Oko 2.000 tona otpadnih guma, prethodno usitnjenih u podgoričkoj “Deponiji”, do kraja sedmice biće transportovano u Luku Bar, odakle bi trebalo da budu izvezene potencijalnim kupcima u Turskoj.
To je “Vijestima” kazao direktor gradskog preduzeća Aleksandar Božović, navodeći da je “Deponija” do sada prikupila oko 3.000 tona otpadnih guma iz različitih djelova Crne Gore.
Radi se o pokušaju da se jedan od dugogodišnjih ekoloških problema Podgorice i okolnih opština počne rješavati organizovanim prikupljanjem i preradom, umjesto odlaganjem na nelegalnim smetlištima, gdje gume često završavaju i u plamenu.
Božović objašnjava da je “Deponija” od prošle godine zvanično otvorila vrata za prijem otpadnih guma, koje sada pristižu iz brojnih crnogorskih opština.
“Gume dolaze iz Podgorice, Nikšića, Danilovgrada, Zete, Tuzi, Ulcinja, Tivta, Herceg Novog i Šavnika, kao i od drugih privrednih subjekata. ‘Deponija’ kontinuirano radi na organizovanom prikupljanju guma sa različitih lokacija i uspostavljanju kontrolisanog sistema njihovog daljeg tretmana i plasmana”, kazao je Božović.
Od ekološkog problema do izvoza
Nepropisno odlaganje automobilskih guma godinama je jedna od ružnijih slika Podgorice i okolnih opština. Gomile guma na divljim deponijama ne predstavljaju samo komunalni problem, već i ozbiljan rizik po životnu sredinu, naročito kada dođe do njihovog paljenja, koje prati oslobađanje štetnih materija.
Upravo zbog toga, kako navodi Božović, cilj gradskog preduzeća nije samo da gume ukloni sa nelegalnih odlagališta, već da njihovom preradom stvori mogućnost za prodaju i tako otpad pretvori u sirovinu koja ima ekonomsku vrijednost.
“One usitnjene se prodaju cementarama, koje ih koriste kao gorivo, jer određeni procenat guma može da ide u spaljivanje. Akciju ćemo nastaviti dok vremenom ne nabavimo dodatna postrojenja kako bismo dobili krajnji granulat i dostigli bolju prodajnu cijenu. Iz godine u godinu nabavljamo po jednu mašinu, jer za kompletan sistem bi nam trebalo vjerovatno više od dva miliona eura”, istakao je Božović.
To znači da je sadašnje usitnjavanje guma tek prva faza procesa. Za potpuniju preradu, kojom bi se dobijao granulat sa većom tržišnom vrijednošću, “Deponiji” će biti potrebna dodatna oprema i značajna ulaganja.
Gradsko preduzeće je prošle godine već napravilo prvi korak, kada se kreditno zadužilo za 880.000 eura radi nabavke postrojenja za preradu otpadnih guma, o čemu su “Vijesti” ranije pisale.
Iz “Deponije” je tada saopšteno da mašina ima kapacitet prerade od pet do deset tona na sat i da omogućava efikasno i ekološki prihvatljivo usitnjavanje guma, čime se smanjuje njihov volumen i olakšava transport, dalje zbrinjavanje ili reciklaža.
“Ovim ćemo, u skladu sa našim mogućnostima, obezbijediti trajno i pravilno zbrinjavanje guma, spriječiti njihovo nelegalno odlaganje i paljenje koje ugrožava zdravlje građana”, saopštili su tada iz preduzeća.
Postrojenje je, kako su ranije objasnili, nabavljeno u okviru kreditnog limita Glavnog grada, a odluku da se konačno krene u organizovanu preradu otpadnih guma pozdravili su brojni građani i ekološki aktivisti.
Troškovi i zarada
Iako bi prve velike količine usitnjenih guma uskoro trebalo da krenu prema potencijalnim kupcima u Turskoj, finansijski efekti tog posla još nijesu poznati.
Božović nije mogao da precizira koliko će “Deponiju” koštati transport i plasman oko 2.000 tona otpadnih guma, niti koliki bi mogao biti prihod od njihove prodaje.
“Kada je riječ o troškovima, oni zavise od konkretnih uslova plasmana, transporta i konačnog ugovora, pa ćemo precizan iznos moći saopštiti nakon zaključenja posla”, kazao je on.
Prema njegovim riječima, najveći pomak u odnosu na prethodne godine jeste to što Podgorica sada ima mogućnost da otpadne gume prerađuje, umjesto da one ostaju na deponijama i drugim neuređenim lokacijama.
“Paljenje guma nikako nije prihvatljiv način njihovog zbrinjavanja i predstavlja ozbiljan rizik za životnu sredinu. Naš cilj je da gume budu u potpunosti uvedene u kontrolisan tok - od prikupljanja, preko obrade, do konačnog plasmana”, poručio je Božović.
Nova uredba
Otpadne automobilske gume ubuduće neće moći da se skladište duže od godinu, a njihovo prikupljanje, preuzimanje i prerada trebalo bi da budu uređeni kroz organizovani sistem, predviđeno je novom uredbom Vlade Crne Gore.
Prema tom dokumentu, proizvođači i imaoci otpadnih guma biće dužni da ih bez naknade predaju ovlašćenom sakupljaču ili organizovanom sistemu. Sistem će morati da obezbijedi kontinuirano preuzimanje guma, njihov odvojeni transport do postrojenja za preradu, kao i obradu kojom se omogućava što veće iskorišćavanje materijala ili njihove energetske vrijednosti.
Uredbom je predviđeno da gomile otpadnih guma ne smiju biti više od pet metara, dok razmak između njih mora biti najmanje tri do pet metara. Jedna skladišna cjelina, prema predloženim pravilima, ne smije da obuhvata više od 5.000 tona guma godišnje.
Skladišta će morati da imaju obezbijeđen pristup vatrogasnim vozilima, hidrantsku mrežu ili drugi pouzdan izvor vode, aparate za gašenje požara i jasno označene evakuacione puteve. Biće zabranjeni pušenje, korišćenje otvorenog plamena i skladištenje zapaljivih i eksplozivnih materija.
Upravljači skladišta biće obavezni i da donesu plan zaštite od požara, redovno održavaju opremu i obezbijede obuku zaposlenih.
Skladištenje može biti isključivo privremeno i ne smije trajati duže od godinu, nakon čega gume moraju biti upućene na dalju obradu ili zbrinjavanje.
Novim pravilima predviđena je i finansijska odgovornost organizovanih sistema za preuzimanje i preradu guma. Oni će morati da obezbijede bankarsku garanciju ili depozit za svaku godinu rada, dok će visinu garancije određivati Agencija za zaštitu životne sredine, na osnovu planiranih količina otpada i troškova njegovog zbrinjavanja.
Organizovani sistemi biće dužni da Agenciji do 31. marta svake godine dostavljaju izvještaje o količinama preuzetih, obrađenih i odloženih guma za prethodnu godinu.
Predviđene i zatvorske kazne za spaljivanje
Problem paljenja otpadnih guma, koji godinama izaziva zabrinutost građana i ekoloških aktivista, u međuvremenu je dobio i stroži krivičnopravni okvir.
Skupština Crne Gore je krajem jula, usvajanjem amandmana poslanika Građanskog pokreta URA Zorana Mikića, izmijenila član 303a Krivičnog zakonika.
Izmjenama su za nezakonito spaljivanje otpada, uključujući gume, predviđene novčane kazne i kazne zatvora od šest mjeseci do pet godina.
Dok država pokušava da strožim kaznama suzbije nelegalno spaljivanje otpada, podgorička “Deponija” nastoji da kroz prikupljanje, preradu i prodaju guma uspostavi sistem koji bi smanjio mogućnost da one uopšte završavaju na divljim deponijama.
Ipak, da bi taj sistem bio zaokružen, biće potrebne nove investicije, a tek nakon realizacije najavljenog izvoza biće jasnije i koliko prerada otpadnih guma može biti finansijski isplativa.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
