UN-ova istraga utvrdila da izraelske snage štite doseljenike tokom napada na Palestince

Izraelske vlasti su direktno uključene u napade doseljenika koji su ubili, ranili i raselili Palestince na okupiranoj Zapadnoj obali, dok izraelske bezbjednosne snage pružaju zaštitu doseljenicima, saopštila je UN-ova istraga u utorak, prenosi Rojters.

Izvještaj Komisije za istragu na okupiranoj palestinskoj teritoriji utvrdio je da su izraelske vlasti omogućile napade doseljenika kroz finansijsku i vojnu podršku, u klimi nekažnjivosti podstaknutoj od strane sudskih i izvršnih tijela.

U izvještaju se navodi da su napadi na palestinska sela i poljoprivredno zemljište porasli od 2023, povećavši se za 130%, uključujući incidente sa grupama maskiranih napadača. Izraelske bezbjednosne snage su rutinski pratili doseljenike i djelovale kao štit za nasilje, stoji u izvještaju.

Kancelarija izraelskog premijera i vojska nisu odmah odgovorili na zahtjev za komentar.

Izrael odbacuje optužbe da njegove trupe štite doseljenike tokom napada na Palestince na Zapadnoj obali, tvrdeći da su takvi incidenti pojedinačni slučajevi koji krše vojni protokol i istražuju se. Izraelske i palestinske grupe za ljudska prava kažu da takve istrage rijetko dovode do kažnjavanja.

Stotine hiljada izraelskih doseljenika živi među milionima Palestinaca na zemlji koju je Izrael zauzeo u ratu 1967, gdje Palestinci nadaju da će izgraditi svoju državu. Većina zemalja i najviši sud UN smatraju takva naselja kršenjem međunarodnog prava, što Izrael osporava pozivajući se na istorijske i biblijske veze sa tom zemljom.

Najmanje sedam Palestinaca je ubijeno, a 832 ranjeno prošle godine, pri čemu nasilje nastavlja u 2026 u obliku gotovo svakodnevnih napada, prema UN-u.

„Povećano učešće izraelskih bezbjednosnih snaga u napadima doseljenika predstavlja de facto kolaps razlike između doseljenika i vojnika“, navodi izvještaj.

Izvještaj navodi da se takvo nasilje koristilo za unapređenje državne politike, uključujući nezakonitu okupaciju, raseljavanje Palestinaca i aneksiju palestinske teritorije.

Komisija je dokumentovala slučajeve napada, otmica i zlostavljanja palestinske djece od strane doseljenika. U jednom incidentu 19. aprila 2025, 12-godišnja djevojčica i njen trogodišnji brat oteti su na nož, odvedeni u maslinjak i vezani za drvo plastičnim vezicama dok se njihova porodica nije umiješala.

U julu 2024, Međunarodni sud pravde izdao je neobavezujuće savjetodavno mišljenje da je izraelska okupacija palestinskih teritorija i naselja ilegalna i da bi trebala biti povučena što je prije moguće, u svojim najjačim nalazima do sada o konfliktu.

Komisija je takođe navela da su doseljenici počinili ili prijetili seksualno nasilje kako bi izazvali strah i uznemiravali palestinske žene.

„Neprestani, svakodnevni napadi izraelskih doseljenika protiv Palestinaca su neprihvatljivi — i moraju prestati“, rekao je predsjednik komisije S. Muralidhar, bivši viši sudija iz Indije. Pozvao je međunarodnu zajednicu da pritisne Izrael da demontira naselja i enklave i ograniči nasilje.

Uprkos periodičnim osudama i uklanjanju nekih neovlaštenih enklava, izraelske vlasti nisu preduzele održive mjere da zaustave napade, navodi izvještaj.

Kršenja Hamasa

Izvještaj je takođe izrazio ozbiljnu zabrinutost zbog teških zloupotreba dokumentovanih u Pojas Gaze, drugoj palestinskoj teritoriji, od strane militantne grupe Hamas koja je kontroliše.

Komisija je utvrdila da su snage povezane sa Hamasom učestvovale u najmanje 60 od 249 dokumentovanih slučajeva pogubljenja i teškog fizičkog nasilja u periodu 2024–2025, uključujući prebijanja metalnim cijevima i lomljenje kostiju kao kaznu za navodnu saradnju sa Izraelom ili pljačku pomoći.

U dva slučaja, 11 muškaraca je javno pogubljeno. Komisija je navela da takvi postupci predstavljaju ratne zločine i kršenje međunarodnog prava.

Komisija je utvrdila da su napadi 7. oktobra 2023. na Izrael od strane Hamasa i drugih naoružanih grupa, koji su ubili 1.200 ljudi i uključivali talacčenje i uništavanje imovine, predstavljali ratne zločine. Ti napadi su izazvali izraelski napad na Gazu, koji je ubio desetine hiljada Palestinaca i uništio veliki dio teritorije.

Prethodni izvještaj Komisije utvrdio je da je Izrael počinio genocid tokom svoje vojne ofanzive u Gazi, te da su visoki izraelski zvaničnici, uključujući premijera Benjamin Netanjahu, podsticali ove radnje. Izrael je odbacio te optužbe kao „skandalozne“.