Od pristupanja zemalja Balkana Evropskoj uniji zavisiće politička snaga našeg kontinenta u narednim decenijama. To je najvažnija geostrateška investicija našeg vremena, jer su bezbjednost, konkurentnost i proširenje danas neraskidivo povezani: bez dovršetka svog ujedinjenja, Unija nikada neće dostići razmjere potrebne da bude konkurentna u današnjem svijetu.
Balkan pripada istoriji, geografiji i političkoj perspektivi Evrope. Italija je to učinila jednim od ključnih stubova svog diplomatskog djelovanja: kao jadranska i mediteranska zemlja, dobro znamo da bezbjednost naših mora zavisi i od stabilnosti zemalja ovog regiona.
Zato snažno podržavamo ubrzanje njihovog puta ka članstvu u Evropskoj uniji, kako bismo ponovo okupili evropsku porodicu i proširili prostor mira i mogućnosti.
Italijanska posvećenost ogleda se u široko rasprostranjenom diplomatskom prisustvu i kontinuiranom političkom dijalogu: od 2022. godine, više od stotinu posjeta na visokom nivou, bilateralnih susreta i multilateralnih inicijativa pratilo je reformske procese zemalja kandidata i konkretno podržalo njihovo približavanje Uniji.
U tom kontekstu, Italija promoviše neformalnu grupu „Prijatelji Balkana“, koja okuplja države članice koje su najodlučnije da evropsku pažnju prema regionu održe na visokom nivou. Sastanak koji danas organizujemo u Rimu, uz učešće ministara vanjskih poslova zemalja regiona, potvrđuje snažnu namjeru Italije da pruži novi podsticaj evropskom putu Balkana.
Pristupanje zahtijeva duboke reforme: vladavinu prava, efikasnu javnu upravu, digitalizaciju i kvalitet institucija. Italija podržava ove napore konkretnim operativnim alatima. Predvodnici smo u programima administrativnog partnerstva i kratkoročne tehničke pomoći - Twinning i TAIEX - koji predstavljaju srž procesa pristupanja, jer omogućavaju prenos znanja, iskustava i institucionalnih kapaciteta sa država članica na zemlje kandidate. Na Balkanu Italija je prva država članica po broju stručnjaka angažovanih u ovim programima: vjerujemo da evropska integracija treba da donese konkretne i vidljive koristi svakodnevnom životu građana i privredi još prije samog članstva, jačajući povjerenje u evropski projekat. Iz tog razloga smatramo kratkovidim odlaganje daljih koraka u procesu pristupanja zemalja poput Srbije, koja je već ostvarila značajan napredak u brojnim ključnim oblastima.
Ulaganje u razvoj Balkana znači ulaganje u snagu Evrope. Italija je, i zahvaljujući velikom broju svojih kompanija koje posluju u regionu, već danas jedan od najvažnijih ekonomskih partnera, sa robnom razmjenom koja premašuje 10 milijardi eura i oko 800 kompanija koje posluju na tom području, doprinoseći lokalnom ekonomskom rastu, otvaranju kvalitetnih radnih mjesta, modernizaciji proizvodnje i zelenoj i digitalnoj tranziciji. Kroz razvojnu saradnju djelujemo u ključnim sektorima - od zdravstva do infrastrukture, od energetike do stručnog osposobljavanja.
Jednako važno poglavlje odnosi se na povezivanje. Balkan predstavlja sponu između Jadrana, istočnog Mediterana i centralne Evrope. Zato podržavamo razvoj velikih infrastrukturnih koridora, počev od Koridora VIII, koji će povezati Jadransko i Crno more, kao i unapređenje željezničkih, lučkih, energetskih i digitalnih mreža. U tom kontekstu posmatramo i koridor Indija-Bliski istok-Evropa (IMEC), na kojem sarađujemo sa partnerima poput Indije i zemalja Zaliva.
Zahvaljujući svom geografskom položaju, Italija želi da se afirmiše kao evropsko čvorište ovih novih ruta, čineći Balkan prirodnim mostom ka centralnoj Evropi i evroazijskim koridorima. Pitanje prometnih veza neraskidivo je povezano sa strateškom autonomijom našeg kontinenta, bezbjednošću lanaca snabdijevanja i prehrambenom bezbjednošću.
Upravo zbog toga smo na današnji sastanak pozvali i zamjenika generalnog direktora FAO-a, Mauricija Martinu.
Evropska integracija, ekonomski razvoj i povezivanje zahtijevaju čvrst bezbjednosni okvir. I na ovom planu Italija ima vodeću odgovornost: četrnaest puta predvodili smo NATO misiju KFOR na Kosovu, dva puta misiju EULEX Kosovo i tri puta evropsku misiju EUFOR Althea u Bosni i Hercegovini, doprinoseći civilnim i vojnim instrumentima regionalnoj stabilnosti i sprovođenju Dejtonskog mirovnog sporazuma.
Integracija Balkana predstavlja geopolitički izbor za Evropu: njegovo puno uključivanje u Evropsku uniju znači učvršćivanje njenog jugoistočnog krila, jačanje njene stabilnosti i povećanje njene sposobnosti da djeluje i ostvaruje uticaj na globalnom nivou. Italija će nastaviti da radi kako bi evropski put regiona ostao kredibilan i zasnovan na zaslugama, ali i postao brži, predvidljiviji i bliži građanima. Za naš kontinent to je prije svega pitanje istorijske dosljednosti, a tek potom strateške potrebe.
Autor je potpredsjednik Vlade i ministar vanjskih poslova Italije
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
