Međunarodna istražna komisija UN danas je optužila Moskvu da je počinila „zločine protiv čovječnosti“ prisilnim deportovanjem hiljada ukrajinske djece u Rusiju i ometanjem njihovog povratka.
„Prikupljeni dokazi navode komisiju na zaključak da su ruske vlasti počinile zločine protiv čovječnosti, zbog deportacije i prisilnog premeštanja, kao i prisilnog nestanka djece“, navela je Nezavisna međunarodna istražna komisija o Ukrajini u saopštenju prilikom objavljivanja izveštaja u Ženevi.
Komisiju je 2022. godine, ubrzo nakon početka ruske ofanzive u Ukrajini, osnovao Savjet UN za ljudska prava radi istrage raznih navodnih kršenja počinjenih u kontekstu sukoba, podsjetio je pariski list Le Monde.
Istražitelji su u svom izveštaju utvrdili da su ruske vlasti „nezakonito deportovale i premeštale djecu“ od samog početka ofanzive i da su „neopravdano odlagale njihovu repatrijaciju“.
Komisija naglašava da su mjere preduzete protiv deportovane djece „kršile međunarodno humanitarno pravo i međunarodno pravo ljudskih prava“ i da nisu bile vođene najboljim interesima djeteta.
Iako je do sada potvrđeno proterivanje ili premeštanje 1.205 djece, komisija ukazuje da su ruske vlasti „deportovale ili premjestile hiljade djece iz područja koja su okupirali u Ukrajini“.
Prema Kijevu, oko 20.000 ukrajinske djece je prisilno uklonjeno od početka invazije. Rusija tvrdi da je preselila neka djecu iz njihovih domova ili sirotišta radi njihove zaštite od pretnje neprijateljstava.
Komisija naglašava da međunarodno humanitarno pravo zahtijeva da evakuacije budu „privremene i opravdane ubedljivim zdravstvenim ili bezbjednosnim razlozima“. Istražitelji su naveli da se 80% djece proterane ili premeštene u slučajevima koje je ispitala komisija nije vratilo kući.
Dokazi pokazuju da su ruske vlasti sledile politiku osmišljenu i sprovedenu „na najvišim nivoima državnog aparata“ kako bi se spriječio povratak djece, navela je komisija, potvrđujući „direktno“ učešće predsjednika Rusije Vladimira Putina.
Istražitelji su utvrdili da su „usvajanja i dugoročni smještaji bili prioritetni“, dok porodice djece nisu bile obaviještene o njihovoj sudbini, a organizovani povratak je bio „ometan“.
Takva situacija dovela je do toga da su djeca odgajana u stranom okruženju, daleko od svojih porodica, ponekad hiljadama kilometara od Ukrajine.
Prošlog decembra, Generalna skupština UN pozvala je na hitan i bezuslovan povratak djece „prisilno prebačene“ u Rusiju u neobaveznoj rezoluciji.
Međunarodni krivični sud izdao je 2023. godine nalog za hapšenje Putina zbog „nezakonite deportacije“ djece.
Istražna komisija, koju Moskva ne priznaje, predstavit će svoj izveštaj u četvrtak na 61. redovnoj sjednici Savjeta UN za ljudska prava u Ženevi.
Bonus video:
