Prijave stižu, strah i dalje koči: Od početka serijala “Vijesti” policija formirala 20 predmeta zbog zelenašenja

Policija istražuje 20 slučajeva kamatašenja, nakon što je u februaru formiran specijalizovani tim za borbu protiv zelenašenja, odgovoreno je “Vijestima” iz te institucije.

Poseban policijski tim oformljen je tokom velikog serijala “Vijesti” o tom nezakonitom poslu, a u kom je više desetina zelenaških žrtava pričalo kako su upali u dužničko ropstvo.

“U koordinaciji sa nadležnim državnim tužilaštvima, policijski službenici posebnog Tima koji se bavi navedenim krivičnim djelom postupaju u ukupno 20 predmeta”, kazali su iz Uprave policije.

Iz te institucije objašnjavaju da njihovi službenici postupaju u zakonom propisanim rokovima, u skladu sa prirodom i složenošću svakog pojedinačnog krivičnog djela.

“Krivično djelo zelenaštvo je specifično zbog načina izvršenja, što podrazumijeva otežano pribavljanje i analizu dokaza, te samim tim i duži period postupanja. Svi predmeti u radu Tima nalaze se u fazi izviđaja i realizuju se u kontinuiranoj koordinaciji sa nadležnim državnim tužilaštvima. O broju procesuiranih slučajeva se redovno izvještava kroz sredstva javnog informisanja, uz uvažavanje potrebe zaštite toka istrage i tajnosti predistražnih i istražnih radnji”, istakli su.

Navode i da je kroz obavještajni projekat “LOAN” - zelenaštvo, tokom januara, februara, marta i aprila 2026. godine, po liniji rada na ekonomskom kriminalitetu podnijeto sedam krivičnih prijava.

Navode i da je tokom prošle godine podnijeto 10 krivičnih prijava, a tokom 2023. godine sedam.

Kao glavne probleme u istragama zelenaštva i privođenja kamataša pravdi, iz Uprave policije kojom rukovodi Lazar Šćepanović, naglasili su nesaradnju oštećenih.

“Policijski službenici se u radu na ovim predmetima suočavaju sa nesaradnjom oštećenih lica, koji često ne raspolažu ili ne čuvaju relevantnu dokumentaciju, dokaze od značaja za postupak, kao i sa činjenicom da se ovakva krivična djela često ne prijavljuju zbog straha ili ličnih odnosa sa izvršiocima. Takođe, riječ je o krivičnom djelu izražene latentnosti, bez svjedoka prilikom predaje novca, jer se radnje najčešće odvijaju u zatvorenom krugu. Dodatno, formalni ugovori (notarski zapisi) često ne odražavaju stvarne dogovore, uključujući nesrazmjernu imovinsku korist, dok se kamate isplaćuju neformalno (‘na ruke’). Najčešće su u upotrebi ugovori o kupoprodaji pokretne i nepokretne imovine, ugovori o zajmu i zajedničkom ulaganju. U cilju prevazilaženja navedenih izazova, preduzimaju se pojačane operativne aktivnosti na terenu, unapređuje saradnja sa nadležnim institucijama, kao i kontinuirane aktivnosti usmjerene na ohrabrivanje građana da prijavljuju ovo krivično djelo”, objasnili su.

Istražuju i sami

Odgovarajući na pitanja, istakli su da policijski službenici postupaju i po prijavama građana i po službenoj dužnosti: “Kada postoji osnov sumnje da je izvršeno krivično djelo zelenaštvo”.

“U odnosu na prethodne godine evidentiran je porast kako broja prijava građana, tako i broja predmeta pokrenutih po službenoj dužnosti. Ovaj trend je rezultat većeg broja prijava oštećenih lica, operativnih saznanja, pojačanog terenskog rada, kao i otkrivanja povezanih mreža lica koja se bave ovom vrstom kriminaliteta tokom izviđajnih aktivnosti”, kazali su iz UP.

Iz te institucije naglašavaju da u istragama zelenašenja, njihovi službenici koriste sva zakonom dozvoljena sredstva i mjere, isključivo u saradnji i po nalozima nadležnih državnih tužilaštava.

“Sve aktivnosti se sprovode u cilju pribavljanja kvalitetnih dokaza koji omogućavaju uspješno vođenje krivičnih postupaka”.

Ocijenili su i da postoji potreba za razmatranjem pooštravanja kazni za zelenaše.

”Postoji potreba za razmatranjem izmjena u dijelu krivičnih sankcija, radi njihovog dodatnog pooštravanja u odnosu na izvršioce krivičnog djela zelenaštvo”.

Policija, prema njihovim tvrdnjama, ima dobru saradnju sa drugim institucijama u prijavljivanju i istraživanju slučajeva zelenašenja.

“Saradnja sa drugim institucijama je dobra i kontinuirana, posebno sa bankarskim sektorom, organima lokalne samouprave i državnim tužilaštvima, kroz razmjenu informacija i koordinisano postupanje. Dodatno unapređenje saradnje potrebno je u dijelu pravovremenog prijavljivanja sumnjivih aktivnosti i jačanja kontrole finansijskih transakcija kada postoji sumnja u krivično djelo zelenaštvo”, zaključili su iz UP.

Istraživanje “Vijesti pokazalo” je da zelenašenje u Crnoj Gori ne pogađa jednu određenu društvenu grupu. Novac od kamataša uzimaju ljudi svih uzrasta i profila: iz nužde, zbog dugova, ponekad i zbog loših odluka. Gotovo svi, međutim, dijele isti ishod: dug koji se ne smanjuje, imovina koja nestaje i strah koji ostaje dugo nakon što novca više nema. A nerijetko i tragediju - razvode, pokušaje samoubistva, samoubistva… U nekim slučajevima sve počne kao sitna pozajmica, a završi izgubljenim kućama, otetim imanjima prađedova, strahom u sopstvenom domu i spoznajom da u toj “igri” nijesi dužnik, nego talac.