Planiraju nove, a stari još nerealizovani: Kolašin do 2031. planira 120 projekata vrijednih više od 111 miliona

U novom Strateškom planu razvoja opštine Kolašin (SPR), koji će važiti do 2031. godine, definisano je pet specifičnih ciljeva, koji će se, kako je planirala lokalna uprava, dostići realizacijom čak 120 projekata. Vrijednost svih projekata koji bi trebalo da budu realizovani narednih pet godina premašuje 111 miliona eura, a biće, kako je planirano, obezbijeđeni iz lokalnog i državnog budžeta, evropskih fondova, donacija...

I dok je novi SPR kreiran vrlo ambiciozno i predvidio rješavanje najkrupnijih kolašinskih problema, podaci o realizaciji prethodnog dokumenta daleko su od ohrabrujućih. Naime, od 45 projekata predviđenih za period od 2018. do 2022. godine, samo je 10 u potpunosti realizovano, 18 djelimično, a 17 nije realizovano.

Među ciljevima u novom SPR-u su jačanje konkurentnosti, proizvodnje i preduzetništva, unapređenje, promocija i brendiranje turističke destinacije, unapređenje tehničke infrastrukture i izgradnja objekata u javnoj upotrebi, jačanje društvenih servisa i unapređenje rada lokalne uprave i unapređenje stanja životne sredine i zaštita prirode.

Između ostalog, Opština planira da do 2031. godine unaprijedi poslovni ambijent i poslovnu infrastrukturu kroz ponovno osnivanje Biznis zone “Bakovići”, opremanje industrijske zone “Drijenak” i osnivanje eko-industrijskog parka “Jabuka”, uz jačanje Biznis centra i pripremu projekata za javno-privatna partnerstva. Projektovano je i povećanje zaposlenosti i preduzetništva kroz programe prekvalifikacije nezaposlenih, podršku ženskom i omladinskom preduzetništvu, razvoj klastera i lokalnih akcionih grupa i socijalnog preduzetništva.

Plan uključuje i izradu studije potencijala obnovljivih izvora energije, nabavku solarnih panela za katune i seoska domaćinstva, te podsticaje za proizvodnju finalnih proizvoda od drveta, ukrasnog kamena i opekarskih proizvoda.

Kako bi unaprijedili, promovisali i brendirali kolašinski turistički proizvod, predviđena je diversifikacija turističke ponude, razvoj novih sadržaja poput turističkog autobusa i klizališta, valorizacija kulturne baštine i podrška seoskom turizmu.

U SPR-u je zacrtano i unapređenje turističke infrastrukture kroz signalizaciju, osnježavanje ski-staza, izgradnju panoramske gondole i uređenje staza za nordijsko skijanje, kao i digitalizacija turističke ponude kroz virtuelne rute, mobilne aplikacije, savremene promotivne kanale i uvođenje međunarodno prepoznatljive “eko-oznake grada”.

U okviru cilja unapređenja tehničke infrastrukture i izgradnje objekata u javnoj upotrebi, planiran je obiman razvoj saobraćajne, vodovodne i kanalizacione infrastrukture, zelene infrastrukture i prostornog planiranja, kao i izgradnja i rekonstrukcija objekata poput autobuske stanice, vatrogasnog doma, opštinske zgrade, Centra za socijalni rad, pijace i tržnog centra.

Jačanje društvenih servisa i unapređenje rada lokalne uprave, prema dokumentu, treba da bude postignuto kroz realizaciju čak 33 projekta. Prema onome što piše u SPR-u, Opština planira izgradnju stambenih zgrada za zdravstvene i prosvjetne radnike, zaposlene u lokalnoj upravi, kao i pripadnike policije, suda i katastra. Predviđena su ulaganja u kulturu i zaštitu kulturne baštine, uključujući bioskopsku salu, muzej, tvrđavu na Vinića brdu i staru školu “Risto Manojlović”.

U planu je i razvoj sportske i rekreativne infrastrukture, među kojima su sportsko-rekreativni centar “Lug”, gradska plaža na Tari, sportska dvorana i nove pješačke i biciklističke staze.

Posebna grupa projekata odnosi se na modernizaciju lokalne uprave i javnih preduzeća, digitalizaciju usluga i parking servisa. Predviđena su i ulaganja u zdravstvo i podršku ranjivim grupama, kroz nabavku medicinske opreme i vozila, dnevni centar za djecu i mlade sa posebnim potrebama, prilagođavanje objekata osobama sa invaliditetom i unapređenje fizikalne terapije.

Čak 19 projekata definisano je u cilju unapređenja stanja životne sredine i zaštite prirode. Lokalna uprava tako, kroz SPR, planira mjere za zaštitu od klimatskih promjena, uključujući regulaciju vodotoka, obaloutvrdu u Brezi i uvođenje električnog javnog prevoza i punionica.

Predviđena su ulaganja u energetsku efikasnost javnih objekata i domaćinstava, kao i modernizaciju gradske rasvjete. Planirane su i subvencije za energetsku obnovu stambenih objekata.

Poseban dio odnosi se na zaštitu prirode i biodiverziteta, uključujući osnivanje agencije za upravljanje zaštićenim područjima i uspostavljanje Parka prirode Sinjavina. Planirano je i unapređenje upravljanja otpadom kroz selektivno sakupljanje, sanaciju divljih deponija, izgradnju reciklažnog dvorišta i zatvaranje i rekultivaciju odlagališta “Bakovići”.

I dok je novi SPR kreiran vrlo ambiciozno i predvidio rješavanje najkrupnijih kolašinskih problema, podaci o realizaciji prethodnog dokumenta daleko su od ohrabrujućih. Naime, od 45 projekata predviđenih za period od 2018. do 2022. godine, samo je 10 u potpunosti realizovano, 18 djelimično, a 17 nije realizovano.

Najslabija realizacija u prethodnom Strateškom planu bila je u oblasti životne sredine. Za realizaciju plana od 2018. do 2022. godine utrošeno je 3,37 miliona eura, odnosno oko 20,3 odsto od planiranih 16,47 miliona eura. Kako novi strateški plan nije usvojen tokom 2023. i 2024. godine, dio ranije planiranih projekata nastavljen je kroz nove aktivnosti. U te dvije godine za njihovu realizaciju utrošeno je još 2,034 miliona eura.

Kako piše u SPR-u, razlozi za takvo stanje su nedostatak novca, nedovoljna podrška državnog nivoa, slab interes investitora, nedostatak projektne dokumentacije i nedovoljna saradnja lokalnih i državnih institucija.

U dokumentu je konstatovan i odranije poznat demografski pad, pa obrađivači podsjećaju da je broj stanovnika opao za skoro 20 odsto od 2011. do 2023. godine i da populacija stari. Ključni problemi su i dalje odliv stanovništva i visok procenat dugoročne nezaposlenosti, iako je konstatovan rast broja zaposlenih i prosječnih zarada.