NVO 35mm: Non-pejper EK potvrđuje da novinari u Crnoj Gori i dalje ne rade u bezbjednom okruženju

Nevladina organizacija (NVO) 35mm saopštila je da najnoviji non-pejper Evropske komisije potvrđuje višegodišnja upozorenja da Crna Gora još nije obezbijedila ambijent u kojem novinari mogu da rade slobodno, sigurno i dostojanstveno.

Iz te organizacije naveli su da izostaje vidljiv napredak u rasvjetljavanju najtežih slučajeva napada na novinare i medije, podsjećajući da su tokom prethodne godine zabilježena 33 napada i prijetnje novinarima i novinarkama. U više od polovine slučajeva riječ je o ženama, što potvrđuje da pritisci u medijskom sektoru imaju i jasnu rodnu dimenziju, saopštili su iz 35mm.

Kao jedan od najtežih incidenata izdvojili su fizički napad na fotoreportere Borisa Pejovića iz "Vijesti" i Steva Vasiljevića iz "Pobjede" tokom izvještavanja sa uklanjanja spomenika Pavlu Đurišiću u Gornjem Zaostru kod Berana.

"Među najtežim incidentima izdvaja se fizički napad na fotoreportere Borisа Pejovića (Vijesti) i Steva Vasiljevića (Pobjeda) tokom izvještavanja sa uklanjanja spomenika Pavlu Đurišiću u Gornjem Zaostru kod Berana, kada je veća grupa okupljenih napala novinare dok su obavljali svoj posao na terenu. Takođe, novinar Nikola Saveljić (Vijesti) bio je u decembru izložen verbalnom zastrašivanju i 'upozorenju' da ne postavlja 'provokativna pitanja', uz poruku da bi u suprotnom mogao 'loše završiti', nakon javnog komentara poslanika Milana Kneževića na njegovo novinarsko pitanje. Dodatno zabrinjava i širi obrazac politički motivisanih pritisaka i javnih napada na medije. U više slučajeva novinari i urednici bili su meta verbalnih diskreditacija od strane visokih zvaničnika i javnih funkcionera, uključujući i seksističke i uvredljive objave usmjerene prema novinarkama i urednicama, među kojima je i slučaj Milke Tadić Mijović, koja je bila meta takve vrste napada na društvenim mrežama od strane predsjednika Opštine Pljevlja Daria Vraneša", navodi se u saopštenju.

Posebno zabrinjavajućim u NVO 35mm ocijenili su kontinuirano targetiranje novinarki na internetu kroz prijetnje smrću, uvrede i kampanje diskreditacije.

"Novinarka Jelena Jovanović (Vijesti) bila je više puta meta prijetnji i uvreda sa različitih naloga na društvenim mrežama, urednica Danica Nikolić (M portal) dobijala je prijetnje putem elektronske pošte, dok je novinarka Itana Kaluđerović (TV E) bila izložena direktnim prijetnjama putem svog privatnog Facebook naloga. Iako je u pojedinim slučajevima došlo do sudskih epiloga, činjenica da se napadi nastavljaju pokazuje da institucionalni odgovor i dalje nije ni dovoljno brz ni odvraćajući", stoji u saopštenju.

Oni su naveli da Evropska komisija u non-pejperu ukazuje i na nastavak političkih pritisaka i javnih diskreditacija medija, koje se najčešće ogledaju kroz pokušaje delegitimizacije novinara i redakcija koje kritički izvještavaju o radu vlasti i drugih centara moći.

"Dodatno, dio uticaja na medijski prostor dolazi preko regionalnih digitalnih portala, najčešće sa sjedištem u Srbiji, koji sa netransparentnim vlasništvom i nejasnim uredničkim strukturama značajno utiču na javno mnjenje u Crnoj Gori, što ponovo otvara pitanje ko stoji iza sadržaja koje građani svakodnevno čitaju", kazali su iz te NVO.

Navode i da nalazi Evropske komisije koji se odnose na Radio-televiziju Crne Gore (RTCG) i regulatorna tijela potvrđuju da pitanje nezavisnosti medijskih institucija ostaje otvoreno.

"Dugotrajni sporovi oko izbora rukovodstva RTCG, kao i postupci i optužbe koje prate rad Savjeta, ozbiljno narušavaju kredibilitet javnog servisa i povjerenje građana u njegovu nezavisnost", ocijenili su.

Iz te organizacije ukazali su i na težak položaj medijskih radnika, navodeći da nesigurni ugovori o radu i zarade ispod državnog prosjeka direktno utiču na kvalitet novinarstva i profesionalnu autonomiju medija.

NVO 35mm pozvala je nadležne institucije da nalaze Evropske komisije ne posmatraju samo kao formalnu obavezu u procesu evropskih integracija, već kao ozbiljno upozorenje da su potrebne hitne i suštinske promjene.

"To uključuje efikasno procesuiranje napada na novinare, depolitizaciju medijskih institucija, punu transparentnost medijskog vlasništva i poboljšanje radnih i socijalnih uslova u medijskom sektoru. Jer bez slobodnih medija nema ni odgovorne vlasti, ni informisanih građana, ni stvarne demokratije", zaključuje se u saopštenju.