Bivši italijanski padobranac, poznat po ksenofobnim i proruskim stavovima, pokrenuo je ranije ovog mjeseca novu krajnje desničarsku stranku, nastojeći da premijerki Đorđi Meloni preotme dio birača i povuče Italiju ka tvrđem, nacionalističkom pravcu uoči izbora naredne godine.
Predstavljen od stranačkog zvaničnika kao savremeni Julije Cezar, 57-godišnji general Roberto Vanači, bivši italijanski vojni ataše u Moskvi i kontroverzni ideolog krajnje desnice, dočekan je uz povike “generale, generale, generale” kada je izašao na binu osnivačkog kongresa stranke Futuro nacionale (Futuro Nazionale).
“Predstavljamo odbačene i talog društva, i ponosni smo na to”, rekao je Vanači, koji je osnovao stranku u februaru, nakon raskida sa krajnje desničarskom Ligom potpredsjednika vlade Matea Salvinija.
Vanačijev populistički pokret, prema anketi objavljenoj u srijedu ima podršku od 5,9 odsto što znači da je nadmašio Ligu, koju prema istraživanju podržava 5,8 odsto birača, što su pojedini analitičari opisalo kao “politički zemljotres”. Rast podrške Vačijevoj partiji, prema pisanju Rojtersa, potencijalno komplikuje nade Đorđe Meloni da ponovo osvoji vlast na nacionalnim izborima naredne godine, osim ako s njim ne sklopi izborni savez.
Međutim, takvo povezivanje nosilo bi velike rizike za Meloni i moglo bi odbiti umjerene pristalice, koje odvraćaju Vanačijeva anti-EU i proruska agenda, kao i njegove bliske veze s krajnje desničarskim evropskim strankama poput njemačkog AfD-a, ocjenjuje britanska agencija.
Vanačiju se pridružilo i osam poslanika iz vladajuće koalicije Đorđe Meloni, čiji su politički korijeni takođe u italijanskom poslijeratnom neofašističkom pokretu i koja je godinama u opoziciji nastupala kao žestoka protivnica EU, ali je kao premijerka ublažila ton.
“On definitivno postaje problem za desničarsku koaliciju: otima birače Ligi i Braći Italije”, rekao je za “Fajnenšl tajms” Lorenco Kastelani, politikolog sa rimskog Univerziteta Luis. Rastuća podrška Vanačiju je “crveni alarm” za premijerku, rekao je Kastelani. “Poruka birača u ovom slučaju glasi: ‘Meloni, promijenila si se i nama se ta promjena ne dopada’.”
Na skupu, na kojem je ranije ovog mjeseca stranka Futuro nacionale zvanično predstavljena, Vanači i njegovi saveznici direktno su napali premijerku, optužujući njenu koaliciju da je izdala svoje ideale.
Skup je protekao u znaku fašističke nostalgije, pošto su govornici okupljene oslovljavali sa “kamerati” - izrazom koji je diktator Benito Musolini koristio obraćajući se svojim pristalicama, piše FT. Govornici su prizivali Musolinijev stari slogan “Dio, Patria e Famiglia” (“Bog, otadžbina i porodica”) i odali počast njegovim preživjelim političkim saveznicima, koji su poslije rata osnovali italijanski neofašistički pokret kako bi nastavili da promovišu njegove ideale.
Program stranke Futuro nacionale uključuje protjerivanje stranih državljana kako bi njihov udio bio sveden na četiri odsto stanovništva Italije, sa sadašnjih 12 odsto, oštre bezbjednosne mjere radi “obnavljanja reda” u italijanskim gradovima, okončanje podrške Ukrajini i nastavak kupovine ruske nafte.
“Mi nemamo program za imigraciju, imamo program za reemigraciju”, rekao je Vanači uz ovacije.
Pošto je služio u Avganistanu, Iraku i Bosni, kao i na dužnosti vojnog atašea u Moskvi, Vanači uživa značajnu podršku među biračima koji cijene njegovo vojno iskustvo i naglasak na patriotizmu i nacionalnom identitetu, piše portal “Politiko”.
Vanači se prvi put nametnuo na italijanskoj političkoj sceni 2023. godine bestselerom “Svijet naglavačke”, u kojem je veličao Rusiju Vladimira Putina.
U knjizi je oštro napao zapadni liberalizam, za koji je tvrdio da je doveo do toga da “normalni ljudi” budu potisnuti na marginu zbog glasnih manjina, poput feministkinja, koje je nazvao “modernim vješticama”, i pripadnika LGBTQ zajednice, koje je nazvao “nenormalnima”.
On definitivno postaje problem za desničarsku koaliciju: otima birače Ligi i Braći Italije. Rastuća podrška Vanačiju je crveni alarm. Poruka birača u ovom slučaju glasi: Meloni, promijenila si se i nama se ta promjena ne dopada, rekao je Lorenco Kastelani
Vojska je zbog te knjige suspendovala Vanačija iz službe, ali je Salvini, što će se pokazati kao sudbonosan potez, pozvao tog istaknutog huškača da predvodi kampanju njegove Lige za izbore za Evropski parlament 2024.
U televizijskom intervjuu prošle nedjelje Vanači, sada evropski poslanik u istoj političkoj grupi sa Alternativom za Njemačku, rekao je da je Italija za vrijeme mandata Meloni doživjela “skretanje”. “Mnoge stvari koje su obećane nijesu ostvarene”, rekao je. “Desnica je izgubila pravac.”
Njegove pristalice se slažu. “Meloni je bila previše blaga, nije se držala svojih planova”, rekao je krajnje desničarski aktivista Luiđi Kupajolo, star 54 godine, na skupu stranke Futuro nacionale. “General ne namjerava da ide u parlament da bi obezbijedio mjesto, već da bi... sproveo ideale desnice.”
Danijele Albertaci, autor više knjiga o evropskoj radikalnoj desnici, rekao je za FT da Vanači, svojim homofobnim i mizoginim stavovima i pozivima na povratak “kulturnoj homogenosti”, zauzima prostor više desno od Meloni.
Njegov uspon, kako je rekao, podriva njenu sposobnost da zadrži podršku i centrističkih konzervativaca i “ljudi koji se i dalje s određenom nostalgijom osvrću na neofašističke ideje.
Bez obzira na to da li će Vanačijeva popularnost i dalje rasti, analitičari kažu da će se Meloni suočiti sa strateškom dilemom uoči opštih izbora naredne godine.
Izazov s kojim se suočava Meloni sve je češći među zapadnim konzervativcima: da li pobunjenički pokret držati na distanci ili ga uvesti pod svoje okrilje.
Ako dozvoli stranci Futuro nazionale da uđe u njenu koaliciju, Meloni bi mogla otuđiti umjerene birače i potkopati vlastito uspješno pozicioniranje kao umjerenije konzervativke. “To je veoma rizičan potez”, rekao je Albertaci, dodajući da bi Vanači mogao da “uništi” teško stečeni ugled Meloni kao “razumne” liderke.
Ali ako isključi Vanačija, vladajuća koalicija mogla bi imati problema da obezbijedi parlamentarnu većinu. “Tih četiri ili pet odsto birača koje bi Vanači mogao da kontroliše veoma su, veoma važni za pobjedu u toj trci”, rekao je Kastelani.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
