Povratak DPS-a u orbitu moći

Dugo je u Crnoj Gori postojalo jedno nepisano sveto pravilo: sa DPS-om se ne koalira jer je to put u političku propast. Od juče nova većina u glavnom gradu nije izraz samo stranačkih kalkulacija nego indikator da su nakon izbora u junu 2027. iznenađenja itekako moguća i da se DPS vraća u orbitu moći.

Poslije 30 godina vlasti koja je državu pretvorila u meku bezakonja, otimačine i raj za odabrane bliske dvoru, ta partija je postala sinonim za sve što ne valja. Saradnja sa njom bila je, i mnogo prije 2020, politička jeres koja je donosila trenutni linč i nezaustavljivu marginalizaciju ili čak nestanak sa političke scene. Danas to više ne važi.

Prvo je Dritan Abazović 2022. napravio manjinsku vladu uz podršku DPS-a i preživio. Onda je u Budvi odmetnuti dio Demokratskog fronta, na čelu sa Nikolom Jovanovićem, hladno formirao vlast sa DPS.

Sada je u Podgorici slično odigrao Milan Knežević, čija Demokratska narodna partija DPS i dalje zvanično tretira kao arhineprijatelja. Ako Knežević može da glasa zajedno sa DPS-om da bi kontrolisao većinu u Skupštini Glavnog grada i pomrsio konce dojučerašnjim saveznicima, onda više ne postoji nijedna kombinacija koja zvuči nemoguće.

Poslije opštih izbora sljedeće godine, sadašnji konstituenti vlasti, PES, NSD, Demokrate i manjinske partije, uopšte ne moraju automatski ponoviti savez. Karte se mogu izmiješati slično kako se to upravo dogodilo u Podgorici, samo na državnom nivou.

Glavni razlog zašto to više nije neprihvatljivo leži u samoj prirodi onoga što je nastalo poslije 2020.

Vlast koja je trebalo da raščisti sa nasljeđem DPS-a nastavila je, skoro bez izuzetka, da koristi iste mehanizme pretvaranja države u partijski zabran. Partijsko zapošljavanje, nepotizam, pretvaranje javnih preduzeća i državnih institucija u stranačke ćelije je dobilo novi zamah.

Razlika između onih koji su DPS oborili i samog DPS-a, u tom smislu, ne postoji. Vladajuće stranke su se dovoljno kompromitovale da se za svaki potez, pa i savezništvo sa DPS, lakše nalazi opravdanje. Donekle pomaže što se više niko od diskreditovanih bivših funkcionera DPS-a ne pojavljuje javno, iako je jasno da je u nekadašnjoj najmoćnijoj partiji i dalje Milo Đukanović vrhovni autoritet.

Kako god, otvara se prostor za kalkulacije koje do skoro niko ne bi naglas izgovorio.

Pošto DPS i dalje ima čvrstu biračku mašineriju, a Evropski savez se nada da bi mogao narasti do desetak posto, to bi, na primjer, bilo dovoljno da sa njima PES 2027. formira vlast.

Ili čak Andrija Mandić, ako njegova NSD postane dovoljno jaka. Zaokret koji pravi prema Beogradu nagovještava iznenađujuće političke manevre. U zadnje vrijeme najvažnija poruka NSD-a da je najbolji recept za zaštitu prava Srba taj da su oni u vlasti, govori mnogo o budućim potezima Mandića.

Mandić se repozicionira iz čistog instinkta za samoodržanje. Poslije 2027. Crna Gora bi trebalo da uđe u EU, a evropske prijestonice teško će blagonaklono gledati na vladu u kojoj sjede promoteri fašističkih saradnika i ratnih zločinaca, te eksponenti režima u Moskvi i Beogradu.

Zato Mandić pokušava da se predstavi kao autentična, proevropska srpska stranka u Crnoj Gori, koja nezavisnost države više ne dovodi u pitanje.

Otuda je danas podjednako moguće da nova većina bude prepakovana verzija sadašnje (PES, Demokrate, NSD i manjinski partneri), kao i da dio te ekipe zamijene DPS i Evropski savez.

Srpska pravoslavna crkva, kao najvažniji nevidljivi igrač iza zavjesa političke pozornice, boriće se da sačuva sadašnji vladajući blok koji je sama stvorila. Njen je problem što im se projekcije sudaraju sa interesima saveznika iz EU. Oni ne žele Kneževića, odnosno Vučića, u Vladi Crne Gore. Ako sadašnja vlast bez Kneževića ne bude imala većinu, izbor je DPS i Evropski savez.

Okolnosti su su takve da i Crna Gora može profitirati jer se polako ide ka “zajedničkoj” ideologiji – nacionalno smo ono što osjećamo da jesmo, ali smo svi posvećeni Crnoj Gori kao domovini.

Ta ideologija nikoga ništa ne košta. Ni DPS ni one koji su do juče zagovarali “srpski svet”.

mediar.me