Nakon što su Specijalizovana vijeća Kosova u Hagu izrekla prvostepenu presudu Hašimu Tačiju i trojici drugih lidera OVK, najmanje reakcija u odnosu na očekivano stiglo je iz Bosne i Hercegovine. Jedini konkretni bili su politički predstavnici iz Republike Srpske, koji su više akcenat stavili na moguću oslobađajuću presudu u drugostepenom postupku, nego na prvostepenu.
Predsjednik SNSD i neformalni lider aktuelne vlasti u Republici Srpskoj, Milorad Dodik, ocijenio je presudu izuzetno oštro, poručivši da je izrečena kazna „karikatura pravde, koja služi da relativizuje zločine protiv Srba i amnestira terorizam tzv. OVK“.
Usputni prolaznici
Na platformi Iks napisao je da je sramotno da „sistemsko ubijanje Srba na Kosovu i Metohiji nije okvalifikovano kao ratni zločin protiv čovječnosti, već ispada da su stradali kao usputni prolaznici“.
Dodik tvrdi da u Hagu „nema pravde i prava“, te da se sada zna da „nema ni poštovanja i sažaljenja nad srpskim žrtvama“.
Umjereniji ton stigao je od srpske članice Predsjedništva Bosne i Hercegovine Željke Cvijanović, koja je podsjetila na „vrlo loša iskustva sa sudom u Hagu“, te izrazila sumnju da će oni koji su odgovorni za zločine na kraju za njih i odgovarati. Ona, kaže, strahuje od mogućnosti da presuda bude preinačena ili umanjena u žalbenom postupku, po uzoru na neke ranije slučajeve.
Bez posebnih političkih reakcija u Federaciji
U Federaciji BiH su mediji vijest o prvostepenoj presudi prenijeli uglavnom informativno, bez posebnih političkih reakcija bošnjačkih lidera, kao što je to bio slučaj sa svim ranijim presudama Tribunala. Osim opštih informacija o presudi, toku izricanja i daljem razvoju situacije u Prištini, nije bilo konkretnih reagovanja.
Politički analitičar iz Sarajeva Enver Kazaz kaže da su stavovi iz Banjaluke poznati i očekivani, ali da je tišina bošnjačkih političara u Federaciji tek propuštena šansa.
„Bošnjački političari desne orijentacije su tihi jer većina njih navija za kosovske Albance. Njihov suštinski stav je antisrpski. Ove presude, koje su sasvim opravdane, na neki način ih pogađaju i ta vrsta političara ne želi da povrijedi emocionalnu identifikaciju Bošnjaka sa Albancima“, smatra Kazaz.
Sudeći po ostalim reakcijama, presuda neće smiriti nijednu stranu. Srpski zvaničnici je doživljavaju kao suviše blagu i uvredljivu za žrtve, dok albanska strana dio kazni doživljava kao nepravednu osudu ratnih heroja. Za Bosnu i Hercegovinu, gdje se slična osjetljivost prema haškim presudama proteže i na domaće ratne teme, ovaj slučaj samo je dodatna potvrda da pravni epilog ratova devedesetih na Balkanu ostaje politički, a ne samo pravni problem.
Katarza za region
Zbog toga Kazaz kaže da ova druga politička orijentacija kod Bošnjaka, koju uslovno naziva lijevom, ne reaguje, jer najmanje razumije politički trenutak.
„Bez jasne i precizne osude svih zločina – srpskih, hrvatskih, bošnjačkih, albanskih – nema mogućnosti političkog ozdravljenja“, kaže Kazaz, navodeći da bošnjački političari ne znaju da iskoriste trenutak sahrane Ratka Mladića da zatraže katarzu na „kompletnom južnoslovenskom prostoru“.
„To bi bio najpametniji potez, ne samo za BiH, nego i za region. Kada bi oni gledali politiku iz ljudske perspektive, onda bi ih se ticao svaki zločin kao što se svaki zločin tiče svakog od nas pojedinačno“.
Hašim Tači i Jakup Krasnići dobili su po 25 godina zatvora, Kadri Veselji 18, a Redžep Seljimi 13 godina, čime je ukupna izrečena kazna dostigla 81 godinu. Svi su proglašeni krivim za protivzakonito hapšenje i lišenje slobode, surovo postupanje, mučenje i ubistvo, dok su tačke optužnice koje se odnose na zločine protiv čovječnosti odbačene u prvostepenoj presudi, što je odmah postalo najspornija tačka cijelog procesa.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
