Kada su se u automobilima pojavili ekrani osetljivi na dodir, mnogi su s oduševljenjem pozdravili ovu inovaciju.
Iako su ti ekrani u početku bili namijenjeni prvenstveno navigaciji, s vremenom su se pretvorili u centralne upravljačke konzole, jer je sve više funkcija koje su vozači ranije kontrolisali pomoću tastera i prekidača premješteno na ekran, prenosi N1 Zagreb.
Sada se čini da to možda i nije bilo najbolje rješenje i mnogi stručnjaci već pozivaju proizvođače da se "vrate tasterima".
To se posebno odnosi na proizvođače električnih automobila.
Veći bezbjednosni rizik od korišćenja mobilnog telefona
Stručnjaci upozoravaju da dodirivanje ekrana u automobilu radi promjene muzike ili podešavanja grijanja može biti čak i rizičnije od korišćenja mobilnog telefona tokom vožnje.
Kako navodi Daily mail, istraživanja pokazuju da se reakciono vrijeme vozača pogoršava za više od 50 odsto pri korišćenju ekrana osjetljivog na dodir.
To ima još veći negativan uticaj na bezbjednost nego slanje poruka ili telefoniranje mobilnim telefonom, što povećava vrijeme reakcije za 35, odnosno 46 odsto.
Predugo skretanje pogleda s puta
Stručnjaci upozoravaju da korišćenje ekrana osjetljivog na dodir izaziva sve tri glavne vrste ometanja u vožnji:
- vizuelno (skretanje pogleda s puta),
- manuelno (skidanje ruku s volana) i
- kognitivno (odvraćanje misli s vožnje).
Korišćenje mobilnog telefona izaziva slična ometanja, ali interfejs ekrana često zahtijeva da vozač skrene pogled s puta na periode koji "često prevazilaze bezbjedne i prihvatljive granice", rekao je Milad Hagani, stručnjak za bezbjednost sa Univerziteta u Melburnu.
Poseban problem predstavljaju funkcije koje nisu "trenutne" - na primjer, ako je za uključivanje brisača potrebno prvo otvoriti meni, što dodatno produžava vrijeme tokom kojeg vozač gleda u ekran umjesto na put.
Istraživanje iz 2020. godine
Studija iz 2020. koju je sprovela nezavisna saobraćajna organizacija TRL testirala je vozače tokom obavljanja uobičajenih zadataka u vožnji na simuliranim auto-putevima.
Vozačima su bila dostupna dva sistema: Android Auto i Apple CarPlay.
Testiranja su sprovedena u tri vozačke sesije:
- kontrolna sesija (bez korišćenja sistema),
- sesija s glasovnim upravljanjem (isključivo glasovne komande) i
- sesija s upravljanjem putem ekrana (isključivo dodirivanje ekrana).
Mjerena su reakciona vremena pri kočenju, zadržavanje trake, brzina, bezbjednosni razmak i smjer pogleda.
Istraživači su otkrili da su vozači koji su koristili ekran osjetljiv na dodir imali znatno duža vremena reakcije u poređenju sa kontrolnom grupom ili grupom koja je koristila glasovno upravljanje.
Zadržavanje trake i ukupni kvalitet vožnje takođe su se pogoršali kod vozača koji su koristili ekran.
To je naročito važno pri vožnji većim brzinama, poput vožnje auto-putem, jer i mala razlika u vremenu nepažnje može značiti prelazak velike udaljenosti.
Ekrani oduzimaju mišićnu memoriju
Ručne kontrole znatno su manje ometajuće jer su mnogo lakše za korišćenje, kaže Hagani.
"Istina je da zahtijevaju da vozač skloni ruke s volana, ali mu omogućavaju da zadrži pogled na putu i ne zahtijevaju dug, neprekinut pogled. Vozači mogu brzo da nauče i oslone se na mišićnu memoriju potrebnu za korišćenje tastera i prekidača", objašnjava Hagani, "ali ekrani vozaču oduzimaju tu korisnu mogućnost".
Hagani ne osporava korisnost ekrana u automobilima, ali samo za funkcije koje nije potrebno podešavati dodirom tokom vožnje.
"Za obavljanje ključnih funkcija u automobilima trebalo bi da postoje fizički tasteri", kaže on.
Prema njegovim riječima, to uključuje upravljanje temperaturom, brisačima vjetrobrana ili jačinom zvuka radija, odnosno funkcije koje se često podešavaju tokom vožnje.
Te funkcije moraju biti dostupne tako da ih vozač može koristiti bez skretanja pogleda s puta.
"Čak i ako su uključene u meni na ekranu, vozači bi trebalo da ih mogu koristiti i pomoću tastera i prekidača", smatra Hogan.
Bonus video:
