Island, ostrvska država sa oko 400.000 stanovnika, već je dio jedinstvenog evropskog tržišta EU. Za pristup tom tržištu uplaćuje sredstva u evropske fondove, slično kao Norveška. Takođe je dio šengenskog prostora. Island je jedna od osnivačica NATO-a, 77 godina je članica, ali nema sopstvenu vojsku.
Kada je riječ o demokratiji, vladavini prava, ravnopravnosti i korišćenju čiste energije, Island je u velikoj mjeri već usklađen sa Evropskom unijom, a u pojedinim oblastima čak i ispred nje.
Ribarstvo kao kamen spoticanja
Island je 2013. godine obustavio pristupne pregovore sa EU. Tada se o ribarstvu još nije ni pregovaralo, ali je ta tema već izazivala nesuglasice. Slično je i danas. Još prije održavanja referenduma islandska vlada je jasno poručila da će insistirati na „punom suverenitetu“ u oblasti ribarstva.
Kvote za ulov ili prisustvo španskih ribarskih brodova u islandskim vodama za mnoge Islanđane predstavljaju pravi košmarni scenario.
Argumenti Islanđana za i protiv članstva
Protivnici članstva u EU smatraju da Island ne bi imao koristi od toga, već bi postao neto uplatilac u evropski budžet. Po njihovom mišljenju, sadašnji status u Evropskom ekonomskom prostoru, bez članstva u EU, već predstavlja najbolje moguće rješenje.
Tako argumentuju i udruženja poljoprivrednika, koja strahuju da bi domaća poljoprivreda mogla da trpi ukoliko bi nakon ulaska u EU morali da budu ukinuti određeni podsticaji i carinska zaštita.
Nasuprot tome, zagovornici članstva očekuju da bi prehrambeni proizvodi mogli da pojeftine, a trenutno veoma visoke kamatne stope da se smanje.
Njihov najvažniji argument ipak se odnosi na bezbjednost. Islandska vlada je prvobitno planirala da referendum održi kasnije, ali ga je ubrzala zbog krize oko Grenlanda. Kao i Grenland, Island je strateški važno ostrvo u sjevernom Atlantiku.
Marta Kos: Island je drugačiji od ostalih kandidata
Prema riječima Marte Kos, evropske komesarke za proširenje, Island je drugačiji od svih ostalih kandidata za članstvo, jer Evropska unija do sada nije imala zemlju koja je već toliko usklađena s njenim pravilima i standardima.
Island bi bio prva zapadnoevropska država koja bi se pridružila EU poslije više od tri decenije. Posljednja zemlja koja je postala članica bila je Hrvatska prije 13 godina, dok se pregovori s drugim kandidatima, posebno sa državama Zapadnog Balkana, odvijaju sporo i uz brojne poteškoće.
Island je posljednjih godina postao i geopolitički značajniji za Evropu. „Znate šta znači živjeti tamo na sjeveru, suočeni s različitim uticajima iz okruženja. Upravo zato možete doprinijeti i bezbjednosti Evropske unije“, poručila je Kos Islanđanima.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
