpunjeno odličnim vizuelnim rješenjima, kvalitetnim audio-dizajnom i izuzetno angažujućim gameplay loopom”, istakao je Janković.
Na ovakvim takmičenjima uvijek ima i onih koji promaše temu, a o tome kako kao sudija vrednuje u tom slučaju, i koliko u takvim trenucima “poena” nosi sam trud ekipa, te koliko je teško ocijeniti takmičare i različite ideje, Janković objašnjava:
“Ove godine sve ekipe su pogodile glavnu temu, koja je, moram ponovo naglasiti, veoma interesantna i pruža široke mogućnosti takmičarima. Takođe, veliki broj ekipa je maksimalno iskoristio i podteme (diversifiere) koje smo mi, sudije, odredili, tako da ove godine nemamo problema sa promašenim temama. Ipak, pored same teme, koja je ključni element i koju ekipe definitivno moraju pogoditi, postoje i ostali faktori koji se vrednuju: gameplay i način na koji se igra, vizuali, zvuk, priča, a najvažnija je koherencija svih ovih elemenata, to jeste da li se zajedno uklapaju u jednu zaokruženu cjelinu”, kaže on i dodaje da pozicija sudije i mentora na ovakvim takmičenjima predstavlja veliki izazov.
“Svaka ideja, ne samo ove godine nego i prethodnih, ima veliki potencijal da preraste u interesantan projekat. Međutim, 48 sati je veoma malo da bi se sve te ideje kvalitetno realizovale, pa mi, sa pozicije sudije, moramo uzeti u obzir ovu činjenicu i gledati alfa verzije igara kroz prizmu Game Jama, a ne kao komercijalne alfa verzije projekata i igara sa kojima se susrećemo u svakodnevnom poslu”, tvrdi i ne krije da je pozicija mentora možda i najzahtjevnija.
“Moraš pažljivo pristupiti svakom timu i svakoj ideji, te pronaći balans između savjeta koji rješavaju trenutni problem ili pitanja učesnika i savjeta koji usmjeravaju takmičara na potpuno drugačiji put, što može dovesti do promjene prvobitne zamisli igre. Vođen iskustvom iz prethodnih godina, mogu reći da su u većini slučajeva sve početne ideje takmičara veoma unikatne i precizne. Uz pažljive savjete mentora, te igre se dodatno oblikuju i razvijaju u još kvalitetnije projekte”, naglašava sagovornik “Vijesti” koji je i sam dokolicu dok takmičare rade iskoristio da napravi svoj prototip igre na temu Maska.
“Mnogo sam razmišljao o tome kakvu bih igru pravio ove godine da sam na mjestu učesnika, umjesto na svojoj trenutnoj poziciji i sam napravio. Provodeći vrijeme sa ostalim takmičarima, mogu reći da su njihove ideje izuzetno interesantne i unikatne. Takođe, i sam sam pokušavao da osmislím neki svoj koncept igre koju bih kreirao da sam na njihovom mjestu. Razmišljao sam o idejama koje bi uključivale i moju trenutnu ulogu sudije i mentora, ali i poziciju takmičara unutar same igre - dakle neku paralelu između stvarnog i digitalnog gamifikovanog takmičenja. U mojoj viziji, svi učesnici bili bi predstavljeni kroz različite vrste maski iz raznih kultura: maja, astečke, karnevalske, renesansne, i slično, u ambijentu sličnom ovom u kojem se trenutno nalazimo. Igrač bi se našao u ulozi takmičara koji se bori za bodove kako bi pobijedio na virtuelnom Game Jam takmičenju. Vjerujem da ova ideja odražava moju želju da u nekoj od narednih edicija i sam budem u ulozi takmičara”, obećava Janković.
Takmičarima je dozvoljeno da koriste AI alate, no o tome znaju li nekad da pretjeraju i koliko sudijama upotreba takvih alata otežava ocjenjivanje, kaže:
“Kao i prošle godine, kada su AI alati već bili u masovnoj upotrebi u procesu pravljenja igara, i ove godine jedno od pravila takmičenja, koje smo jasno definisali na početku, odnosilo se na način upotrebe vještačke inteligencije tokom takmičenja. Postoje AI alati koji se mogu koristiti za skoro svaki dio procesa: tekst, vizuale, zvuk, teksture, 3D modele ili animacije. Korišćenje AI alata kao i bilo kojeg drugog ili programa koji ubrzavaju ove procese potpuno je prihvatljivo, ali uz važan uslov: finalno stanje igre, odnosno verzija koja se prezentuje na kraju takmičenja, mora biti jedinstvena cjelina, adekvatno sinhronizovana u istom stilu, tako da se minimalno ili uopšte ne primjećuje upotreba AI alata. Drugim riječima, tokom igranja, AI elementi, koji često nisu savršeni, ne smiju odvući pažnju na sebe. Takođe, mi kao sudije i mentori bili smo gotovo cijelo vrijeme uz takmičare i konstantno smo pratili njihov rad, tako da je svaka upotreba AI alata bila u skladu sa pravilima”, zaključuje Janković.
Bonus video:
