Kadrovski izazovi u zdravstvu nijesu novost u opštinama, ali primjer Pljevalja slikovito pokazuje koliko se ne poklapaju sistematizacija radnih mjesta, stvarne potrebe stanovništva i raspoloživi medicinski kadar.
Sistematizacije se često zasnivaju na zastarjelim demografskim podacima, dok se stvarne potrebe stanovništva mijenjaju mnogo brže.
Direktor Doma zdravlja Pljevlja Marko Terzić ukazuje na to da je jedan od najvećih problema nedostatak pedijatara, ali i da je pitanje koliko je važeća sistematizacija uopšte realna u odnosu na današnje stanje na terenu.
Prema postojećem aktu, Dom zdravlja bi trebalo da ima šest pedijatara. U praksi ih je trenutno troje, od kojih je jedan pred penzijom.
Dodatno opterećenje predstavlja činjenica da Žabljak nema svog pedijatra, pa pljevaljski dva puta sedmično, nakon redovnog radnog vremena, odlaze na ispomoć. U ambulanti na Žabljaku povremeno radi i pedijatar iz Nikšića, koji dolazi dva do tri puta mjesečno. I pored pokušaja da obezbijede novi kadar, uključujući ponudu stana i dodatnih naknada na Žabljaku, interesovanja ljekara nema.
Problem nedostatka pedijatara, kako ističe Terzić, nije karakterističan samo za Pljevlja, već je prisutan širom Crne Gore i regiona.
Međutim, Terzić smatra da je ključno pitanje da li je Pljevljima zaista potrebno šest pedijatara.
“Ta sistematizacija donijeta je u vrijeme kada je opština imala više od 40.000 stanovnika i znatno veći broj djece. Danas je demografska slika znatno drugačija, broj stanovnika kontinuirano opada, a broj novorođene djece iz godine u godinu je sve manji”, rekao je Terzić.
On kaže da će resorno Ministarstvo, prema njegovom saznanju, u narednom periodu donijeti novi pravilnik o sistematizaciji radnih mjesta u zdravstvenim ustanovama.
“Smatram da bi po novoj, realnoj sistematizaciji, četiri pedijatra bila sasvim dovoljna za potrebe Pljevalja. Time bi ljekari bili manje opterećeni, mogli bi redovno da koriste godišnje odmore i odsustva za stručna usavršavanja, a kvalitet zdravstvene zaštite ne bi bio ugrožen”.
Jedan ljekar na 970 djece
Prema podacima Doma zdravlja, u Pljevljima je trenutno registrovano 2.910 djece. Standardi predviđaju da jedan pedijatar brine o najmanje 1.000, a najviše 2.000 djece uzrasta do 16 godina. To znači da tri pedijatra u Pljevljima prosječno pokrivaju po oko 970 djece po ljekaru, što je, prema ocjeni uprave, u okvirima propisanih normi.
Terzić navodi da, gledano kroz standarde, ustanova ima dovoljan broj pedijatara u odnosu na broj registrovane djece. Na Žabljaku, koji organizaciono pripada Domu zdravlja Pljevlja, registrovano je 456 djece uzrasta do 19 godina, ali taj grad nema stalno zaposlenog pedijatra.
Dom zdravlja u Pljevljima ima i 13 izabranih ljekara za odrasle na oko 19.000 registrovanih osiguranika, dok su na Žabljaku angažovana dva ljekara za odrasle.
Ipak, Terzić upozorava da će u narednih pet godina čak deset ljekara otići u penziju, što predstavlja ozbiljan izazov za funkcionisanje ove zdravstvene ustanove.
Slaba zainteresovanost mladih ljekara da se nakon studija vrate u Pljevlja dodatno komplikuje situaciju. Ipak, uskoro se očekuje pojačanje jer jedan doktor privodi kraju specijalizaciju iz oftalmologije, a jedna doktorka specijalizaciju iz medicine rada, i uskoro bi trebalo da se priključe timu Doma zdravlja.
Ustanova trenutno ima jednog ginekologa na 5.613 registrovanih žena. Prema standardima, jedan ginekolog predviđen je na oko 8.000 stanovnika, što znači da je i na toj poziciji broj ljekara formalno u skladu sa normama, ali bi, kako ističe Terzić, bilo dobro da imaju još makar jednog ginekologa.
Psihijatrijske usluge pokriva ljekar u penziji.
Dom zdravlja ima i jednog ljekara na specijalizaciji iz interne medicine, odnosno pneumofiziologije.
U Opštoj bolnici Pljevlja, prema riječima direktora Saše Grbovića, na dječijem odjeljenju rade dva pedijatra, koliko je i predviđeno sistematizacijom, te je taj broj u potpunosti usklađen sa brojem djece koja se rađaju i liječe.
Ipak, bolnica se suočava sa nedostatkom drugih specijalista. Nedostaju radiolozi, anesteziolog i biohemičari, a na pojedinim pozicijama angažuju se ljekari koji su već u penziji, ili dolaze sa strane.
Iz zdravstvenih ustanova poručuju da će uprkos svim izazovima nastaviti da unapređuju uslove rada i kvalitet zdravstvene zaštite. Ipak, sve je izvjesnije da će rješenje zahtijevati ne samo nova zapošljavanja, već i ozbiljnu reviziju sistematizacija i njihovo prilagođavanje realnoj demografskoj slici.
Bonus video:
