Bob Vir, gitarista i kantautor koji je bio jedan od osnivača popularnog i izuzetno uticajnog američkog rok benda Grateful Dead, preminuo je u 79. godini.
Prema saopštenju porodice, objavljenom na njegovom zvaničnom sajtu i stranicama na društvenim mrežama, Vir je preminuo od plućnih problema, nakon što je nedavno pobijedio rak.
Kao član grupe Grateful Dead tokom prve tri decenije njenog postojanja, a zatim i kao čuvar plamena nasljeđa benda još tri decenije, Vir je pomogao u ispisivanju novog poglavlja američke popularne muzike, koje je uticalo na bezbroj drugih muzičara i okupilo ogromnu i izuzetno lojalnu publiku. Turneje Grateful Deada, tolerisanje snimanja koncerata i razvijena prodaja suvenira postavili su primjer koji je pomogao nastanak džem-band scene. Njihovi koncerti stvorili su zajednicu koja je povezivala generacije sljedbenika, podsjeća NPR.
Fanovima poznat kao „Bobi“, rođen je u San Francisku kao Robert Hol Parber, ali je dat na usvajanje i odrastao uz usvojitelje Frederika i Elenor Vir. Godine 1964, dok je još bio tinejdžer, Vir se pridružio gitaristi Džeriju Garsiji u folk sastavu Mother McCree’s Uptown Jug Band. U maju 1965. Viru i Garsiji pridružili su se basista Fil Leš, klavijaturista Ron „Pigpen“ Mekernan i bubnjar Bil Krojcman, kako bi formirali rokenrol bend koji je kratko nosio ime The Warlocks. Nakon što su otkrili da već postoji bend sa tim imenom, Džeri Garsija je u rječniku pronašao izraz koji mu je privukao pažnju i u decembru te godine postali su Grateful Dead, započevši tridesetogodišnji niz tokom kojeg su izrasli u kulturnu instituciju.
Vir je bio jedinstven ritam gitarista koji je rijetko svirao solaže, birajući umjesto toga da razvije sopstveni stil akorda i ritmičkog sviranja, kojim je elegantno podržavao Garsijina prepoznatljiva istraživanja na gitari, naročito tokom dugih džemova zbog kojih je bend postao popularan.
Tekstovi su u velikoj mjeri bili plod zajedničkog rada Vira i Garsije, kao i Džona Perija Barloua i Roberta Hantera, pri čemu su se često brisale granice ko je šta napisao.
Virovo emotivno pjevanje, u pjesmama poput „Cassidy“, „Sugar Magnolia“, „One More Saturday Night“ i nezvaničnoj himni benda „Truckin’“, često je uključivalo uzvike i povike, za razliku od Garsijinog smirenog i postojanog pristupa. Njegova povremena sklonost da zaboravi stihove obično je bila dočekivana gromoglasnim aplauzom publike, piše NPR.
Nakon Garsijine smrti 1995. godine, u 54. godini, preživjeli članovi benda nastavili su da rade u različitim oblicima i postavama, od kojih je najdugovječniji bio Virov sastav Dead & Company, u kojem su svirali poznati gitarista Džon Mejer i bubnjari Grateful Deada Krojcman i Miki Hart. Vir i bend završili su svoju „posljednju turneju“ u julu 2023, ali su se potom vratili na scenu za dvije produžene rezidencije u "Sfiru" (Sphere) u Las Vegasu, tokom 2024. i 2025. godine.
Samoproglašeni „kompulzivni stvaralac muzike“, Vir je 2018. godine formirao još jedan bend kako bi istraživao dubine kataloga Grateful Deada. Bila je to svedena postava – gitara, akustični bas i bubnjevi – pod nazivom Bobby Weir & Wolf Bros, čiji je član bio i renomirani basista i producent Don Vos. U oktobru 2022. Weir & Wolf Bros sarađivali su sa aranžerom klasične muzike kako bi predstavili još jednu interpretaciju kataloga Deada, poznatog po tome da nikada nije izvođen na isti način, ovog puta sa ansamblom koji uglavnom svira ono što piše na notnom papiru – Nacionalnim simfonijskim orkestrom, sastavljenim od 80 muzičara.
U intervjuu za NPR iz 2022. godine, Vir je objasnio razloge te saradnje i, pritom, ponudio moguće objašnjenje zašto je muzika benda toliko dugo ostala popularna: „Ove pjesme su… živa bića i one su posjetioci iz nekog drugog svijeta – druge dimenzije ili kako god hoćete da je nazovete – koje kroz umjetnike dolaze da posjete ovaj svijet, razgledaju ga i ispričaju svoje priče. Ne znam tačno kako to funkcioniše, ali znam da je stvarno.“
Virov rad na očuvanju i njegovanju nasljeđa Deada nagrađen je sve mlađim generacijama Deadheadsa, vjernih sljedbenika benda, koji su pohodili turneju za turnejom, često prateći bend od grada do grada, baš kao što su to činili njihovi roditelji i djedovi i babe tokom 1960-ih, 70-ih, 80-ih i 90-ih godina.
U intervjuu za "Roling Stoun" u martu 2025. godine, Vir je podijelio razmišljanja o svom nasljeđu, kao i o smrti i umiranju, u kojima se osjećao prizvuk istočnjačkih filozofija popularnih u vrijeme kada je Grateful Dead iznikao iz hipi pokreta mira i ljubavi u San Francisku. „Reći ću ovo: radujem se smrti. Smrt doživljavam kao nagradu za dobro proživljen život“, rekao je.
Bonus video:
