Kineski komičar pod istragom zbog izmijenjenih stihova patriotske pjesme

Jedan od najpoznatijih kineskih komičara, Guo Degang, našao se pod istragom nakon što je tokom nastupa u Vuhanu izmijenio stihove poznate patriotske pjesme posvećene hrabrosti kineskih boraca u ratu protiv Japana.

Guo (53), koji je glumio u filmovima i vodio televizijske emisije, prijavljen je gradskom birou za kulturu i turizam poslije nastupa u julu. Vlasti sada ispituju da li je prekršio propise.

To je prenio „Njujork tajms“, navodeći da njegov slučaj pokazuje koliko je prostor za humor i slobodno izražavanje u Kini sužen. Komedija je dugo bila jedno od rijetkih mjesta za indirektnu kritiku svakodnevnog života, ali su vlasti pod vođstvom Si Đinpinga pojačale ideološku kontrolu nad umjetnošću i kulturom.

Prema pisanju šangajskog lista The Paper, nadležni biro je prošle sedmice pokrenuo istragu kako bi utvrdio da li je Guo prekršio pravila prema kojima izvođači moraju unaprijed dostaviti sadržaj nastupa na odobrenje. Zvaničnik Biroa za kulturu i turizam provincije Hubei potvrdio je u utorak da je istraga u toku, navodeći da je riječ o osjetljivom slučaju.

U međuvremenu je odgođen Guov nastup u Sijanu, a organizatori nijesu saopštili da li će biti određen novi termin. Guo nije odgovorio na zahtjev „Tajmsa“ za komentar.

Guo je zaslužan za oživljavanje sijangšenga, tradicionalnog kineskog oblika komedije koji kombinuje napisane i improvizovane skečeve, a potiče iz vremena dinastije Ćing. Kineski mediji su ga tokom 2010-ih hvalili jer je tom žanru privukao mlađu publiku.

Takva improvizacija, međutim, može biti u sukobu sa sve strožim pravilima. Od umjetnika se očekuje da svoj rad usklade sa ciljevima Komunističke partije, dok se komičari podstiču da promovišu nacionalističke vrijednosti, navodi „Tajms“.

Pjesma koju je Guo izveo u julu, „Playing My Beloved Pipa“, čiji se naslov odnosi na tradicionalni kineski žičani instrument, govori o podvizima kineskih gerilaca protiv japanskih snaga tokom Drugog kinesko-japanskog rata od 1937. do 1945. godine. Napisana je za poznati film iz 1950-ih „Railway Guerrilla“, koji je nosio isto ime kao kineske oružane snage. Ona je 2019. uvrštena na listu 100 pjesama koje je Centralni komitet Komunističke partije izabrao povodom 70. godišnjice osnivanja Narodne Republike Kine.

Prema izvještajima medija i snimcima nastupa objavljenim na internetu, Guo je izmijenio stih: „Sunce samo što nije zašlo na zapadu; na jezeru Veišan sve je mirno.“ Umjesto jezera Veišan pomenuo je „Zabranjeni grad“, nekadašnje političko središte Kine u Pekingu.

Dodao je i druge šaljive stihove, među kojima su bili i oni u kojima se pretvarao da se moli Budi.

Guo je dobio potrebna odobrenja za nastup, ali nije naveo da će mijenjati tekst pjesme, objavio je The Paper, pozivajući se na zvaničnike iz Vuhana.

Od umjetnika se očekuje da svoj rad usklade sa ciljevima Komunističke partije, dok se komičari podstiču da promovišu nacionalističke vrijednosti

Komunistička partija posebno je osjetljiva na tumačenja istorije koja odstupaju od zvaničnih narativa, navodi „Tajms“. Izmjenama Krivičnog zakonika iz 2021. klevetanje kineskih mučenika i heroja postalo je krivično djelo, a te odredbe se od tada strogo primjenjuju.

Đian Su, vanredni profesor Univerziteta Dikin u Melburnu, koji proučava kinesku digitalnu kulturu i društveni i politički položaj poznatih ličnosti, rekao je da Guov slučaj pokazuje kako „omalovažavanje i skrnavljenje“ revolucionarnih heroja, kao i klasičnih umjetničkih i književnih djela koja veličaju komunističku istoriju, može izazvati snažnu osudu i javnosti i vlasti.

Pored toga, slučaj pokazuje kako su „poznate ličnosti sve više izložene moralnom nadzoru kako javnosti, tako i države i od njih se očekuje da promovišu ‘pozitivnu energiju’ i društveno prihvatljive vrijednosti“, rekao je Su.

Kineski komičari su posljednjih godina pod sve većim nadzorom vlasti i publike. Jedan kineski komičarski studio je 2023. kažnjen sa dva miliona dolara nakon što je popularni komičar Li Haoši dva psa lutalice koja jure vjevericu uporedio sa vojskom. Objavljujući kaznu, zvaničnici su pozvali umjetnike i pisce da imaju „ispravan kreativni način razmišljanja“ i da „narodu pružaju zdravu duhovnu hranu“. Nakon tog slučaja, komičarski klubovi širom Kine otkazivali su nastupe.

Na internetu su neki tvrdili da Guo treba da bude kažnjen jer je prepravljanje i ismijavanje revolucionarne pjesme ozbiljan prestup, dok su drugi ocijenili da je reakcija nesrazmjerna njegovom postupku.

Hu Siđin, bivši urednik lista Global Times, koji je pod kontrolom Komunističke partije, napisao je na društvenim mrežama da mu je Guova verzija pjesme bila „neprijatna i neprimjerena“, ali da nije siguran koliko je slučaj ozbiljan.

„U našoj umjetničkoj i književnoj sceni veoma je malo onih koji se usuđuju da zlonamjerno pređu granicu“, napisao je na Veibou, gdje ima gotovo 25 miliona pratilaca.

„Pogrešno je pretpostaviti da takvih ljudi ima svuda i najstrože kažnjavati svakoga ko pređe granicu kako bi poslužio kao primjer drugima“, dodao je.