RSF: Prodaja nezavisnih medija u Crnoj Gori i Srbiji Alpac Capitalu mogla bi dovesti do političkog uticaja na njih

Način na koji se finansira portugalska investiciona grupa Alpac Capital, koja namjerava da preuzme nezavisne medije u Crnoj Gori i Srbiji, nije javno poznat, pa bi eventualna prodaja tih medija Alpac-u mogla dovesti do političkog uticaja na njih.

To se navodi u saopštenju Reportera bez granica (Reporters sans frontières - RSF).

Iz te organizacije ističu da su zabrinuti da bi prodaja mogla dovesti do političkog uticaja na medije u okviru Adria News Network (ANN) ( čiji su dio Vijesti, N1, Nova S, Radar, Danas...) i stoga pozivaju na potpunu transparentnost finansiranja, kao i na uspostavljanje obavezujućih i sprovodivih garancija uredničke nezavisnosti prije nego što evropski nadležni organi odobre ovu transakciju.

"Evropski medijski organi i tijela za zaštitu konkurencije — uključujući crnogorsko tijelo za zaštitu konkurencije, kao i Vladu Luksemburga i tamošnjeg regulatora za medije — pripremaju se da razmotre prodaju ANN-a od strane United Groupa sa sjedištem u Luksemburgu. Riječ je o medijskoj grupi čiji portfolio obuhvata N1, posljednji veliki nezavisni televizijski kanal u Srbiji, Vijesti, jedan od vodećih informativnih medija u Crnoj Gori, kao i televizijske stanice u članicama Evropske unije Hrvatskoj i Sloveniji. Prodaja će vjerovatno preoblikovati medijsku scenu na Balkanu, ali izvor sredstava koja koristi potencijalni kupac, portugalska investiciona grupa Alpac Capital, nije javno objavljen", piše u saopštenju RSF objavljenom na njihovom sajtu.

Oni dodaju da su istraživački mediji OCCRP i KRIK objavili 2025. godine snimak koji je procurio u javnost, a na kojem izvršni direktori United Groupa i srpskog državnog operatera Telekom Srbija razgovaraju o tome kako odgovoriti na zahtjeve za smjenu medijskih rukovodilaca, koji se pripisuju predsjedniku Srbije Aleksandru Vučiću.

"Njegovi napadi na N1 doprinijeli su tome da se nađe na RSF-ovoj listi Predatora slobode medija za 2025. godinu. Pored toga, prema zajedničkom istraživanju listova Le Monde, Expresso i Direkt36, Alpac Capital je 2022. godine kupio svoju glavnu medijsku imovinu, panevropsku televizijsku mrežu Euronews, djelimično zahvaljujući sredstvima iz izvora bliskih bivšem mađarskom premijeru Viktoru Orbanu — savezniku predsjednika Srbije i još jednom predatoru slobode medija", ističe se u saopštenju.

Direktor Praškog biroa RSF-a, Pavol Szalai, kazao je da prodaja ANN-a predstavlja zemljotres u vlasničkoj strukturi medija na Balkanu, dok ključne informacije o finansiranju i čvrstim mehanizmima zaštite između vlasnika i redakcija nijesu dostupne.

"Netransparentno finansiranje pogoduje opasnim vezama, koje mogu ugroziti uredničku nezavisnost ovih medija — nezavisnost koju su istorijski oličavali balkanski mediji N1 i Vijesti, dvije medijske kuće koje su bile na meti vlasti Srbije. Pozivamo Alpac Capital da objavi te informacije, a evropske regulatore da odobrenje preuzimanja uslove stvarnim i provjerljivim garancijama uredničke nezavisnosti", rekao je on.

Urednička nezavisnost dovedena u pitanje

Kako se navodi u saopštenju RSF-a, nakon što je srpski istraživački medij KRIK 14. maja 2026. godine objavio nacrt ugovora, transakcija je zvanično najavljena 29. maja, a njeno zaključenje planirano je za drugu polovinu 2026. godine.

Transakcija je formalno strukturirana kao prodaja između dvije kompanije registrovane u Luksemburgu: Summer Parent S.à r.l., krajnjeg akcionara United Groupa, i European Future Media Investmentsa, subjekta u vlasništvu Alpac Capitala.

"U zajedničkom saopštenju za javnost Alpac Capital i United Group ističu postojeći 'okvir upravljanja' ANN-a, koji predstavljaju kao 'najefikasniji način zaštite uredničke nezavisnosti, uz istovremeno obezbjeđivanje stabilnosti, transparentnosti i otpornosti poslovanja'. U saopštenju se tvrdi da je 'Alpac Capital izabran zato što je ponudio najveću vrijednost, uz istovremeno ispunjavanje principa upravljanja i nezavisnosti utvrđenih od samog početka'", ističe se u saopštenju.

Kada ih je RSF, kako se navodi, kontaktirao radi dobijanja detalja o finansiranju, garancijama uredničke nezavisnosti i drugim aspektima transakcije, ni Alpac Capital ni njegov izvršni direktor Pedro Vargas David nijesu odgovorili.

"Srbija se nalazi na 104, a Crna Gora na 41. mjestu među 180 država i teritorija obuhvaćenih RSF-ovim Svjetskim indeksom slobode medija za 2026. godinu", stoji u saopštenju.