TRKA ZA BIJELU KUĆI

Prva debata kanadidata za predsjedničku nominaciju demokrata

U okviru svog programa želi da državni univerziteti budu pristupačniji, da nadogradi program zdravstvene zaštite koji je uveo Obama i snizi cijene ljekova na recept
0 komentar(a)
Hilari Klinton, Foto: Reuters
Hilari Klinton, Foto: Reuters
Ažurirano: 13.10.2015. 13:50h

Pretendenti na nominaciju američke Demokratske partije za predsjedničke izbore danas će se prvi put suočiti u televizijskoj debati u kojoj će središnje mjesto imati bivša prva dama i državna sekretarka Hilari Klinton.

Za razliku od republikanske trke u kojoj učestvuje preko 15 kandidata, za demokratsku nominaciju za izbore u novembru 2016. nadmeće se tek pet kandidata, mada se spekuliše i da bi potpredsjednik SAD Džo Bajden mogao da se priključi trci.

Prema podacima sajta Realclearpolitics, Hilari Klinton u anketama ima ubjedljivu prednost s podrškom od oko 43 odsto. Za njom slijedi Berni Sanders s oko 25 odsto, pa Bajden, koji se zvanično nije kandidovao, sa 17 odsto. Na začelju su Džim Veb, Martin O'Mali i Linkoln Čejfi s oko jedan odsto podrške.

Klinton od početka izborne sezone ima ubjedljivu prednost kao najprepoznatljivije lice u trci za demokratsku nominaciju, mada se suočava s kritikama koje bi mogle da podriju njene šanse za uspjeh u sučeljvanju s republikanskim kandidatom. Njoj se zamjera korišćenje privatnog imejl naloga i servera dok je bila šefica Stejt departmenta, smrtonosni napad na američke diplomate u Bengaziju dok je bila na čelu američke diplomatije, kao i velike donacije od stranaca i političkih pristalica porodičnoj humanitarnoj fondaciji.

Poslije izlaska iz Bijele kuće u kojoj je provela dva predsjednička mandata svog supruga kojeg je upoznala na Jejlu, Hilari Klinton je izabrana za senatorku iz Njujorka. U trci za predsjedničku nominaciju 2008. bila je isprva favorit ali je izgubila od sadašnjeg predsjednika Baraka Obame.

U okviru svog programa želi da državni univerziteti budu pristupačniji, da nadogradi program zdravstvene zaštite koji je uveo Obama i snizi cijene ljekova na recept. Ona je objavila da se protivi sporazumu o Transpacifičkom partnerstvu, Obaminoj inicijativi koju je svojevremeno podržavala, a najavljuje i agresivniju spoljnu politiku od Obamine.

Nezavisni senator iz Vermonta Berni Sanders je na solidnom drugom mjestu u anketama za demokratsku nominaciju, mada nikada nije bio član te patrije. Sebe opisuje kao socijaldemorkatu skandinavskog tipa. Počeo je da se bavi politikom 60-ih godina u Čikagu kao studentski aktivista za ljudska prava. Na izborima za gradonačelnika Burlingtona u Vermontu 1981. pobijedio je demokratskog kandidata za 10 glasova. U Kongres je izabran 1990. i trenutno je nezavisni kongresmen s najdužim stažom. Bio je jedan od prvih i najglasnijih protivnika američke invazije na Irak 2003.

Iako nije član Demokratske parije, nalazi se u njenom poslaničkom klubu, mada i Demokratsku i Republikansku partiju naziva oruđem bogatih.

Zalaže se za uvođenje univerzalne zdravstvene zaštite koju bi finansirala vlada, za podizanje minimalne nadnice za sat na 15 dolara sa 7,25 koliko je određeno 2009. na federalnom nivou, za besplatan upis na državne univerzitete, dok za nejednakost u prihodima kaže da je "najveće moralno pitanje našeg vremena".

Martin O'Mali, bivši guverner Merilenda, u toj državi je potpisao zakon o legalizaciji gej brakova i ukidanje smrtne kazne. Kao guverner Baltimora je koristio statistički pristup smanjenju kriminala i hvali se da je smanjio rekordnu stopu kriminala. Njegovi kritičatri kažu da je njegova politika nulte tolerancije prema kriminalu pojačala kulturu maltretiranja crnaca.

Zalaže se za povećanje pomoći starijima što bi se finansiralo većim porezima za bogate, pooštravanje zakona o oružju i čvršća pravila za banke. Bio je član keltskog rok benda "O'Malley's March" i povremeno svira gitaru i pjeva u kampanji.

Džim Veb, vijetnamski veteran i bivši republikanac, bio je kao demokrata član Senata u jednom mandatu. Odlikovan kao komandir voda u Vijetnamu, Veb je poslije pisao o ratu. U toku mandata predsjednika Ronalda Regana bio je sekretar za mornaricu, ali je podnio ostavku zbog rezova u potrošnji.

Zalaže se za ograničenje uslova pod kojim SAD mogu upotrijebiti vojnu silu, reformu poreskog sistema za radnike, ali i smanjenje poreza za korporacije. Podržao je nuklearni sporazum s Iranom.

Linkoln Čejfi, bivši republikanski senator, prešao je u Demokratsku partiju dok je bio guverner Rod Ajlenda. Zalaže se za zabranu smrtne kazne, povlačenje svih optužbi protiv odbjeglog saradnika Nacionalne bezbjednosne službe Edvarda Snoudena, ali i prelazak SAD na metrički sistem.

Preporučujemo za Vas