Dogovor Kine i SAD o bezbjednosti vještačke inteligencije, trgovini i vojnim pitanjima

Kina i SAD su se dogovorile da uspostave kanal za rješavanje incidenata povezanih s vještačkom inteligencijom (VI) i ubrzaju rad na vojnoj komunikaciji u kriznim situacijama, saopštile su danas obje strane poslije trodnevnog samita u Vašingtonu njihovih lidera Sija Đinpinga i Donalda Trampa.

Dvije strane su se dogovorile da nastave saradnju u okviru trgovinskog tijela zaduženog za određena bilateralna trgovinska pitanja, a Bijela kuća je danas saopštila da je to tijelo počelo s radom već ove nedjelje.

Samit nije donio velike pomake, ali pojedini stručnjaci smatraju da su koraci ka većoj saradnji ipak važni, jer omogućavaju dvjema silama da formiraju radne grupe koje bi mogle da spriječe eskalaciju problema.

Kineski predsjednik Si Đinping vratio se danas u Peking, objavila je agencija Sinhua.

Tokom posjete Tramp je bio izuzetno srdačan prema Siju, uprkos tome što je intenzivirao trgovinski rat s Kinom, koji je imao globalne posljedice.

Dvije strane su se dogovorile da potpišu memorandum o razumijevanju o jačanju komunikacije u kriznim situacijama i sprečavanju kriza između svoje dvije vojske, navodi se u današnjem saopštenju Ministarstva spoljnih poslova Kine. U tom saopštenju na svega jednoj stranici malo je detalja.

Obje strane će uspostaviti mehanizam komunikacije za incidente povezane s vještačkom inteligencijom da bi razgovarale o rizicima i prednostima te tehnologije, a dijalog isključivo o vještačkoj inteligenciji zakazan je za novembar.

U saopštenju se navodi da će obje strane nastaviti da rade na ispunjavanju obećanja o smanjenju uzajamnih carina na robu ukupne vrijednosti oko 30 milijardi dolara. Tokom samita, dva lidera su se dogovorila da produže trgovinsko primirje za dva mjeseca. Bijela kuća je saopštila da je Kina pristala da u 2027. i 2028. godini uvozi najmanje 10 miliona metričkih tona uglja iz SAD.

Veći dio smanjenja carina odnosi se na robu koja nije politički osjetljiva, poput poljoprivrednih proizvoda ili prazničnih ukrasa.

U saopštenju Bijele kuće takođe se navodi da su dvije strane nastavile da rade na rješavanju zabrinutosti SAD u vezi sa snabdijevanjem rijetkim rudama „s ciljem da se obim isporuka vrati na odgovarajući nivo”. Kina je prošle godine uvela kontrolu izvoza tih ruda kao odgovor na američke carine, čime je smanjila isporuke SAD-u i drugim zemljama.

Dvije strane su se dogovorile da se sastanu na samitu Azijsko-pacifičke ekonomske saradnje (APEC) u Šenženu u Kini, u novembru, a zatim i na samitu G20 u golf-klubu „Tramp Nešnal Doral Majami” na Floridi, u SAD.

Takođe su izjavile da Iran treba da poštuje svoju javno izraženu obavezu da ne razvija nuklearno oružje, te da nijedna zemlja ne bi trebalo da naplaćuje prolazak kroz međunarodne plovne puteve – aludirajući na Ormuški moreuz uz obalu Irana, gdje je saobraćaj značajno opao od početka rata SAD-Iran.

U saopštenju SAD takođe se pozdravlja odluka Kine da uvede kontrolu izvoza još dvije hemikalije koje služe i za proizvodnju fentanila koji se masovno u SAD koristi kao droga, a obje strane su istakle da su nadležni organi nedavno uspjeli da izvrše hapšenja u slučajevima povezanim s tom supstancom.

Iako posjeta nije donijela značajnije pomake u rješavanju suštinskih razlika između dvije zemlje, analitičari ocjenjuju da su ovi postepeni koraci vrijedni pažnje.

„Lična diplomatija između dva lidera je važna, ali naglasak na saradnji na radnom nivou, dijalogu između vojski i mehanizmima za upravljanje krizama ukazuje na nastojanje da se ta stabilnost učini trajnijom i institucionalizovanom”, izjavio je Vang Zičen, zamjenik generalnog sekretara Centra za Kinu i za globalizaciju, istraživačke organizacije u Pekingu.