O VASOVIM VODAMA

Beranselo u nedjelju održava referendum

MZ ima statutarno pravo na organizaciju lokalnog referenduma, ukoliko se narušava životna sredina, kao što je to u ovom slučaju
115 pregleda 2 komentar(a)
Ažurirano: 09.06.2012. 15:06h

U prigradskom naselju Beranselo sve je spremno za referendum po pitanju izgradnje regionalne sanitarne deponije na Vasovim vodama, koji će biti održan sjutra.

Referendum će, prema svim zakonskim pravilima i standardima, organizovati Mjesna zajednica, uz logostiku ekološke nevladine organizacije „Ozon“ iz Nikšića. To će biti prvi referendum takvog tipa u regionu, koji sprovodi i organizuje jedna mjesna zajednica.

„To je dokaz da smo mi iskoračili u demokratiji daleko ispred naše šire sredine. Ovo je posljednje zakonsko sredstvo koje koristimo, prije nego eventualno ponovo radikalizujemo proteste protiv izgradnje regionalne deponije na području naše mjesne zajednice“, kaže predsjednik MZ Beranselo Tiho Bogavac.

On tvrdi da MZ ima statutarno pravo na organizaciju lokalnog referenduma, ukoliko se narušava životna sredina, kao što je to u ovom slučaju.

„Mi smo se pisanim zahtjevima obraćali Opštini, odnosno Skupštini opštine, da oni organizuju referendum. Prvi put smo to učinili u novembru prošle godine, drugi put nekoliko mjeseci kasnije. Te zahtjeve je potpisalo mnogo više građana nego što je zakonski minimum, kada su oni dužni da po tome postupe. Oni nas, međutim, nijesu udostojili ni odgovora“, kaže Bogavac.

Organizacija o trošku MZ

U MZ Beranselo odlučili su nakon toga da sami i o sopstvenom trošku preuzmu organizaciju referenduma.

„Prema posljednjim i najnovijim podacima iz biračkog spiska, pravo glasa na ovom referendumu ima 1.171 punoljetni mještanin. Mi očekujemo masovan odziv, s obzirom na to da je zehtjeve za organizaciju ranije potpisalo preko 800 građana“, dodaje Bogavac.

Beranselo

Glasaće se na dva biračka mjesta, koja će biti otvorena sjutra tačno u osam sati, a zatvorena u 21 sat.

„Formirani su birački odbori koji će obaviti taj posao potpuno transparentno. Mi smo pozvali predstavnike Opštine da daju svoje članove odbora i da učestvuju u brojanju glasova, kako kasnije ne bi bilo nekih primjedaba“, kaže Bogavac.

Mještani Beransela su organizaciji referenduma pribjegli nakon što su u proteklih skoro dvije godine tri puta blokirali odvoz smeća na divlju deponiju Vasove vode, a sva tri protesta su okončana upotrebom sile.

Na Vasovim vodama najveća planina smeća

Prvi protesti počeli su u novembru 2010. godine. Ta blokada je razbijena donošenjem privremenih mjera. Kada je Viši sud oborio tu odluku, uslijedila je druga blokada krajem te godine, doček Nove godine na deponiji i 12 dana agonije za komunalce.

Lokalne vlasti su poslije neuspjelih pregovora i ubjeđivanja podnijele novu tužbu, „za smetnju posjeda“ protiv MZ, Savjeta o 45 građana. Osnovni sud je tužbu protiv MZ i Savjeta odbacio, dok je dvanaestorici mještana, uz maksimalno odugovlačenje sudskih procesa, prvostepeno zabranjeno da se dalje okupljaju na deponiji i ometaju odlaganje otpada. Na kraju su, poslije maksimalnog odugovlačenja po sudovima, i tih 12 „žigosanih“ oslobeđeni.

Treća i posljednja blokada odigrala se u maju prošle godine i ponovo je okončana primjenom policijske sile.

Početak priče o Vasovim vodama je medijska faktografija - američki državljanin porijeklom iz Beransela Jovan Lončar, cijepanje bilborda, i presuda po kojoj lokalne vlasti moraju vratiti Lončarev bilbord sa fotografijom divljeg smetlišta i pitanjem – Dokle?

Na Vasovim vodama je, u međuvremenu, napravljena najveća planina smeća na sjeveru Crne Gore, gdje je odloženo najmanje pola miliona tona otpada, uključujući i opasni medicinski. Zakon je jasan: ako se opasni otpad pomiješa sa komunalnim, onda sav otpad postaje opasan.

Opštinskim vlastima su u međuvremenu propali svi planovi i svi tenderi za izbor partnera koji bi eventualno gradio sanitarnu deponiju na Vasovim vodama. Istekle su im sve dozvole i saglasnosti. Komunalno preduzeće, tako, još od 2009. godine, kada je istekao privremeni ugovor napravljen nezakonito sa drugom mjesnom zajednicom, faktički nelegalno odlaže otpad na ovom mjestu. 

Opštinskim vlastima su u međuvremenu propali svi planovi i svi tenderi za izbor partnera koji bi eventualno gradio sanitarnu deponiju

Beranselo je zbog svega što se u tom prigradskom naselju dešava, privuklo pažnju šire crnogorske javnosti i postalo, kako kažu mještani, „simbol otpora bezakonju“. Njihov transparent sa natpisom „Beranselo je demokratija“, vijori se na svim MANS-ovim protestima.

Perović: Arhuska konvencija prekršena

Direktor NVO „Ozon“ Aleksandar Perović objašnjava da će njihovi predstavnici biti tu samo u smislu logistike. On smatra da su iscrpljene sve druge zakonske mogućnosti i da mještanima Beransela nije preostalo ništa drugo nego da sami raspišu i sprovedu referendum, „jer Opština ćuti više od pola godine u vezi sa zahtjevom da to oni sprovedu“.

„Državi su puna usta Arhuske konvencije, a ništa ne čine da je sprovode u djelo. U slučaju Vasovih voda, međunarodna Arhuska konvencija je prekršena u svim aspektima“, tvrdi Perović.

Naglašava da referendum u Beranselu nije zvaničan, i da zbog toga nije mogla da se dobije potvrda međunarodnih posmatrača da će u nedjelju biti u Beranama, ali kaže da će o ishodu biti svi obaviješteni.

„Mi ćemo se potruditi da napravimo snimak kompletnog procesa glasanja na oba biračka mjesta, u cilju transparentnosti, a onda ćemo, nakon što budemo imali zvanične rezultate, poslati dopise svim međunarodnim institucijama i zemljama koje su potpisale Arhusku konvenciju. Obavijestićemo ih o tome da je Opština osam mjeseci ignorisala zahtjev građana Beransela, i da su na kraju bili prinuđeni da referendum sprovedu sami“, kaže Perović.

Od „dokle” do „dosta”

Američki državljanin Jovan Lončar rekao je „Vijestima“ da stanovnici Beransela činom referenduma pokazuju da su osvojili stepen slobode i demokratije koji drugi nijesu.

„Mi smo u svemu postupali po zakonu i pokazali istovremeno da su Opština i država ti koji krše zakon. I sada radimo po zakonu, a volja naroda se mora poštovati. Da su narod Beransela pitali prije pet godina, nikada na Vasovim vodama ne bi bilo ni divlje deponije. Oni su ti koji od početka rade ispod žita. Zamislite samo da su se sa mještanima druge mjesne zajednice dogovorili da grade deponiju na teritoriji naše mjesne zajednice. Tako više ne može. Ja sam na bilbordu napisao - dokle, a sada kažem - dosta!“ kazao je Lončar.

Galerija

Preporučujemo za Vas