SAOPŠTIO MINISTAR FINANSIJA

Radunović: Javni dug 82,5 odsto BDP-a, nedostajuća sredstva 877,5 miliona

Poseban akcenat je, kako je pojasnio ministar, na turizmu koji čini 22,4% BDP-a u 2019.godini i koji će pokazati najveću ranjivost u trenutnim ekonomskim uslovima

13261 pregleda 464 reakcija 39 komentar(a)
Radunović na konferenciji, Foto: Twitter
Radunović na konferenciji, Foto: Twitter
Ažurirano: 04.06.2020. 21:06h

Ministar finansija Darko Radunović rekao je da je pandemija koronavirusa šok za ekonomiju cijelog svijeta i da praktično nema države čija ekonomija ne trpi zbog čega cijeli svijet pravi nove proračune i projekcije tako to radimo i Crna Gora.

"Ovo što mi radimo rade gotovo sve zemlje svijeta – prilagođavaju budžet novim okolnostima. Na samom početku želim da naglasim da se Crna Gora sa ovom krizom suočila u trenutku postignutih pozitivnih rezultata u dijelu konsolidacije javnih finansija o čemu svjedoči kontinuirano smanjenje deficita budžeta kroz značajan rast prihoda u prethodne tri godine i racionalizacija potrošnje kao i stvaranje uslova za opadanje javnog duga.Crnogorsku ekonomiju u prethodnim godinama karakterisala su pozitivna ekonomska kretanja koja su rezultirala značajnim rastom BDP-a. Pozitivni trendovi nastavljeni su i u 2019. godini te prema preliminarnim podacima Monstata, crnogorska ekonomija je rasla po stopi od 3,6% u 2019. Međutim, kao ekonomija usmjerena na sektor usluga, u okviru kojeg turizam čini jednu od najznačajnijih grana privrede, ekonomski je snažno pogođena tenutnim okolnostima, uz prisustvo visokog stepena neizvjesnosti u ovoj i narednoj godini" objasnio je Radunović.

TURIZAM NAJRANJIVIJI

Poseban akcenat je, kako je pojasnio ministar, na turizmu koji čini 22,4% BDP-a u 2019.godini i koji će pokazati najveću ranjivost u trenutnim ekonomskim uslovima. "Prema projekcijima, procjenjuje se ostvarenje od oko 650 miliona eura prihoda od turizma u 2020. godini, što je oko 450 miliona manje u poređenju sa prihodima ostvarenim prethodne godine, te govorimo o realnom padu od 40% na godišnjem nivou. Investicije kao jedna od ključnih odrednica rasta crnogorske ekonomije u proteklih nekoliko godina, takođe će biti pod uticajem nastale situacije, te se očekuje pad stranih direktnih investicija sa 7% BDP-a u 2019. na 5,4% BDP-a u 2020. Na osnovu definisanih pretpostavki, realni pad BDP-a za Crnu Goru u 2020. procjenjuje se na nivou od 6,8%, dok se u 2021. godini očekuje postepen i djelimičan oporavak i rast ekonomije od 4,9%"kazao je Radunović. On je objasnio da su pozitivni rezultati omogućili uspješnu emisiju crnogorskih euroobveznica po povoljnim uslovima, na taj način, obezbijeđujući finansiranja Budžeta za 2020. godinu već krajem 2019. godine. Dodatno, finalizovane su aktivnosti i dobijena je garancija Svetske banke u iznosu od 80 miliona, na osnovu čega su početkom maja 2020. godine obezbijeđena sredstva u iznosu od 250 miliona eura. Kroz emisiju obveznica i sredstava iz PBG aranžman, u značajnoj mjeri je umanjenj rizik izloženosti zemlje negativnim kretanjima na međunarodnom tržištu kapitala, ali takođe i negativnim kretanjima usljed trenutnih nepredviđenih okolnosti izazvanih pandemijom koronavirusa, te je na ovaj način i osigurana likvidnost budžeta države u periodu trajanja pandemije. "Kao rezultat prethodno navedenih trendova, izvorni prihodi budžeta procjenjuju se da će biti niži za 349,37 miliona odnosno 17,0% i procjenjuje se da će iznositi 1.705 miliona odnosno 37% BDP-a. Ukupna potrošnja u 2020. godini će i pored dodatnih izdvajanja za podršku privredi kroz dva paketa mjera, iznositi 2.04 milijarde eura ili 44,3% BDP-a, što je za 63,4 miliona ili 3,01% niže u odnosu na prvobitni plan. Ovo prvenstveno uslijed preraspodijele između kategorija na rashodnoj strani budžeta, ušteda u dijelu potrošnje nemandatornog karaktera i očekivanoj nižoj potrošnji kapitalnog budžeta u dijelu realizacije projekta autoputa" istakao je Radunović.  

KAKO ĆE SE TROŠITI NOVAC  

On je objasnio da je reklasifikacijom budžetske potrošnje stvoren dodatni fiskalni prostor za potrebe finansiranja Vladinih mjera podrške privredi, na poziciji tekuće budžetske rezerve za dodatnih oko 45 miliona, finansiranje uvećanih troškova Fonda zdravstva za osam miliona uzrokovanih pandemijom koronavirusa, potrebe Ministarstva rada i socijalnog staranja za dodatna tri miliona po osnovu uvećanja broja korisnika porodiljskog odsustva i tuđe njege i pomoći, potrebe Zavoda za zapošljavanje Crne Gore za dodatna dva miliona na osnovu uvećanja procjenjenog broja korisnika subvencija za lica sa invaliditetom. Tu su i potrebe programa subvencionisanja Ministarstva ekonomije za dodatna tri miliona na poziciji subvencija usmjerenih malim i srednjim preduzećima. "Predviđene su pretpostavke za pružanje podrške u okviru trećeg paketa mjera Vlade i to obezbijeđivanje finansijske podrške opštinama korisnicima Egalizacionog fonda, kroz mogućnost korišćenja sredstava egalizacije do iznosa inicijalnog plana akontacija Egalizacionog fonda u vidu pozajmica na period do 36 mjeseci – procjena je da će ova sredsva iznositi okopet miliona, mogućnost zaduženja kod banke za razvoj Savjeta Evopre u iznosu do 70 miliona, a sredstva će biti plasirana privredi kroz povoljne aranžmane, posredstvom Investiciono razvojnog fonda i komercijalnih banaka. Mogućnost izdavanja garancije države do 50 miliona za kreditne aranžmane između međunarodnih finansijskih institucija i komercijalnih banaka u Crnoj Gori za potrebe povoljnog finansiranja privrede i razvojnih projekata, a obezbijeđen je novca. Obezbijeđena sredstva od ukupno 10 miliona za potrebe subvencionisanja mikro, malih i srednih preduzeća (dodatna tri miliona na poziciji subvencija u okviru budžeta Ministarstva ekonomije i dodatnih pet miliona u okviru tekuće budžetske rezerve)" kazao je Radunović, dodajući da je obezbijeđen novac u okviru tekuće budžetske rezerve za potrebe subvencionisanja dijela kamata na kreditne plasmane date sektoru turizma" rekao je Radunović.  

NEDOSTAJUĆI NOVAC  

Ministar je kazao da je na osnovu očekivanog nivoa prihoda i rashoda budžeta, planirani nivo deficita budžeta za 2020. godinu iznosi 335,89 miliona ili 7,3% procijenjenog BDP-a i u odnosu na prvobitno planirani, veći je za 285,93 miliona eura. Za navedeni iznos deficita uvećava se i procjena nedostajućih sredstava u tekućoj godini koja će ukupno iznositi 877.49 miliona eura.

" U cilju nadomješćivanja nedostajućih sredstava, vodimo razgovore sa partnerskim i finansijskim institucijama kako bi se obezbijedio pristup svim raspoloživim kreditnim ili donatorskim sredstvima. Želio bih posebno da istaknem finansijsku podršku koja je obezbijeđena od strane Evropske unije kroz bespovratna sredstva u iznosu od 53 miliona eura , a koja će nam biti stavljena na raspolaganje u tekućoj i narednoj godini.Takođe, u razgovorima sa Međunarodnim monetarnim fondom očekujemo obezbijeđivanje dijele sredstava kroz instument brzog finansiranja (RFI – Rapid Financing Instrument), zatim dijela sredstava u razgovorima sa Evropskom komisijom kroz instrument makro finansijske podrške, kao i dijela sredstava kroz aranžman sa Svjetskom bankom" kazao je Radunović.

On je objasnio da su značajna nedostajuća sredstva za 2020. godinu već obezbijeđena kroz realizovani aranžman podržan PBG garancijom Svjetske banke bazirane na razvojnim politikama, u iznosu od 250 miliona eura.

"Sumirajući, kroz razgovore koje trenutno vodimo i već realizovane aranžmane, očekujemo da ćemo obezbijediti oko 500 miliona koja će se koristiti za pokrivanje nedostajućih sredstava u tekućoj godini i jednim dijelom akumuliranja fiskalne rezerve za potrebe finansiranja obaveza u 2021. godini. Shodno navedenom, imajući u vidu plan otplate javnog duga u 2020. godini, kao i potrebe nadomješćivanja nedostajućih sredstava, javni dug u 2020. godini procjenjeno je da će biti na sličnom nivou, u nominalnom iznosu, kao i 2019. godini, odnosno na nivou od 3.798,8 miliona. Međutim, zbog pada BDP-a u 2020. godini, od procjenjenih 6.8 % BDP-a, javni dug očekuje se da će rasti kao procenat BDP-a do iznosa od 82.5% BDP-a" kazao je Radunović.