Devet poraza, milioni eura i isto pitanje: Ko plaća neuspjeh crnogorskog fudbala?

Evropski krah crnogorskih fudbalskih klubova može da se posmatra iz više uglova.

Jedan je veoma lako sagledati - rezultati ga otkrivaju. Devet utakmica, devet poraza.

Takvi rezultati proizvod su igre, tehnike, taktike, fizičke i mentalne pripreme igrača, kvaliteta stručnog rada i organizacije klubova.

I tačka.

Zašto su crnogorski timovi ovog, ali ne samo ovog ljeta, toliko inferiorni čak i u odnosu na klubove iz donjeg dijela evropske hijerarhije - Andore, Letonije, Litvanije, Bjelorusije, ranije Moldavije, Jermenije, Farskih Ostrva ili Islanda?

To je pitanje na koje mediji ne mogu da odgovore, ni da ulaze u duboke stručne analize. Niti im je to posao, a prije svega nisu stručno osposobljeni da raspravljaju o tome.

Uloga medija nije da glume fudbalske stručnjake, već da ukažu na posljedice koje takvi rezultati proizvode.

A jedna od tih posljedica jeste da crnogorski klupski fudbal godinama uživa mnogo veću pažnju nego što je zaslužuje.

Svaka izjava, svaki kadar sa utakmice, svaki tekst ili televizijski prilog predstavlja određenu promociju, prostor da se iz godine u godinu ponavljaju iste priče - da nije sve tako loše, da je liga kvalitetnija nego što izgleda, da su utakmice zahtjevne i regularne, a da će narednog ljeta sigurno biti bolje.

A gotovo svako naredno ljeto završi isto.

Prošlog ljeta Budućnost je, recimo, uz veliku euforiju predstavila novog trenera. Na promociji je poručeno: ako može Celje do Lige konferencije, zašto ne može Budućnost?

Epilog sezone bio je - eliminacije od klubova iz Jermenije i Moldavije, raspad u svakom pogledu i više od pet miliona eura potrošenog gradskog, odnosno javnog novca.

I tu dolazimo do drugog, mnogo važnijeg ugla cijele priče - novca.

Dok god dobijaju prostor u javnosti, klubovi i akteri dobijaju i mogućnost da opravdaju nova ulaganja. U evropskim okvirima to možda nisu veliki iznosi, ali su u odnosu na rezultate koje ostvaruju i za crnogorske prilike basnoslovni.

Fudbaleri u crnogorskim prvoligaškim klubovima u prosjeku zarađuju (mnogo) više od prosječne plate u državi. Zarađuju višestruko više od vatrogasaca, policajaca ili medicinskih radnika. Pojedini imaju ugovore koji dostižu ili prelaze deset hiljada eura mjesečno. Slično je i sa trenerima.

Samo po sebi, to ne bi bilo sporno da je riječ o privatnim klubovima koji raspolažu sopstvenim novcem.

Ali nije.

Većina njih funkcioniše zahvaljujući gradskim budžetima, odnosno novcu svih građana.

Za šta se taj novac izdvaja? Za koji rezultat? Za koju vrijednost? Za kakvu radost navijača? Koji je mjerljiv efekat tolikih ulaganja?

Zašto, recimo, zvanično najbolja sportistkinja Crne Gore Andrea Berišaj, osvajačica evropskih i svjetskih medalja, od svoje opštine dobije vaučer od pet hiljada eura, dok pojedini fudbaleri kluba iz iste te opštine taj iznos zarade za mjesec ili dva?

Gdje je tu logika?

Zato pitanje više nije zašto crnogorski klubovi ispadaju iz Evrope. To se, uostalom, godinama događa.

Pravo pitanje glasi: zbog čega se isti model rada, ista obećanja i ista finansijska politika uporno održavaju, iako su rezultati iz godine u godinu gotovo identični?

Zašto i FSCG, kao organizator takmičenja, ne pokaže više inicijative i odgovornosti? Zašto ne ponudi nove modele, ideje i rješenja koja bi makar pokušala da promijene ambijent u kojem funkcioniše crnogorski klupski fudbal? Očito nisu dovoljne samo administrativne odluke o broju stranaca i broju mladih igrača, sistemu takmičenja, potrebne su neke fudbalske mjere...

Škola-akademija fudbala pokazala je da planskim radom mogu da se ostvare rezultati, o čemu svjedoče tri plasmana mlađih selekcija na velika takmičenja u samo godinu. Ipak, konačni sud o kvalitetu jednog fudbalskog sistema daje klupski fudbal, koji je, ujedno, i baza nacionalnog tima - kroz taj sistem, makar u određenom uzrastu i do određenih godina, moraće da prođu gotovo svi budući reprezentativci.

A možda je vrijeme da se konačno prihvati ono što rezultati već odavno govore.

Možda je došlo vrijeme da se konstatuje da je crnogorski klupski fudbal “preskup za održavanje” po ovom modelu, da se pogleda istini u oči i da se fudbal zvanično proglasi amaterskim sportskim zanimanjem, sa ograničenom pomoći javnih institucija.

I tada će, iz amaterskog takmičenja, najtalentovaniji fudbaleri moći da idu tamo gdje je mnogo bolje čim postanu punoljetni, a kada Crna Gore postane članica, ta granica biće pomjerena i na 16 godina.

A evropska ljeta dolaziće po kalendaru, protivnici će biti sličnog kvaliteta, a epilog - isti.

Ovako bi, međutim, porazi i tužna slika koja se prikaže na terenu bili makar malo jeftiniji.