Prinčevi

Hapšenje princa Endrjua u Britaniji govori nam ponešto o današnjem svijetu, Velikoj Britaniji, ali i - prinčevima. Izgleda da u familiji Mauntbaten Vindzor, postoji “prokletstvo” mlađeg brata. I ovaj je mutio. Prinčevi, po svemu sudeći, najlakše padaju na novac. Što efektno sahranjuje sve one klišee iz djetinjstva, stvorene bajkama i nacionalnim mitovima.

Pored svega drugog - biti dio Epstinovog kruga već je velika gadost - bilo da su razlozi seksualni bilo da su (samo) ekonomski (zapravo su uvijek bili kombinovani, to je taj opojni eklekticizam moći) - ali ovakvi događaji podsjete na jednu, ako dozvolite, mnogo važniju stvar: koliko su monarhije danas ne samo prevaziđene već i besmislene. Vjerovatno su uvijek bile besmislene, ali, držimo se sadašnjeg vremena.

Kako su monarhije obično dugotrajni sistemi, ljudi katkad to trajanje drže važnijim od stvarne potrebe, i još ga doživljavaju kao istorijsku potvrdu i prednost.

Pogledajmo u samo srce monarhizma.

Perverzna je, naime, ideja da je neko samim rođenjem (mitološkim srodstvom) bolji od drugih i da mu pripada mnogo više nego drugima, i mnogo više nego što je ikome potrebno. A ta ideja je u temelju svake monarhije.

Naravno, među krunisanim glavama je bilo i izuzetnih političara, vrijednih i pametnih predvodnika svoje zajednice, takva je bila i majka hapšenog princa, ali, to su izuzeci koji potvrđuju suštinsko pravilo o, jednostavno rečeno - nezasluženoj počasti.

Ovakvi događaji ukazuju na žilavost tzv. tradicionalnih formi, koje se, ponekad vrlo spretno, prilagođavaju duhu novog vremena.

Danas, kao što vidimo, nije tako, ali nekada su prinčevi bili izuzeti od zakona, pa može biti da se ne privikavaju baš lako na nova vremena i drugačije običaje.

Uzgred, evo dva od savjeta mladom piscu Danila Kiša: “Veruj da tvoj sonet vredi više od govora političara i prinčeva.” I “Znaj da tvoj sonet ne znači ništa spram retorike političara i prinčeva.” Ovo Kišovo jezički nijansirano dvojstvo je ključ.

Ovih dana kroz medije promiče još jedan “sumnjivi” princ. Tu je i princ Endrju od Srbije, on je navikao da je izuzet od zakona, kao prinčevi u bajkama - izgleda da mu samo nije jasno zašto se i Vijesti ne drže takvog mitološkog “protokola”.

Iz Bakingemske palate poručili su - neka zakon ide svojim putem. Suviše je ideja monarhije uzdrmana - čak i u Britaniji - da bi se smjeli i mogli ponašati drugačije. Niko od plemstva nije poručio - Hapsite Tonija Blera, a ne princa Endrjua... Jer se zna ko što treba da radi, i da su ovakve izjave samo plitka demagogija koja teško može pomoći bilo uhapšenom princu bilo Engleskoj.

Istovremeno, imali smo i hapšenje bivše ministarke u Crnoj Gori, gdje je, nakratko, zatvora dopanuo i Đukanovićev Crni princ.

A jedan političar poručuje - Hapsite Đukanovića a ne Vesnu Bratić, što je besmislen iskaz - hapšenja ne treba da funkcionišu kao muzičke top liste - nevažne su, hoću reći, vaše želje, važna je realnost. A valjda ne mogu ni svi odjednom biti uhapšeni.

Ovakva reakcija bi možda lijepo objasnila kako se ovdje, ćak i među upućenima, a od političara očekujete neku formu upućenosti, doživljava i pravosuđe i suđenje.

Sa ovakvim političarima, dobro smo i tu gdje smo.

Vesna Bratić je osebujna ličnost, i moguće da je prava personalna slika ekipe koja je došla na vlast nakon litija i gomile atraktivnih autogolova tadašnje vlasti. Nisu bili klasični političari - takvi nisu mogli da sruše DPS decenijama - već neka vrsta nemogućeg miksa univerziteta i crkve. Naučnici (uslovno rečeno), ali prije svega vjernici. A kad ste vjernik - znaju to oni koji vjeruju - onda ste samo i prije svega vjernik. I ništa drugo.

I ovdje je, izgleda, opet riječ o novcu. Tu su, biće, i (neki) ministri slični (nekim) prinčevima.