Slovenija i Crna Gora, kroz istoriju, uglavnom su pratile različite puteve, ali su neke geografske, kulturne, istorijske i druge karakteristike ipak slične. Ta dvojnost, njihove sličnosti s jedne, i razlike s druge strane, bile su glavni motiv za izradu monografije “Rasprave o planinama Crne Gore i Slovenije” (Discourses on Mountaints of Montenegro and Slovenia), koja je promovisana juče u Rektoratu Univerziteta Crne Gore (UCG).
Urednici publikacije, čiji je izdavač “Springer”, su dr Matija Zorn sa Geografskog instituta “Anton Melik” i dr Peter Mikša sa Filozofskog fakulteta Univerziteta u Ljubljani, Slovenija, i dr Olga Pelcer-Vujačić sa Istorijskog instituta UCG. Nadaju se podršci za slična istraživanja.
Mikša je, pored ostalog, juče podsjetio na početke ideje, prije desetak godina, te ukazao koliko zapravo vremena zahtijeva rad na sličnom izdanju.
“Ponosan sam što sam dio ove priče”, poručio je on, uz opasku i da je, zahvaljujući istraživanju stekao i brojne prijatelje u Crnoj Gori.
“Ova knjiga jedna je od stepenica koje su se dogodile na ovom putu”, rekao je on, citirajući slovenačkog alpinistu i penjača Nejca Zaplotnika, koji je u autobiografskoj knjizi “Put”, pored ostalog, kazao da nije važan cilj, nego je važan put i da kad znaš šta je put, onda nosiš cilj uvijek sa sobom.
Knjiga sadrži radove 45 istraživača i istraživačica, pretežno iz Crne Gore i Slovenije, koji razmatraju geografske, arheološke, istorijske, identitetske, ekološke… karakteristike planina u obje zemlje.
Dr Milan Marković sa Biotehničkog fakulteta UCG tokom prezentacije izdvojio je nekoliko radova, među kojima rad o katunima Ivana Lakovića sa Istorijskog instituta UCG. Laković u radu ukazuje na nekadašnji ekonomski i društveni značaj katuna, kako su zbog promjena u društveno-ekonomskim uslovima posetepeno izgubili svoju funkciju, da su danas velikim dijelom napušteni, a da se na planinama pojavljuju novi oblici korišćenja kroz vikend naselja…
“U manjim društvima kao što je crnogorsko, svako pozitivno angažovanje može imati vidljiv uticaj na opšti razvoj, istovremeno čuvajući važne segmente ovog izuzetno važnog kulturnog nasljeđa”, citirao je Marković dio iz teksta Ivana Lakovića.
Marković je u tom smislu citirao i rad arhitektice Aleksandre Kapetanović, koja predlaže da bi, u cilju očuvanja izuzetno vrijedne kulturne baštine, katune trebalo posmatrati kao dio ukupnog kulturnog pejzaža planina.
Dr Rade Šarović sa Filozofskog fakulteta u Nikšiću kazao je da istraživanja u svijetu govore da se čovjek današnjice mijenja, da se mijenja njegov odnos prema prirodi:
“Da se mijenja i kvari njegov odnos prema planini, da na neki način nasljeđe koje dolazi nakon njega može biti još egoističnije nego što je on sam. Generacije koje dolaze odrastaju u svijetu digitalne prezasićenosti, vještačke inteligencije… Rješenja u razvijenim zemljama su našli upravo u ovakvim projektima, tako što su ih forsirali, tako što su čuvali prirodu i prirodno okruženje i akcentovali stalni dodir mladih sa prirodom”, kazao je Šarović.
Monografija “Rasprave o planinama Crne Gore i Slovenije”, poručili su urednici, prva je knjiga na engleskom jeziku koja upoređuje planinske diskurse među zemljama jugoistočne Evrope. Dostupna je besplatno za preuzimanje sa vebsajta izdavača, a zainteresovani na istoj lokaciji mogu da kupe i štampano izdanje.
Urednici su kazali da bi značajno bilo da u budućnosti između istraživačkih agencija Crne Gore i Slovenije bude postignut sporazum, koji bi omogućio zajedničke istraživačke projekte. Kako su dodali, Slovenačka istraživačka agencija (ARIS) već ima takav ugovor sa osam zemalja, među kojima su Austrija, Hrvatska, Njemačka...
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
