zaključili na osnovu video-snimaka

Eksperti: Pirotehnika i amonijum nitrat doveli do eksplozije u Bejrutu

To jedinjenje se obično ne aktivira samo po sebi, a u ovom slučaju je po svoj prilici uzrok bio požar u susjednom skladištu u luci, s pirotehikom, još uvijek nije poznat uzrok požara

7978 pregleda 3 komentar(a)
Nakon eksplozije, Foto: Reuters
Nakon eksplozije, Foto: Reuters

Eksperti na osnovu video-snimaka i posljedica ukazuju da su pirotehnika i amonijum nitrat doveli do velike eksplozije koja je u utorak demolirala luku i teško oštetila glavni grad Libana, Bejrut.

Obim štete, od epicentra eksplozije poslije koje je ostao desetinama metara širok krater u bejrutskoj luci, u koji je ušlo more, do prozora raznesenih kilometrima daleko, nalik je eksplozijama amonijum - nitrata - hemijskog jedinjenja koji se koristi kao vještačko đubrivo, ali i kao komponenta eksploziva.

 

Međutim, to jedinjenje se obično ne aktivira samo po sebi, a u ovom slučaju je po svoj prilici uzrok bio požar u susjednom skladištu u luci, s pirotehikom.

Na video-snimcima početnih trenutaka katastrofe vide se iskre i svetlost u dimu koji se diže iz plamena neposredno prije druge, veće eksplozije.

To ukazuje na aktiviranje pirotehnike, izjavio je Boaz Hajun, vlasnik izraelske "Grupe Tamar" koja sarađuje s Vladom Izraela u vezi sa bezbjednošću i sertifikacijom eksploziva.

On je za Asošiejted pres opisao da su se prije velike eksplozije u centru požara videle iskre i da se čulo zviždanje i zvuci nalik onima kad se peku kokice što ukazuje da se najpre zapalila pirotehnika - petarde i rakete za vatromet u obližnjem skladištu.

Džefri Luis, ekspert za rakete iz Kalifornije, je izneo sličnu procenu, rekavši da eksplozija izgleda kao nesrećan slučaj i da je najpre izbio požar prije eksplozije, a da se nije radilo o napadu, te da je uobičajeno da požar aktivira eksploziv.

Bijeli oblak koji je pratio razornu eksploziju, javlja se u velikim eksplozijama u vlažnim uslovima koje prate jaki bjeličasti udarni talasi sabijenog vazduha.

Potom snimljeni narandžasti oblaci se takođe pojavljuju zbog oslobađanja ugljen-dioksida poslije eksplozije nitrata.

Eskperti bi mogli da procjene snagu eksplozije mjereći krater koji je ostao, a koji se čini velik na snimku iz vazduha Asošiejted presa.

Sudeći po veličini kratera i obimu štete širom Bejruta, jačina eksplozije je ekvivalentna detonaciji bar 2,2 kilotona (hiljada tona) eksploziva TNT - rekao je Sim Tek, analitičar i stručnjak za oružje u privatnoj analitičkoj firmi za obaveštajne podatke "Stratfor" u Teksasu.

Šta je međutim izazvalo požar ostalo je nejasno.

U Bejrutu je vrijeme bilo sunčano prije eksplozije, a temperatura uobičajena za to područje - 30 stepeni Celzijusa.

Libanski ministar unutrašnjih poslova Muhamed Fahmi u izjavi za lokalnu TV stanicu nije pominjao zapaljenu pirotehniku, ali je rekao da je eksplozija izazvana detonacijom preko 2.700 tona amonijum-nitrata, uskladištenog u luci otkako je konfiskovan sa teretnog broda 2014. godine.

AP navodi da bi, imajući u vidu količinu tereta i godinu zaplene koja se pominje, taj brod mogao biti "MV Rhosus", koji je zaplenjen u Bejrutu 2013. godine kada je uplovio zbog kvara, a godinu kasnije amonijum-nitrat je s njega iskrcan jer se smatralo da je rizično da ostane na brodu, rekli su advokati upoznati sa slučajem. Taj brod je iz Gruzije plovio za Mozambik.

Ostalo je nejasno zašto su eksplozivna hemijska jedinjenja ostavljena godinama u luci.

Razaranje koje je izazvala eksplozija podsjeća na eksplozije amonijum nitrata u bombaškom napadu u Oklahoma Sitiju 1995. i broda u Teksas Sitiju 1947. godine.

Takođe nije jasno u kojim uslovima je u luci bila uskladištena moguća pošiljka pirotehnike za vatromet koja se pominje. Vatrometi su veoma česti u Libanu tokom verskih proslava i venčanja.

Dok su vojni eksplozivi uglavnom bezbjedni za transport, uobičajena "jeftina pirotehnika", proizvedena u Kini, često je vrlo niskog kvaliteta i može se vrlo lako zapaliti, posebno po vrućem vremenu, rekao je izraelski ekspert za eksplozive Hajun.

"Krajnji rezultat", dodao je on, jeste da bi toliko velika eksplozija morala biti posljedica detonacije "stotina tona energetski jakog materijala".

"Nema sumnje da je to definitivno počelo pirotehnikom za vatromet", rekao je on.