Od Cetinja, preko Norveške, do SAD: Luka Perišić studiraće na Vanderbilt univerzitetu uz stipendiju od 400.000 dolara

Na Cetinju nije neobično sresti mlade ljude s velikim ambicijama. Nekadašnja prijestonica Crne Gore oduvijek je bila grad u kojem se obrazovanje cijenilo, a znanje smatralo jednom od najvažnijih vrijednosti. Ipak, malo je priča koje posljednjih godina tako jasno pokazuju koliko daleko mogu da odvedu rad, posvećenost i spremnost da se iskoristi svaka prilika kao što je priča Luke Perišića.

Iako je tek na početku akademskog puta, Luka Perišić već predstavlja primjer nove generacije crnogorskih studenata. Generacije koja bez straha konkuriše najboljim univerzitetima svijeta, koja se takmiči sa vršnjacima iz mnogo većih i bogatijih zemalja i koja pokazuje da porijeklo ne mora određivati granice mogućeg.

Mladi Cetinjanin će studirati na Vanderbilt Univerzitetu u Sjedinjenim Američkim Državama, jednom od najprestižnijih američkih univerziteta, zahvaljujući punoj stipendiji vrijednoj oko 400.000 dolara, koja pokriva školarinu, smještaj, ishranu, putne troškove i lične izdatke.

Lukina priča ide od Cetinja, preko Norveške, do Sjedinjenih Američkih Država. Perišićev put pokazuje da se najveće prilike često rađaju upravo tamo gdje postoji spremnost da se napravi prvi korak.

Put do takvog uspjeha nije počeo u Americi niti u velikim svjetskim centrima obrazovanja. Počeo je u učionicama osnovne škole na Cetinju.

“Moje školovanje u Crnoj Gori pamtim kao period tokom kojeg sam imao veliku podršku nastavnika, profesora, porodice i lokalne zajednice”, kaže Perišić.

U njegovoj priči nema jednog presudnog trenutka koji je sve promijenio. Umjesto toga, riječ je o nizu iskustava koja su se godinama slagala jedno na drugo. Osnovna škola “Njegoš”, potom cetinjska Gimnazija, brojne vannastavne aktivnosti, programi za mlade i ljudi koji su ga podsticali da razvija svoja interesovanja postali su temelji na kojima će kasnije graditi međunarodnu akademsku karijeru.

Posebno mjesto u njegovom razvoju zauzimaju organizacije poput Američkog ugla i Crvenog krsta. Upravo su takvi programi mladima pružali priliku da steknu dodatna znanja, razviju komunikacione i organizacione vještine i upoznaju vršnjake sa sličnim interesovanjima.

“Trudio sam se da iskoristim svaku priliku koja mi se pružala, kako kroz nastavu tako i kroz vannastavne aktivnosti”, kaže.

Široko obrazovanje koje je stekao u crnogorskom školskom sistemu danas smatra jednom od svojih prednosti. Iako ga je najviše privlačio svijet matematike, fizike i tehničkih nauka, uvjeren je da mu je upravo raznovrsnost predmeta pomogla da razvije interdisciplinarni način razmišljanja.

Prekretnica u srednjoj školi

Prekretnica dolazi tokom srednje škole, kada dobija priliku da pohađa UWC Red Cross Nordic u Norveškoj. Zahvaljujući punoj stipendiji Shelby Davis fondacije i nacionalnog komiteta, našao se među učenicima iz cijelog svijeta koji su okupljeni u okviru jednog od najuglednijih međunarodnih obrazovnih programa.

Za mladića koji je dotad život provodio uglavnom između škole, porodice i prijatelja na Cetinju, odlazak u Norvešku predstavljao je susret sa potpuno novim svijetom.

“Prvi put sam živio i učio sa ljudima iz desetina različitih zemalja, kultura i životnih okolnosti”, prisjeća se.

Na UWC-u je svakodnevno bio okružen mladim ljudima koji dolaze iz ratom pogođenih područja, zemalja sa potpuno drugačijim političkim sistemima i društava koja se suočavaju sa izazovima o kojima je ranije znao uglavnom iz knjiga ili medija.

“Kada upoznate nekoga čiji život direktno oblikuju određeni društveni problemi, sve postaje mnogo stvarnije”, kaže.

Takvo iskustvo promijenilo je način na koji posmatra svijet. Različitost više nije bila samo ideja o kojoj se govori na časovima građanskog obrazovanja, već svakodnevna stvarnost.

Paralelno sa tim iskustvom, upoznavao je i drugačiji obrazovni sistem. International Baccalaureate program omogućio mu je da se više fokusira na oblasti koje ga zaista zanimaju i da razvija analitičke sposobnosti kroz istraživački rad i samostalne projekte.

Upravo tada počinje ozbiljno da razmišlja o nastavku školovanja u inostranstvu.

Za mnoge srednjoškolce prijava na američke univerzitete djeluje kao gotovo nedostižan cilj. Proces je dug, složen i zahtijeva mnogo više od dobrih ocjena. Kandidati moraju dokazati akademsku izvrsnost, ali i pokazati karakter, liderske sposobnosti, društveni angažman i potencijal za doprinos zajednici.

Perišić je kroz taj proces prošao tokom posljednjih godina srednje škole.

Prijave su podrazumijevale pisanje više eseja, prikupljanje preporuka profesora, dokumentovanje vannastavnih aktivnosti i detaljno predstavljanje ličnih postignuća.

“Na univerzitetima poput Vanderbilta veliki broj kandidata ima vrhunske ocjene. Ono što često pravi razliku jesu inicijative, iskustva i doprinos zajednici”, objašnjava.

Upravo zbog toga prijavni proces traje mjesecima. Kandidati ne šalju samo školske rezultate, već pokušavaju da univerzitetima pokažu ko su kao osobe.

Za studente iz manjih zemalja poput Crne Gore dodatni izazov predstavlja i činjenica da dolaze iz sistema koji američke komisije često slabije poznaju. Zato je neophodno detaljno objasniti kontekst, dostignuća i značaj aktivnosti kojima su se bavili.

Rezultati su stigli nakon višemjesečnog rada.

Pored Vanderbilta, Perišić je primljen i na Boston University, Case Western Reserve University, Macalester College, University College London i NYU Abu Dhabi, uz izuzetno izdašne finansijske pakete.

Ipak, izbor je pao na Vanderbilt.

Univerzitet u Nešvilu godinama se nalazi među najboljim američkim visokoškolskim ustanovama. Posebno je poznat po programima iz inženjerstva, medicine, ekonomije i istraživanja.

“Stekao sam utisak da je riječ o univerzitetu koji ulaže mnogo u razvoj svojih studenata, ne samo akademski već i lično”, kaže Perišić.

Njegov izbor studija nije bio slučajan. Mašinsko inženjerstvo ga privlači još od djetinjstva.

“Oduvijek me zanimalo kako stvari funkcionišu i kako se od pojedinačnih komponenti stvaraju složeni sistemi”.

Planira da se kasnije usmjeri prema vazduhoplovnom inženjerstvu, oblasti koja objedinjuje matematiku, fiziku i tehnološke inovacije.

Inženjerstvo i finansije

Istovremeno želi da studira i finansije kao sporednu oblast. Takva kombinacija postaje sve popularnija među studentima koji žele da povežu tehničko znanje sa razumijevanjem ekonomskih procesa.

Ipak, koliko god da je posvećen studijama i životu u Americi, Perišić ne prekida vezu sa Crnom Gorom. Redovno prati politička, društvena i ekonomska dešavanja i smatra da zemlja ima značajan potencijal za razvoj.

Njegova priča uklapa se u širu sliku generacije mladih ljudi koja odlazi na školovanje u inostranstvo. Posljednjih godina sve veći broj crnogorskih učenika upisuje prestižne univerzitete širom Evrope i Amerike. Istovremeno, pitanje njihovog povratka postaje jedno od najvažnijih razvojnih pitanja države.

Perišić vjeruje da većina mladih ljudi ne želi trajno da prekine veze sa svojom zemljom.

“Mnogi studenti žele da doprinesu Crnoj Gori, ali istovremeno traže okruženje u kojem mogu profesionalno da rastu”.

Upravo zbog toga smatra da država mora nastaviti da razvija privredu i stvara mogućnosti za zapošljavanje u visoko specijalizovanim sektorima.

Mnogi studenti danas stiču znanja iz oblasti koje su među najtraženijima u svijetu, od naprednih tehnologija i vještačke inteligencije do vazduhoplovstva i biotehnologije. Ukoliko žele da se vrate, potrebno je da pronađu okruženje koje može da iskoristi njihovo znanje.

“Mladi žele da žive u sistemu u kojem se znanje, rad i rezultati vrednuju više od ličnih poznanstava”, poručuje Luka Perišić koji u tome vidi jedan od ključnih uslova za povratak obrazovanih ljudi.

Vanderbilt univerzitet

Vanderbilt univerzitet je jedan od najprestižnijih privatnih istraživačkih univerziteta u Sjedinjenim Američkim Državama. Osnovan je 1873. godine u Nešvilu, u saveznoj državi Tenesi, zahvaljujući donaciji američkog industrijalca Kornelijusa Vanderbilta, po kojem je univerzitet dobio ime.

Danas na Vanderbiltu studira više od 13.500 studenata, od čega je oko 7.200 na osnovnim studijama. Univerzitet je poznat po malom odnosu broja studenata i profesora (8:1), što omogućava intenzivan rad u manjim grupama i blisku saradnju sa nastavnim osobljem.

Posebno je cijenjen zbog programa iz inženjerstva, medicine, ekonomije, prava i društvenih nauka, dok se njegova Škola inženjerstva smatra jednom od najjačih privatnih inženjerskih škola na jugu SAD.

Vanderbilt spada među univerzitete sa veoma selektivnim prijemom studenata i redovno se nalazi među 20 najboljih američkih univerziteta na relevantnim nacionalnim rang-listama.

Među bivšim studentima i profesorima nalaze se nobelovci, američki političari, ambasadori, sudije Vrhovnog suda SAD, uspješni preduzetnici i naučnici