Francuska 1938: Fudbal i ratna psihoza - Vijesti.me

Francuska 1938: Fudbal i ratna psihoza

Priče o “dunavskom vrtlogu”, čuvenoj austrijskoj školi fudbala, o Crnom Dijamantu Leonidasu da Silvi, prvom velikom brazilskom fudbaleru, i Italijanima koji su pod pritiskom Musolinijevog telegrama iz Rima (“pobjeda ili smrt”) odbranili titulu svjetskog šampiona

SP 1938
SP 1938 (Foto: Fifa)

U predvečerje Drugog svjetskog rata Francuskoj je dodijeljena organizacija trećeg Svjetskog prvenstva u fudbalu.

Musolini je Mundijal u Italiji 1934. godine iskoristio za promociju nadolazećeg fašizma, isto je uradio Hitler na Olimpijskim igrama u Berlinu dvije godine kasnije. Zato je Fifa odlučila da, koliko je to moguće, razdvoji fudbal i politiku pa je organizacija trećeg Mundijala povjerena zemlji koja se smatrala „neutralnom teritorijom”.

Evropom je, međutim, već vladala ratna psihoza - Njemačka je okupirala Austriju, Španijom je uveliko bjesnio građanski rat, u Italiji je u pripremi za štampu bio “manifest o rasi”, počinjali su atentati na Jevreje... Zato se Mundijal u Francuskoj smatra posljednjim civilizovanim sastankom zemalja koje su se uskoro nadmetale na bojnom polju.

Upravo iz političkih razloga, neke istaknute reprezentacije nisu ni došle do Pariza. Građanski rat u Španiji bio je dovoljan razlog za izostanak „furije”, a Njemačka je aneksijom Austrije eliminisala iz konkurencije tada jednu od najboljih evropskih selekcija.

SP 1938
SP 1938(Foto: Fifa)

Čuveni “dunavski vrtlog”, autrijska škola fudbala, igra bez klasične devetke, koju su, mnogo godina kasnije, nazvali pretečom tiki-take, tako je iz političkih razloga otišao u istoriju. Nikad poslije toga Austrijanci nisu imali takvu generaciju fudbalera.

“Dunavski vrtlog” bio je izum Huga Majsla, austrijskog Jevreja, i Džimija Hogana, Engleza koji je živio u Beču.

“Fudbal je, pod Majslovom komandom, bio skoro kao egzibicija, vrsta takmičarskog baleta, u kome golovi dođu kao izvinjenje protivniku za stotine i stotine zamršenih šablonskih akcija, koje podsjećaju na najfinije tkanje”, zapisao je Brajan Glenvil, vodeći britanski fudbalski novinar, u knjizi „Obrnuta piramida” o istoriji fudbalske taktike.

Najveći domet čuvene bečke fudbalske škole bilo je polufinale Svjetskog prvenstva u Italiji 1934.

Pet igrača iz Austrije je, međutim, bilo uvršteno u redove njemačke selekcije na Mundijalu 1938. pa su tako pojačani „panceri” smatrani za glavnog favorita u Francuskoj.
Tokom šampionata šepurili su se sa cjelokupnom simbolikom nacističke moći, ali su posrnuli protiv ne baš jake Švajcarske. Mit o nadmoći arijevske rase, zapravo, ozbiljno je uzdrman nekoliko dana ranije, kada je bokser crne puti Džo Luis u njujorškom Medison skver gardenu “izlemao” njemačkog šampiona Maksa Šmelinga.

Italijani su se drugi Mundijal zaredom popeli na svjetski krov, iako su na tom putu imali mnoštvo poteškoća. Već u prvoj utakmici namučili su se protiv Norveške, tako što su slavili tek nakon produžetaka. Najinteresantniji susret odigrali su u četvrtfinalu, protiv domaćina Francuske, koja je imala podršku preko 60 hiljada fanova na stadionu u Kolombesu, gradiću nadomak Pariza.

„Azuri” su pobijedili sa 3:1 i tako prekinuli uspješan niz domaćina svjetskih prvenstava. U polufinalu ih je čekao Brazil, otkrovenje šampionata, predvođen fantastičnim Leonidasom da Silvom, koga su zvali Crni Dijamant - momkom čijim su golovima aplaudirali i protivnički golmani.

Bio je brz, krupan, prvi je u fudbalu uveo dribling „bicikl”, zbog čega je jedan zabezeknuti francuski novinar napisao da ima šest nogu, objasnivši njegove driblinge „crnom magijom”.

Ubrzo je ime Leonidasa da Silve postalo marka cigareta i čokolada.

Ni on, međutim, nije pomogao „kariokama” u polufinalu. Italijani su slavili 2:1 nakon što im je dosuđen sumnjiv penal. Brazilci su se uzalud žalili, sve sudije su, kao i četiri godine ranije, bile iz Evrope.

Trijumf u finalu protiv Mađarske za Musolinija je bilo pitanje od državnog značaja. Italijanski igrači su pred utakmicu primili telegram iz Rima, potpisan od strane svog fašističkog vođe, u kojem su pisale samo tri riječi: Pobjeda ili smrt.

Predvođeni fantastičnim tandemom Meaca - Ferari „azuri” su trijumfovali rezultatom 4:2 i niko nije morao da umre.

Poslije Mundijala u Francuskoj, Evropa se zapalila u ratnom plamenu, pa svjetska prvenstva nijesu održavana do 1950. godine.