Dva udruženja penzionera protiv modela kojim se doprinosi na PIO smanjuju na nula odsto

Udruženja "Pokret penzionera Crne Gore" i "Za dostojanstven život čovjeka" pozdravljaju sve mjere koje podižu standard građana, ali se protive modelu kojim bi se doprinosi za penzijsko i invalidsko osiguranje smanjili na nula odsto, saopštili su njihovi predstavnici.

„Penzioneri nijesu protiv rasta plata. Protiv smo da se taj rast gradi ukidanjem jedine izvjesne prihodne osnove sistema od kojeg živi više od 130 hiljada korisnika, bez javne analize održivosti, uz dalje zaostajanje već niske prosječne penzije za prosječnom zaradom“, navodi se u zajedničkom saopštenju udruženja povodom najave Vladinog modela povećanja minimalnih zarada od januara.

Oni smatraju da Fond penzijskog i invalidskog osiguranja (PIO) već nije samoodrživ, te da ukidanje doprinosa ne ukida obavezu prema penzionerima - skida namjenski prihod i prebacuje teret na trezor, odnosno na sve građane.

„To nije reforma. To je premještanje rupe“, poručili su predstavnici penzionera.

Oni su dodali d asa rastom obaveza, prihod nestaje.

„Ako zarade rastu, a penzije ih formalno prate, rashod Fonda PIO raste baš kad izvorni prihod padne na nulu. U demografski staroj zemlji, to ugrožava sigurnost penzija i ostavlja buduće naraštaje bez modela“, upozorili su predstavnici udružanja.

Oni su kazali da bi usvajanjem Vladinog Euro modela prosječna penzija pala sa niskih 54 odsto na još nižih 43 odsto prosječne zarade.

„To je srž paketa za penzionera. Zamjenska stopa plate za penziju se ne podiže, već se lomi na istorijski minimum. To relativno osiromašenje prema aktivnom radniku je oko 20 odsto: manje mesa i lijeka, teža kirija i režija, veća zavisnost od porodice i humanitarnih organizacija, kao i tanja rezerva za zimu i bolest. Jednokratnih 100 eura to ne nadoknađuje, jer se cijene i standard vežu za novu, višu platu, a ne za staru penziju“, navedeno je u saopštenju.

U udruženjima penzionera smatraju da nominalni rast ne podrazumijeva dostojanstvo.

„Najniža penzija danas je 456 eura, prosječna 562 eura. Većina prima ispod ili oko prosjeka. Ako se, kao poslije prethodnih paketa Evropa sad, rasplamsa inflacija i uvoz, jedini logičan ishod ovog modela je da će penzioner na papiru imati veću penziju, a u prodavnici, apoteci i ambulanti sve manje“, objasnili su predstavnici penzionera.

Oni su upozorili da evropski put ne trpi fiskalnu improvizaciju, a da članstvo i pretpristupna sredstva nijesu zamjena za domaće prihode iz kojih se plaćaju penzije, zdravstvo i socijala.

„Evropski fondovi grade put i institucije, ne tekuće penzije. Tranzicioni deficit od četiri do pet odsto BDP-a narfedne godine ide nasuprot pravilima koja država prepisuje iz evropskog okvira“, rekli su iz udruženja.

Oni su dodali da je vještačkih 60 odsto sa minimalnom penzijom, dok osam od deset korisnika prima minimalnu ili penziju do visine prosjeka.

„To nije slika radnog vijeka, nego lošeg obuhvata, netačnog vrednovanja staža, niskog minimuma i politike koja je minimum pretvorila u standard. Euro model to ne dira. Ako se minimum samo pomjeri naviše, a formula ostane ista, većina ostaje sabijena uz dno samo sa nešto većom nominalom“, poručili su iz udruženja.

Oni su naveli da ostale penzije ostaju niske.

„Ko nije na minimumu penzije, često je tek neznatno iznad. Jaz između 40 godina rada i iznosa na penzijskom računu ostaje. Rast plata aktivnih ne popravlja, već odobrene penzije. Bez revizije osnova, bodova i najnižeg iznosa, praćenje zarada ostaje parola“, poručili su iz udruženja.

Usklađivanje se, prema njihovim riječima, računa na zastarjelim ili nepotpunim podacima, pa penzioner dobije manje nego što zakon predviđa.

„I to malo što dobijaju kasni, pa od dana kad rast plata i cijena uđe u život do dana kad korekcija stigne na račun penzionera, prođu mjeseci. Predviđena četiri usklađivanja godišnje, ne mogu toda promijene ako ostane isti netačan obračun i isti zastoj. Takvim načinom gubi se 200 dana u godini na štetu niskog godišnjeg usklađivanja“, rekli su iz udruženja.

Oni su saopštili da penzija svakog mjeseca kasni oko 20 dana.

„To nije tehnika. To je kirija, lijek, struja i hrana koje trebaju 1. u mjesecu, a novac stiže tek pred kraj druge dekade. To je stalni život na dug, pozajmicu ili sramotu da se pitaju najbliži. Dok se isplata ne vrati na početak mjeseca, priča o evropskom standardu je prazna“, poručili su predstavnici penzionera.

Izvjesno je, prema njihovim riječima, značajno uvećanje inflacije zbog naglog skoka zarada.

„Uvozimo hranu, gorivo, ljekove i gotovo sve iz penzionerske korpe. Nagli rast minimalaca i neto plata diže potražnju brže od domaće ponude. Dio novca ide u uvoz, dio u cijene. Penzija se usklađuje sa zakašnjenjem dok cijena hljeba, lijeka i režija ne čeka. Penzioner prvi plati inflaciju, a posljednji dobije nadoknadu“, navodi se u saopštenju.

Oni smatraju da penzioneri ne smiju biti relativni gubitnici „evropskih plata“.

„Ako plate oštro skaču, a prosječna penzija sa 54 odsto pada na 43 odsto prosječne zarade, sistem poručuje da se radni vijek manje cijeni od tekuće plate. Odbijamo ideju da će budući penzioneri starost rješavati milošću vlasti i rizičnim privatnim fondovima. Javni penzijski sistem je civilizacijska tekovina, ne usluga za one koji mogu da plate privatno penzijsko osiguranje“, rekli su iz udruženja.

Oni su pitali i da li je moguće da sve to prolazi „ispod radara“ dvojice ministara koji brinu o socijalnom sistemu i novoimenovane potpredsjednice Vlade.