Kod dijabetesa tipa 2 hljeb se često svodi na jednostavno pitanje: bijeli ili integralni. Novo malo ispitivanje pokazuje da sastav vekne zaista može uticati na kretanje glukoze poslije obroka, ali i podsjeća da jedna namirnica ne može zamijeniti cjelovit plan ishrane, terapiju i praćenje bolesti.
U randomizovanom ukrštenom ispitivanju 33 odrasle osobe sa dijabetesom tipa 2 dobile su dvije vrste industrijski proizvedenog hljeba, svaku tokom dvije sedmice, uz dvosedmičnu pauzu između njih. Jedan hljeb bio je obogaćen brašnom lupine, proteinom graška i pšeničnim vlaknima i na 100 grama je sadržao 8,1 gram vlakana i 19,5 grama proteina. Kontrolni hljeb od rafinisanog zrna imao je 2,9 grama vlakana i 10,4 grama proteina na 100 grama. Obje faze završio je 31 učesnik.
Kontinuirani monitori glukoze zabilježili su povoljnije vrijednosti tokom perioda sa hljebom bogatijim vlaknima i proteinima. Učesnici su u ciljnom rasponu glukoze provodili prosječno 4,1 procentni poen više vremena, a iznad raspona 4,3 poena manje nego tokom kontrolne faze. Zabilježena je i manja promjenljivost glukoze. To je zanimljiv signal, ali studija nije trajala dovoljno dugo da odgovori kako bi takva zamjena uticala na dugoročnu kontrolu bolesti ili komplikacije.
Rezultat ima i važna ograničenja. Uzorak je bio mali, svaka vrsta hljeba korišćena je samo dvije sedmice, a ispitivana je vrlo specifična formulacija, ne svaki proizvod na kojem piše „proteinski” ili „sa vlaknima”. Nije bilo razlike u tjelesnim mjerama, masnoćama u krvi ni C-reaktivnom proteinu. Pad krvnog pritiska zabilježen u studiji traži potvrdu u većim i dužim istraživanjima prije nego što se pripiše samom hljebu.
Nalaz ipak ima razumno biološko objašnjenje. Ugljeni hidrati podižu glukozu u krvi, dok vlakna i protein u obroku mogu usporiti taj porast. Zbog toga CDC i američki NIDDK savjetuju da osobe sa dijabetesom prednost daju izvorima ugljenih hidrata bogatim vlaknima, uz pažnju na količinu i ostatak obroka. To ne znači da ugljene hidrate treba potpuno izbaciti niti da tamna boja vekne automatski dokazuje bolji sastav.
Pri kupovini je korisnije pročitati deklaraciju nego osloniti se na naziv proizvoda. Uporedite vlakna, proteine i ukupne ugljene hidrate na 100 grama, pogledajte veličinu stvarne porcije i provjerite da li je cjelovito brašno među prvim sastojcima. Hljeb može činiti četvrtinu uravnoteženog tanjira, uz povrće i izvor proteina, ali porcija i ukupna količina ugljenih hidrata i dalje su važni.
Osobe koje koriste insulin ili lijekove koji mogu izazvati hipoglikemiju ne bi trebalo da mijenjaju količinu ugljenih hidrata ili terapiju samo na osnovu ove studije. Plan obroka treba uskladiti sa ljekarom ili kvalifikovanim nutricionistom, posebno kada postoje bubrežna bolest, alergije ili druge zdravstvene okolnosti. Najkorisnija poruka istraživanja nije da treba tražiti jednu „idealnu” veknu, već da i svakodnevna osnovna namirnica može biti kvalitetnija kada donosi više vlakana i proteina u razumno odmjerenoj porciji.
Članak pripremljen uz podršku AI alata.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
